ทุนชุมชนกับความสามารถของชุมชนในการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วม - ศรีเนตร, พิสมัย; ณ ระนอง, อัญชนา (วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 2018)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมของชุมชน ศึกษาและระบุทุนชุมชนที่มีความสัมพันธ์กับความสามารถในการจัดการภัยพิบัติของชุมชน การศึกษาครั้งนี้ศึกษาชุมชนที่ประสบภัยพิบัติน้ำท่วม 2 ชุมชน ได้แก่ ชุมชนบางตาแผ่น ตำบลคลองวัว อำเภอเมือง จังหวัดอ่างทอง กับชุมชนท่าบ้งมั่ง เทศบาลวารินชำราบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ การจัดทำกลุ่มสนทนา และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษา พบว่าทั้ง 2 ชุมชนมีการจัดการภัยพิบัติทั้งระยะก่อน ระหว่าง และหลังเกิดภัยพิบัติคล้ายกัน แต่ชุมชนบางตาแผ่นสามารถจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมโดยชุมชนจัดการตนเอง มีการประเมินและทบทวนบทเรียนการจัดการภัยพิบัติเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา ป้องกันและบรรเทาปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ขณะที่ชุมชนท่าบังมั่ง มีการจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมด้วยตนเองบางส่วน และพึ่งพาการตัดสินใจและทรัพยากรจากเทศบาลเป็นส่วนใหญ่ ทุนชุมชนที่มีความสัมพันธ์กับความสามารถในการจัดการภัยพิบัติของชุมชนได้แก่ ทุนทางสังคม ทุนมนุษย์ ทุนทางการเมือง ทุนทางการเงิน ทุนทางกายภาพ เป็นทุนที่มีอยู่ในชุมชนบางตาแผ่นและชุมชนท่าบ้งมั่ง โดยชุมชนนำมาใช้และช่วยให้ชุมชนสามารถรับมือและลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติได้ดีขึ้น โดยรวมพบว่า ชุมชนบางตาแผ่นมีทุนชุมชนมากว่าชุมชนท่าบ้งมั่ง จึงทำให้ชุมชนบางตาแผ่นสามารถจัดการภัยพิบัติน้ำท่วมบนฐานชุมชนได้ดีกว่า คำสำคัญ : ทุนชุมชน; ความสามารถของชุมชน; การจัดการภัยพิบัติ