พุทธมัคค์

บทวิจารณ์หนังสือ : การจัดการและการพัฒนาวิชาชีพครู

2025-11-23T10:37:41+07:00

การวิจารณ์หนังสือครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมความรู้และใช้เป็นงานประกอบการเรียนในรายวิชา “การประกันคุณภาพและปรัชญาการศึกษา” โดยพิจารณาหนังสือ การจัดการและการพัฒนาวิชาชีพครู ซึ่งแบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 ตอน รวม 12 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ ตอนที่ 1 การจัดวางกำลังครูและการบริหารครู (เช่น ปัญหาครูลาออก การขาดแคลนครู การบริหารกำลังคนครู และความไม่สมดุลระหว่างภูมิภาค) ตอนที่ 2 แรงจูงใจ การประเมิน และการพัฒนาครู (เช่น โครงสร้างงาน การมอบหมายงาน ระบบคุณธรรม และวิชาชีพครู) และตอนที่ 3 ข้อเสนอเพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบายสำหรับผู้กำหนดนโยบายและผู้บริหารการศึกษา จากการศึกษาพบว่าแม้ประเด็นปัญหาและข้อเสนอในแต่ละตอนจะมีความหลากหลาย แต่ล้วนมุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพครูและประสิทธิภาพระบบการศึกษาโดยรวม

ศึกษาวิเคราะห์ความหมายและจุดหมายของการศึกษา

2025-11-23T10:25:54+07:00

การศึกษาเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนามนุษย์ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อแสวงหาและประยุกต์ความรู้ในการพัฒนาตนเองให้สอดคล้องกับอาชีพ สังคม และระบบเศรษฐกิจ การศึกษาในยุคหลังสมัยใหม่ต้องปรับตัวให้ทันต่อความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและสภาพแวดล้อมของสังคมข้อมูลข่าวสารไร้พรมแดน จึงจำเป็นต้องบูรณาการศาสตร์และศิลป์เข้าด้วยกันอย่างเป็นองค์รวม การศึกษาในยุคนี้ยังต้องสอดคล้องกับอุดมการณ์ ความคิด ความเชื่อ เสรีภาพ พหุวัฒนธรรม และวิถีคิดแบบโลกหลังสมัยใหม่ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถดำรงชีวิตและพัฒนาตนได้อย่างมีความหมายในสังคมร่วมสมัย

การศึกษาวิเคราะห์ปรัชญาการศึกษาตามแนวพระพุทธศาสนา

2025-09-28T22:30:19+07:00

การศึกษามีบทบาทสำคัญในการพัฒนามนุษย์และสังคม อันเป็นกระบวนการทำความเข้าใจตนเอง ผู้อื่น และการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นหลัง ปรัชญาการศึกษาตะวันตกจำแนกได้ 5 แนว ได้แก่ สารัตถนิยม นิรันตรนิยม พิพัฒนนิยม ปฏิรูปนิยม และอัตถิภาวนิยม แต่ละแนวมีเป้าหมายและวิธีการที่แตกต่างกัน ในขณะที่การศึกษาตามแนวพระพุทธศาสนามุ่งสู่ “การดับทุกข์” ผ่านกระบวนการอริยมรรค ซึ่งตั้งอยู่บนปัจจัยสำคัญ 7 ประการ คือ กัลยาณมิตรสัมปทา ศีลสัมปทา ฉันทสัมปทา อัตถสัมปทา ทิฏฐิสัมปทา อัปปมาทสัมปทา และโยนิโสมนสิการ ผลการศึกษาเปรียบเทียบพบว่า สารัตถนิยมสอดคล้องกับกัลยาณมิตรสัมปทาในฐานะแหล่งเสียงภายนอก (ปรโตโฆสะ) นิรันตรนิยมสอดคล้องกับศีลสัมปทาในฐานะการฝึกปฏิบัติบนหลักสัจจะ; พิพัฒนนิยมสอดคล้องกับฉันทสัมปทาในมิติการปรับตนให้เข้ากับบริบท แต่หากปฏิเสธองค์ความรู้เดิมทั้งหมดจะโน้มไปสู่ปฏิรูปนิยม อัตถสัมปทาสัมพันธ์กับอัตถิภาวนิยมที่เน้นคุณค่าปัจเจกบุคคล ส่วนทิฏฐิสัมปทา อัปปมาทสัมปทา และโยนิโสมนสิการเป็นองค์ความรู้ที่จำเพาะในพระพุทธศาสนา

