มาตรการทางกฎหมายในการเพิ่มประสิทธิภาพในคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1.หลักการและระบบดำเนินคดีอาญา แนวคิด วัตถุประสงค์ และหลักเกณฑ์ของการดำเนินคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองทั้งของประเทศไทยและต่างประเทศ  2. วิเคราะห์รูปแบบความเหมาะสมของการบริหารจัดการคดีมาใช้ในคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และ 3. มาตรการทางกฎหมายคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่เหมาะสมกับประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth Interview) โดยผู้ที่เกี่ยวข้องหรือมีความรู้ความเชี่ยวชาญกับกระบวนการดำเนินกระบวนการยุติธรรมด้านคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจำนวนสี่คน ประกอบกับการสนทนากลุ่ม (Focus Group) กับ ผู้พิพากษา พนักงานอัยการ ทนายความ นักวิชาการ เจ้าพนักงานที่ปฏิบัติงานด้านกระบวนการยุติธรรมในองค์กรอิสระ และประชาชนทั่วไปในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครและพื้นที่ปริมณฑล  ที่ผู้วิจัยเจาะจงเลือกมา จาก พนักงานอัยการหรือผู้พิพากษา  ทนายความหรือ ที่ปรึกษากฎหมายทางด้านการเมือง  นักวิชาการด้านกฎหมาย และประชาชนทั่วไป  กลุ่มละสองคน รวมสี่กลุ่มเป็นแปดคน

            ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้พิพากษาขาดความเชี่ยวชาญและตระหนักถึงหลักการค้นหาความจริงในระบบไต่สวน จึงกำหนดให้ศาลฎีกาจัดอบรมภาคทฤษฎีและรวมถึงการฝึกภาคปฏิบัติให้กับผู้พิพากษาในศาลฎีกาโดยเฉพาะผู้พิพากษาที่จะทำหน้าที่เป็นองค์คณะในศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง 2. การให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติดำเนินการฟ้องร้องดำเนินคดีเองหรือจะจ้างทนายความเอกชนมาว่าความต่างรัฐ ถือได้ว่าเป็นการละเมิดต่อแนวคิดในการดำเนินคดีอาญาโดยรัฐและขัดกับหลักการดำเนินคดีอาญาโดยดุลยพินิจของพนักงานอัยการอันทรงไว้ซึ่งเป็นผู้มีบทบาทหลักในชั้นการสอบสวนฟ้องร้องเห็นควรแก้ไขบทบัญญัติ ให้อัยการสูงสุด มีอำนาจยื่นฟ้องคดีเพียงองค์กรเดียว  3.การให้สิทธิอุทธรณ์คำพิพากษา โดยคดีควรเริ่มต้นกระบวนพิจารณาตั้งแต่ศาลอุทธรณ์ และเมื่อคู่ความฝ่ายใดไม่พอใจในคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ก็สามารถอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้ 4.กำหนดให้มีพนักงานแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองซึ่งแต่งตั้งมาจากนิติกรในศาลฎีกาที่ผ่านการอบรมหลักสูตรพนักงานแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง  เพื่อช่วยเหลือผู้พิพากษาในการพิจารณาคดีและรับฟังพยานหลักฐานต่างๆ ตลอดจนช่วยเรียบเรียงคำพิพากษาเพื่อให้ระบบการพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีประสิทธิภาพสูงสุด