วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

ความทรงจำล้านนาในนวนิยายเรื่อง ล้านนาฮาเร็ม

กฤต โสดาลี — 2026-09-24

งานวิจัยเรื่อง ความทรงจำล้านนาในนวนิยายเรื่อง ล้านนาฮาเร็ม เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความทรงจำล้านนาในนวนิยายเรื่อง ล้านนาฮาเร็ม โดยได้อาศัยแนวคิด การล่าอาณานิคม และแนวคิดความทรงจำมาสังเคราะห์เป็นกรอบแนวคิดทฤษฎีในงานวิจัย
ผลการศึกษาพบว่า นวนิยายเรื่อง ล้านนาฮาเร็ม เป็นนวนิยายที่ได้สร้างภาพจำลองในจำนวน 5 ประเด็น ได้แก่ 1) ภาพจำลองด้านการเมืองที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นถึงการต่อสู้แข่งขันกันระหว่างกลุ่มข้าราชการสยาม กลุ่มชาวตะวันตก และกลุ่มเจ้านายท้องถิ่น 2) ภาพจำลองด้านธุรกิจการค้าที่แสดงให้เห็นถึงความได้เปรียบทางด้านการค้าของเชียงใหม่ อันเนื่องมาจากการมีทำเลที่ตั้งที่เหมาะสมแก่การค้าขาย และการมีผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์ 3) ภาพจำลองด้านสังคมได้แสดงให้เห็นเชียงใหม่ในยุคที่เผชิญหน้ากับลัทธิล่าอาณานิคมตะวันตก ทำให้คนในท้องถิ่นเกิดมุมมองอยู่สองแนวทาง มีทั้งเกิดความกังวลเกี่ยวกับการเข้ามาของชาวตะวันตก และยอมรับในแนวทางของชาวตะวันตก 4) ภาพจำลองด้านโลกทัศน์ที่จำลองให้เห็นปรากฏการณ์เกี่ยวกับการปะทะกันของโลกทัศน์แบบตะวันตกที่ได้รับการต่อต้านจากคนในท้องถิ่น และ 5) ภาพจำลองด้านวิทยาการตะวันตกที่จำลองขึ้นเพื่อให้เห็นลักษณะของการสร้างรายได้ให้แก่ชาวตะวันตก

โคลงอุภัยพากย์ : การศึกษาความหมายของคำว่า “ใน” กับ “นอก” ในมุมมองอรรถศาสตร์ปริชาน

ดำรงค์ นันทผาสุข — 2026-09-24

โคลงอุภัยพากย์เป็นโคลงที่อธิบายความหมายของคู่คำที่มีความหมายตรงกันข้าม คำอธิบายความหมายของคู่คำในโคลงจึงสะท้อนมโนทัศน์ของคำในปริชานของผู้แต่ง บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความหมายของคำว่า “ใน” และ “นอก” ที่ปรากฏในโคลงศัพท์ในนอกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโคลงอุภัยพากย์จำนวน 37 บท ตามแนวคิดอรรถศาสตร์ปริชาน ผลการศึกษาพบว่า ความหมายของ คำว่า “ใน” และ “นอก” พบ 2 ความหมาย ได้แก่ ความหมายบอกความสัมพันธ์ทางพื้นที่ที่มีขอบเขตเป็นสิ่งที่เป็นรูปธรรมและความหมายบอกความสัมพันธ์ทางพื้นที่ที่มีขอบเขตเป็นสิ่งที่เป็นนามธรรม

การจัดสร้างแหล่งเรียนรู้เชิงศิลปวัฒนธรรมโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของ ชุมชนมอญคลอง 14 เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร

