กระบวนการนำนโยบายสาธารณะด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ไปปฏิบัติของประเทศไทย - จินตรานันท์ ภูริส (วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 2025)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากรณีศึกษาและปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมการทุจริตคอร์รัปชันจากนโยบายสาธารณะด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดของเจ้าหน้าที่รัฐ และ 2) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการนำนโยบายสาธารณะด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดไปปฏิบัติ ในประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2546–2567 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูล จากการวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 16 คน ซึ่งมีประสบการณ์เกี่ยวข้องกับกระบวนการนำนโยบายไปปฏิบัติ เพื่อวิเคราะห์บทบาทและพฤติกรรมของเจ้าหน้าที่รัฐ ในระดับปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 พบว่า พฤติกรรมของเจ้าหน้าที่รัฐระดับปฏิบัติการสามารถจำแนกออกเป็น 4 รูปแบบ ได้แก่ (1) แบบตั้งใจทำและทำสำเร็จ (2) แบบตั้งใจทำแต่ทำไม่สำเร็จ (3) แบบตั้งใจเบี้ยวและเบี้ยวสำเร็จ (4) แบบตั้งใจเบี้ยวแต่เบี้ยวไม่สำเร็จ ซึ่งรูปแบบพฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลโดยตรง ต่อความสำเร็จของนโยบาย โดยเฉพาะในกรณีที่เจ้าหน้าที่มีพฤติกรรมแบบเบี่ยงเบน ย่อมนำไปสู่ผลลัพธ์ ที่เป็นความเสียหายต่อระบบนโยบาย ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 พบว่า ปัจจัยที่เอื้อต่อการเกิดการทุจริตคอร์รัปชันประกอบด้วย 6 ด้าน ได้แก่ ด้านการเมือง เศรษฐกิจ กฎหมาย ภูมิศาสตร์และประชากร สังคมและจิตวิทยา รวมถึงทัศนคติของเจ้าหน้าที่รัฐระดับล่าง ทั้งนี้ การคอร์รัปชันมีผลในการบั่นทอนประสิทธิภาพของนโยบายและลด ความน่าเชื่อถือของหน่วยงานภาครัฐ อีกทั้งยังส่งเสริมการเติบโตของเครือข่ายยาเสพติด ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 พบว่าปัญหาและอุปสรรคสำคัญ ได้แก่ การได้รับทรัพยากร ไม่เพียงพอจากส่วนกลาง การขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน และการขาดการให้ความสำคัญของผู้นำ ทุกระดับ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้การดำเนินนโยบายไม่บรรลุผล อีกทั้งยังพบว่า นโยบายด้านยาเสพติดในไทยมักได้รับอิทธิพลจากฝ่ายการเมืองที่เน้นเป้าหมายเชิงการเมือง มากกว่าการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างแท้จริง องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า พฤติกรรมของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานระดับล่าง และระบบสนับสนุนจากภาครัฐ ถือเป็นตัวแปรสำคัญต่อความสำเร็จของการนำนโยบายไปปฏิบัติ โดยควรมุ่งเน้น การสนับสนุนเชิงโครงสร้าง การเสริมสร้างจริยธรรมของบุคลากร และการลดอิทธิพลทางการเมือง ต่อกระบวนการนโยบาย