ศึกษาวิเคราะห์ระบบการศึกษา: ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการศึกษาที่พึงประสงค์

2025-12-05T14:34:48+07:00

บทความนี้มุ่งศึกษาระบบการศึกษาไทยในประเด็นปัญหาและแนวทางการพัฒนาการศึกษาที่พึงประสงค์ โดยวิเคราะห์พัฒนาการของปรัชญาการศึกษาไทยซึ่งสามารถจำแนกออกเป็น 4 ยุค ได้แก่ (1) ยุคสมัยสุโขทัยถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น (2) ยุคการปรับปรุงการศึกษาในสมัยรัชกาลที่ 5 (3) ยุคก่อนการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง และ (4) ยุคหลังการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง ซึ่งสะท้อนลักษณะการศึกษาสมัยใหม่ภายใต้อิทธิพลของแนวคิดพิพัฒนาการนิยม อัตถิภาวนิยม และปรัชญาวิเคราะห์ ทั้งนี้ ยุคที่ 4 สามารถเทียบได้กับคลื่นการเปลี่ยนแปลงของการศึกษาในยุคโลกาภิวัตน์หรือศตวรรษที่ 21

ผลการศึกษาพบว่า นับตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง รัฐบาลไทยได้กำหนดแผนการศึกษาแห่งชาติอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการประกาศใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ซึ่งมุ่งพัฒนาผู้เรียนตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ อย่างไรก็ตาม การจัดระบบการศึกษาไทยยังเผชิญปัญหาสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านนโยบาย ด้านผู้ปฏิบัติ และด้านระบบการศึกษา อันมีสาเหตุสำคัญจากความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีสารสนเทศที่ก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

บทความนี้เสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาใน 2 มิติ ได้แก่ แนวทางเชิงนโยบาย และแนวทางความร่วมมือของภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยองค์ความรู้ที่ได้คือกรอบแนวคิดว่าด้วยปัญหาและแนวทางการพัฒนาการศึกษาที่พึงประสงค์บนฐานปรัชญาการศึกษาไทยยุคที่ 4 ซึ่งเชื่อมโยงกับบริบทโลกาภิวัตน์และการศึกษาในศตวรรษที่ 21

การพัฒนาความสามารถในการรับรู้อารมณ์และความเป็นกัลยาณมิตรธรรมของนักศึกษาครุศาสตรบัณฑิตด้วยชุดกิจกรรมแนะแนวสื่อผสม

2025-11-23T10:31:49+07:00

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบความสามารถในการรับรู้อารมณ์และความเป็นกัลยาณมิตรธรรมก่อนและหลังการเข้าร่วมชุดกิจกรรมแนะแนวสื่อผสม และ 2) เปรียบเทียบความสามารถในการรับรู้อารมณ์และความเป็นกัลยาณมิตรธรรมระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม จำนวน 39 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 18 คน และกลุ่มควบคุม 21 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) ชุดกิจกรรมแนะแนวสื่อผสมระยะเวลา 6 สัปดาห์ด้วยกระบวนการ PRIDE 2) แบบวัดความสามารถในการรับรู้อารมณ์ และ 3) แบบวัดความเป็นกัลยาณมิตรธรรม สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที

ผลการวิจัย พบว่า 1. ความสามารถในการรับรู้อารมณ์และความเป็นกัลยาณมิตรธรรมของนักศึกษาที่เข้าร่วมชุดกิจกรรมแนะแนวสื่อผสมสูงกว่าก่อนการเข้าร่วมชุดกิจกรรมแนะแนวสื่อผสมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. ความสามารถในการรับรู้อารมณ์และความเป็นกัลยาณมิตรธรรมของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05