วารดา พุ่มผกา — 2026-09-24

บทความวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบททางศิลปวัฒนธรรมของชุมชนมอญ คลอง 14 2) สร้างแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 และ 3) ประเมินผลการสร้างแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) เก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลหลัก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์ การประชุมกลุ่ม แบบบันทึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม แบบสอบถามความพึงพอใจ และการจัดทำแพลตฟอร์มแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ ผลการวิจัยพบว่า (1) ชุมชนมอญคลอง 14 มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น เช่น ประเพณีสงกรานต์ การแห่ธงตะขาบ อาหารพื้นถิ่น การแต่งกาย และมีแหล่งเรียนรู้สำคัญ ได้แก่ โบสถ์น้ำเค็ม เจ้าพ่อองค์แก้ว เรือนมอญโบราณ และแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตร (2) การสร้างแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 ดำเนินการโดยความร่วมมือระหว่างชุมชนและโรงเรียนวัดใหม่เจริญราษฎร์ พร้อมจัดทำนิทรรศการและสื่อประกอบการเรียนรู้ (3) ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้ใช้บริการแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมชุมชนมอญคลอง 14 มีความพึงพอใจต่อแหล่งเรียนรู้แบบออนไซต์อยู่ในระดับมาก

การพัฒนาที่ยั่งยืนของวิถีชีวิตชาวนาไทยในยุคดิจิทัล: การศึกษาบทบาทของ ศูนย์เรียนรู้วิถีชีวิตและจิตวิญญาณชาวนาไทยในการถ่ายทอดความรู้สู่คนรุ่นใหม่

เพ็ญศรี ฉิรินัง — 2026-09-24

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์บทบาทของศูนย์เรียนรู้วิถีชีวิตและ จิตวิญญาณชาวนาไทยในการถ่ายทอดความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่คนรุ่นใหม่ในยุคดิจิทัล 2) ประเมินผลกระทบต่อความยั่งยืนของวิถีชีวิตชาวนาไทยในด้านศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
3) เสนอแนะแนวทางการพัฒนาศูนย์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืนของชุมชนเกษตรกรรม และ 4) สำรวจความท้าทายและโอกาสในการผสมผสานเทคโนโลยีดิจิทัลกับการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 18 คน คัดเลือกโดยการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ศูนย์เรียนรู้มีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิบัติที่บูรณาการองค์ความรู้ดั้งเดิมกับเทคโนโลยีดิจิทัล 2) การดำเนินงานของศูนย์เรียนรู้ส่งผลต่อความยั่งยืนของวิถีชีวิตชาวนาไทยในสามมิติ ได้แก่ การลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน และการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม 3) แนวทางการพัฒนาควรมุ่งสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนและพัฒนาระบบการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงเทคโนโลยีกับภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่าง
เป็นระบบ และ 4) ความท้าทายสำคัญคือข้อจำกัดด้านทักษะดิจิทัลและต้นทุนเทคโนโลยี ขณะที่โอกาสอยู่ที่การใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือสนับสนุนการสืบสานและต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น

ความสามารถด้านการเขียนภาษาอังกฤษและทักษะทางสังคมของนักศึกษา ที่เรียนเขียนแบบร่วมมือโดยใช้โปรแกรม Google Docs

วรศิริ บุญซื่อ — 2026-09-24

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความสามารถด้านการเขียนภาษาอังกฤษ และทักษะทางสังคมของนักศึกษาก่อนกับหลังการเรียนเขียนแบบร่วมมือโดยใช้โปรแกรม Google Docs กับแบบเผชิญหน้า กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ภาษาอังกฤษ)
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ที่เรียนวิชาการเขียนเรียงความระดับย่อหน้า ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 1 ห้องเรียน 34 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองที่เรียนโดยโปรแกรม Google Docs และกลุ่มควบคุมที่เรียนแบบเผชิญหน้า ระยะเวลาในการทดลองคือ 12 คาบ คาบละ 3 ชั่วโมง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้จำนวน 4 แผน แบบทดสอบวัดความสามารถด้านการเขียนภาษาอังกฤษ และแบบสอบถามเกี่ยวกับทักษะทางสังคม วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน paired sample t-test และ independent samples t-test ผลการวิจัย แสดงให้เห็นว่า 1) ความสามารถด้านการเขียนภาษาอังกฤษของกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกัน และ 2) ทักษะทางสังคมของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01