ละครรำแก้บน คณะฉลองศิลป์ - เรี่ยวแรง วีณา; ทองนิ่ม ธีรภัทร์; แวงวรรณ สุขสันติ (วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 2022)
บทความนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา และวิเคราะห์ รูปแบบการแสดงละครรำแก้บน คณะฉลองศิลป์ โดยมีขั้นตอนการดำเนินงานวิจัยดังนี้ 1) ศึกษาข้อมูลที่ เกี่ยวข้องจากเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ที่มีความเกี่ยวข้องกับคณะ ฉลองศิลป์ 3) เก็บข้อมูลโดยการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม 4) นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์รูปแบบและขั้นตอนใน การแสดงละครรำแก้บนคณะฉลองศิลป์5) สรุปผลการวิจัย ผลจากการศึกษาพบว่า คณะละครฉลองศิลป์ได้เดินทางเข้าสู่จังหวัดนครปฐม ในช่วงสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ราว พ.ศ. 2444–2446 โดยมีนางเล็ก เป็นผู้ย้ายถิ่นฐาน เข้ามาอาศัยในจังหวัดนครปฐม และได้สืบสานศิลปะการแสดงโขนละครโดยรับแสดงในโอกาสต่าง ๆ ตลอดจนได้ฝึกหัด ถ่ายทอดให้กับ ลูกหลาน และผู้ที่สนใจ องค์ความรู้ต่าง ๆ ตกทอดถึงรุ่นลูกคือ นายสวัสดิ์ - นางทองหล่อ พันธุ์ภักดี โดยบุตรที่สืบทอดองค์ความรู้ คือนางฉลอง พันธุ์ภักดี และได้ตั้งชื่อคณะละครว่า “ฉลองศิลป์” ปัจจุบันดำเนินการดูแลคณะโดยลูกสาวคือนางสาวศิริรัตน์ พันธุ์ภักดี และได้มอบหมายให้นาง ชูทิพย์ ปิ่นเวหา เป็นผู้จัดการ ละครรำแก้บนคณะฉลองศิลป์ มีรูปแบบของการแสดงแบบละครรำมากที่สุดซึ่งละครรำ แบ่งการแสดงออกเป็น 3 ช่วง คือ 1) พิธีกรรม 2) การแสดง 3) จบการแสดง ในช่วงของการแสดงพบว่า มีการรำถวายมือของคณะฉลองศิลป์ หลายลักษณะคือ การรำถวายมือเพลงช้าเพลงเร็ว การรำ ถวายมือชุดเพลงเบ็ดเตล็ด และการรำถวายมือชุดพิเศษ