เกณฑ์การประเมินอาคารในปัจจุบันและความยั่งยืน - ทันใจชน สุลาวัลย์; ประจงสาร พิมลศิริ (สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย, 2023)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนเกณฑ์การประเมินอาคารในปัจจุบันซึ่งนำไปสู่ความเข้าใจกรอบแนวคิด และทิศทางรวมถึงปัญหาและข้อจำกัดของเกณฑ์จากแนวคิดเรื่องความยั่งยืน จากการสำรวจลักษณะของเกณฑ์ที่มีใช้ ในปัจจุบัน 16 เกณฑ์ ศึกษาเปรียบเทียบเกณฑ์ดังกล่าวกับตัวชี้วัดความยั่งยืนของ Circles of Sustainability ได้แก่ Ecology, Economics, Politics และ Culture และสำรวจความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญที่มีต่อเกณฑ์การประเมิน อาคารในปัจจุบัน ผลการศึกษาพบว่าเกณฑ์ในปัจจุบันมีจุดมุ่งหมายเพื่อกระตุ้นให้อุตสาหกรรมการออกแบบ การก่อสร้างเกิด การแข่งขัน และสร้างแรงจูงใจให้สร้างสรรค์ผลงานที่ตอบรับกับหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน จากการศึกษาเปรียบเทียบ โครงสร้างของเกณฑ์และตัวชี้วัดของความยั่งยืนของ Circles of Sustainability ที่สำรวจพบว่าเกณฑ์ส่วนใหญ่ให้ความ ส􀄞ำคัญต่อมิติทางสิ่งแวดล้อม (Ecology) มากที่สุด ตามมาด้วยมิติทางเศรษฐกิจ (Economics) ส่วนมิติทางรัฐศาสตร์ (Politics) และวัฒนธรรม (Culture) ได้รับความสำคัญน้อยที่สุด และมีเพียง 6 จาก 16 เกณฑ์ที่ให้ความสำคัญต่อเสา หลักของความยั่งยืนทั้งสี่มิติ ได้แก่ BREEAM CASBEE GB-Tool VERDE Estidama และ DGBN นอกจากนี้ยังพบว่า มีเพียงบางเกณ์เท่านั้นที่คำนึงถึงกระบวนการออกแบบก่อสร้างตลอดทั้งวงจรชีวิตของอาคาร โดยเกณฑ์ส่วนใหญ่มักให้ความสำคัญต่อกระบวนการออกแบบและก่อสร้างเป็นหลักแต่ขาดการให้ความสำคัญในขั้นตอนของการใช้งานอาคาร เป็นต้น ผลการสำรวจความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ 25 คน ต่อเกณฑ์ในปัจจุบันพบว่าเหตุผลในการเข้าร่วมเกณฑ์ เพื่อเป็นการเพิ่มระดับความน่าเชื่อถือและภาพลักษณ์ขององค์กร เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายข้อบังคับ หรือเพิ่มศักยภาพ ในการแข่งขันทางการค้า เป็นหลัก โดยมีความเห็นว่าเกณฑ์ในปัจจุบัน “ไม่ได้ออกแบบจากโครงสร้างพื้นฐานของพื้นที่ และสภาพทางภูมิศาสตร์” “ไม่ได้มีส่วนร่วมของชุมชนและท้องถิ่น” ”ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น” และ “ต้นทุนในการ เข้าร่วมสูง” และเห็นด้วยกับประเด็นที่ว่าลักษณะของเกณฑ์ที่พึงมีควรค􀄞ำนึงถึง “สิ่งแวดล้อม” “การพัฒนาชุมชนและท้องถิ่น” และ “ความหลากหลายของพื้นที่” โดยควรจะ “เข้าถึงได้ง่าย” และ “มีทางเลือกในการออกแบบและ สร้างสรรค์ผลงาน” ผลการศึกษาดังกล่าวแสดงให้เห็นช่องว่างเกี่ยวกับโครงสร้างและลักษณะที่พึงประสงค์ของเกณฑ์ ประเมินอาคารที่มีใช้ในในปัจจุบันซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการนำไปสู่การพัฒนาเกณฑ์ทางเลือกต่อไป