วารสารการอ่าน

การอ่านและการวิจารณ์หนังสือ : เครื่องมือการเรียนรู้เพื่อสร้างทักษะในศตวรรษที่ 21

สิทธิรัตน์ รุ่งมี — 2026-07-09

บทความวิชาการเรื่อง “การอ่านและการวิจารณ์หนังสือ : เครื่องมือการเรียนรู้เพื่อสร้างทักษะในศตวรรษที่ 21” มุ่งนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการระหว่าง “การอ่าน” และ “การวิจารณ์หนังสือ” ในฐานะกระบวนการเรียนรู้เชิงลึกของผู้เรียนระดับอุดมศึกษา โครงสร้างบทความประกอบด้วย 1) บทนำที่อธิบายบริบทการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษาและความจำเป็นของทักษะในศตวรรษที่ 21 2) แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการอ่าน ทั้งการอ่านเชิงผิวเผินและการอ่านเชิงลึก รวมถึงบทบาทของการมีส่วนร่วมในการอ่าน 3) ความหมาย องค์ประกอบ และขั้นตอนของการจัดทำบทวิจารณ์หนังสือ ได้แก่ การสรุปสาระสำคัญ การวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ และการสะท้อนคิด 4) การเชื่อมโยงการทำบทวิจารณ์หนังสือกับทักษะสำคัญ เช่น การคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การรู้สารสนเทศ และการเรียนรู้ด้วยตนเอง และ 5) แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เกณฑ์ประเมินผล ข้อจำกัดและข้อเสนอแนะเชิงพัฒนา โดยมีตัวอย่างของการนำไปใช้ในชั้นเรียนเพื่อพัฒนาทักษะของนิสิตชั้นปีที่ 3 หลักสูตรศศ.บ.สารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ โดยบูรณาการกับการใช้ Generative AI ผลการประเมินตนเองพบว่า นิสิตเห็นว่าการวิจารณ์หนังสือเป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนต่อวิชา 0106234 ในระดับมากที่สุด และเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 ในภาพรวมระดับมาก

ปัญญาประดิษฐ์กับงานบริการห้องสมุดมหาวิทยาลัย: โอกาสหรือความท้าทาย

สุรชาติ พุทธิมา — 2026-07-09

ปัญญาประดิษฐ์ได้กลายเป็นเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกที่ส่งอิทธิพลอย่างมากต่อทุกภาคส่วน รวมถึงสถาบันอุดมศึกษาและห้องสมุดมหาวิทยาลัย บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์บทบาทของ ปัญญาประดิษฐ์ในงานบริการห้องสมุดมหาวิทยาลัยในสองมิติหลัก คือ โอกาสในการปฏิวัติบริการเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ยุคใหม่ และความท้าทายเชิงจริยธรรม เทคนิค และการบริหารจัดการที่ต้องเผชิญ บทความได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ กรณีศึกษาการนำไปใช้ในห้องสมุดมหาวิทยาลัย เพื่อนำเสนอภาพรวมที่ครอบคลุมตั้งแต่ความหมายและพัฒนาการของปัญญาประดิษฐ์ การประยุกต์ใช้ในบริการต่าง ๆ เช่น บริการตอบคำถามอัจฉริยะ ระบบแนะนำทรัพยากรส่วนบุคคล บริการสนับสนุนการวิจัย ตลอดจนการวิเคราะห์ประเด็นท้าทายที่สำคัญ ได้แก่ อคติในอัลกอริทึม ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล บทบาทที่เปลี่ยนไปของบรรณารักษ์ และปัญหาลิขสิทธิ์ ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าปัญญาประดิษฐ์ไม่ใช่เพียงเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพ แต่เป็นปัจจัยขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์ของห้องสมุดไปสู่การเป็นสถาบันที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและยึดผู้ใช้เป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง อย่างไรก็ตาม การจะไขว่คว้าโอกาสเหล่านี้ได้สำเร็จจำเป็นต้องมีการวางแผนกลยุทธ์ที่รอบคอบ การพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และการสร้างธรรมาภิบาลทางจริยธรรมที่เข้มแข็ง เพื่อให้มั่นใจว่าการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้จะสร้างคุณค่าสูงสุดและยั่งยืนต่อประชาคมวิชาการ

พฤติกรรมสารสนเทศและการสร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัลของกลุ่มแฟนคลับ GOT7

