แนวทางแก้ปัญหาการใช้มาตรการกฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน - เบ็ญจาธิกุล วิทยา; จันทร์นิยม ศิริเพ็ญ; บุษบาบาน เสงี่ยม (วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 2022)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษากฎหมายและกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย 2) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการบังคับใช้กฎหมาย และ 3) เสนอแนวทางแก้ปัญหาการบังคับใช้กฎหมาย ที่เกี่ยวกับการคุ้มครองที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการคัดเลือกเอกสารตามหลักเกณฑ์ของ Mogalakwe (2006) ได้แก่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ตามนัยมาตรา 1304 (1) มาตรา 1304 (2) และ 1304 (3) พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 มาตรา 122 และระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน พ.ศ. 2553 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลระดับทุติยภูมิของ Scott (1990; 2006) และเรียบเรียงด้วยวิธีพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1. กฎหมายที่เกี่ยวข้องมีอยู่หลายฉบับด้วยกัน อาทิเช่น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ประมวลกฎหมายที่ดิน พระราชบัญญัติปกครองท้องถิ่น พระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย ฯลฯ และอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายก็ยังมีหลายองค์กรทั้งหน่วยงานรัฐของส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น ซึ่งมีความซ้ำซ้อนในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงมหาดไทย จังหวัด อำเภอ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2. ปัญหาด้านการรุกล้ำที่ดินคือ ความไม่ชัดเจนของเขตที่ดินและนโยบายรัฐ เจ้าหน้าที่ขาดความรู้และทักษะปฏิบัติงาน ประชาชนขาดจิตสำนึกและไม่ยำเกรงต่อกฎหมาย และการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ส่วนอุปสรรคด้านสังคมและเศรษฐกิจคือ ขาดการวางแผนใช้ทรัพยากรธรรมชาติและการเข้ามาลงทุนของนายทุนภายในและภายนอกท้องถิ่น 3. แนวทางการแก้ปัญหา ได้แก่ กำหนดความชัดเจนในการปฏิบัติหน้าที่และเขตพื้นที่รับผิดชอบให้เจ้าหน้าที่ และกำหนดมาตรการประมวลกฎหมายที่ดินเรื่องการให้ความคุ้มครองที่ดินของรัฐในเชิงป้องกันและเชิงแก้ไขให้ชัดเจน