ทิศากร ศิริพันธุ์เมือง — 2026-07-09

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พฤติกรรมสารสนเทศและการสร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัลของกลุ่ม "อากาเซ่" ซึ่งเป็นแฟนดอมของวงก็อตเซเว่น (GOT7) ภายใต้กรอบแนวคิดทางสารสนเทศศาสตร์และวัฒนธรรมศึกษา ในสภาวะการณ์ปัจจุบันที่เผชิญกับพายุสารสนเทศและภาวะข้อมูลท่วมท้นซ้ำซ้อน ชุมชนเสมือนจริงแห่งนี้ได้พัฒนาพฤติกรรมสารสนเทศเชิงรุกผ่านกลไกการจัดระเบียบสารสนเทศที่ซับซ้อน อาทิ บทบาทของฝ่ายแปลภาษาในการคัดกรองเนื้อหา การสร้างดรรชนีควบคุมคำศัพท์ผ่านระบบแฮชแท็ก และวัฒนธรรม "คัมภีร์ปั่นวิว" ที่แสดงถึงความฉลาดรู้เท่าทันสื่อและอัลกอริทึม โดยดึงเอกลักษณ์ทางดนตรีและสุนทรียภาพของศิลปินเป็นแรงขับเคลื่อน นอกจากนี้ ชุมชนยังสามารถยกระดับพลังแห่งความผูกพันไปสู่การสร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัลและการบริหารจัดการอารมณ์บนโลกออนไลน์ ผ่านกลยุทธ์ "การไม่ให้แสง" และ "การรีพอร์ตเงียบ" เพื่อรับมือกับการกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์ อย่างไรก็ตาม พื้นที่แฟนดอมยังคงประสบอุปสรรคจากอาการหมดไฟและปรากฏการณ์ห้องแห่งเสียงสะท้อน ข้อมูลข้อค้นพบนี้ส่งมอบมุมมองใหม่ให้แก่บรรณารักษ์และนักการศึกษาในการนำแรงจูงใจเชิงบวกมาประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมการเรียนรู้ตามอัธยาศัยและการสร้างพลเมืองดิจิทัลที่รู้เท่าทันสื่ออย่างยั่งยืน

การพัฒนาหนังสือเล่มเล็กสำหรับการเรียนรู้ภาษาไทยของชาวต่างชาติผ่านอาหารพื้นถิ่นภูเก็ต

ภาษิตา วั่นเส้ง — 2026-07-09

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของหนังสือเล่มเล็กสำหรับการเรียนรู้ภาษาไทยของชาวต่างชาติระดับเบื้องต้นผ่านอาหารพื้นถิ่นภูเก็ต และ 2) ศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียนชาวต่างชาติระดับเบื้องต้นที่มีต่อหนังสือเล่มเล็กที่พัฒนาขึ้น การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพัฒนา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ชาวต่างชาติที่สนใจเรียนภาษาไทยระดับเบื้องต้น จำนวน 10 คน ได้มาโดยการเลือกแบบสมัครใจ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย หนังสือเล่มเล็กสำหรับการเรียนรู้ภาษาไทยของชาวต่างชาติระดับเบื้องต้นผ่านอาหารพื้นถิ่นภูเก็ต แบบประเมินคุณภาพสื่อโดยผู้เชี่ยวชาญ และแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้เรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) หนังสือเล่มเล็กที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.74, S.D. = 0.40) และ 2) ผู้เรียนชาวต่างชาติมีความพึงพอใจต่อหนังสือเล่มเล็กโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.70, S.D. = 0.48) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า หนังสือเล่มเล็กที่บูรณาการเนื้อหาภาษาไทยกับบริบทวัฒนธรรมอาหารพื้นถิ่นภูเก็ตมีความเหมาะสมในฐานะสื่อการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนชาวต่างชาติระดับเบื้องต้น และได้รับการยอมรับจากผู้เรียนในระดับสูง อย่างไรก็ตาม การวิจัยครั้งนี้ยังไม่ได้วัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ก่อนและหลังการใช้สื่อ จึงควรตีความผลการวิจัยในขอบเขตของคุณภาพสื่อและความพึงพอใจของผู้เรียน

การวิเคราะห์วรรณกรรมเยาวชนที่สัมพันธ์กัน: กรณีศึกษา ชาร์ล็อตต์ แมงมุมเพื่อนรัก

ปรีดี ปลื้มสำราญกิจ — 2026-07-09

วรรณกรรมเยาวชนเป็นวรรณกรรมที่มีเนื้อหาสอดคล้องกับพัฒนาการของเยาวชน ดังนั้นการอ่านวรรณกรรมเยาวชนจึงเป็นสื่อสำคัญในการส่งเสริมให้เยาวชนทุกคนมีนิสัยรักการอ่านและรักการเรียนรู้นำไปสู่การอ่านในระดับสูง การวิเคราะห์วรรณกรรมเยาวชนแบ่งเป็นการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์การใช้ภาษา รวมถึงการวิเคราะห์เนื้อหา แนวคิดหรือแก่นของเรื่องได้ด้วย การวิเคราะห์วรรณกรรมเยาวชนที่สัมพันธ์กันในบทความนี้จะเป็นการวิเคราะห์เนื้อหา โดยกำหนดขอบเขตที่ศึกษาคือ ตัวละคร ฉาก และแนวคิด

บทบรรณาธิการ

ภาวิณี แสนชนม์ — 2026-07-09