แนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดประสิทธิผล ต่อการบริหารงานภายในสถานศึกษาของโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ.2542 ได้กำหนดให้มีการปฏิรูปการบริหารและการจัดการศึกษาไว้โดยการกระจายอำนาจไปยังเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง รวมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการศึกษาทุกฝ่ายได้เข้ามามีบทบาทในการจัดและบริหารการศึกษา เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ตรงตามความต้องการ จากนโยบายดังกล่าว ผู้วิจัยซึ่งเป็นครูอยู่ในโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่ง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 จึงมีความสนใจที่จะศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดประสิทธิผลต่อการบริหารของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา กรุงเทพมหานคร เขต 1 ว่าสถานศึกษาได้มีการนำการบริหารแบบมีส่วนร่วมมาใช้อย่างได้ผลมากน้อยเพียงใด โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนมัธยมศึกษา  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กลุ่ม 6 2) เพื่อนำเสนอข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดประสิทธิผลการบริหารของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา

กรุงเทพมหานคร เขต 1  กลุ่ม 6 ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นและก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนา ปรับปรุงการบริหารแบบมีส่วนร่วมให้มีคุณภาพดียิ่งขึ้น 

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรและตัวอย่าง ซึ่งเป็นผู้บริหารสถานศึกษา ครูและกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของโรงเรียนมัธยมศึกษา ตัวอย่างจำนวน 284 คน  โดยผู้วิจัยได้หาขนาดของตัวอย่างโดยการเปิดตารางสำเร็จรูปของ Krejcie & Morgan  แล้วทำการสุ่มตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple Random Sampling)  เพื่อหาสัดส่วนแต่ละโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ คือแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.90 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย พบว่า  1) การบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยภาพรวมทั้ง 6 ด้าน มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (  = 3.70) เมื่อพิจารณาเป็นด้าน พบว่าการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ การกระจายอำนาจการบริหาร อยู่ในระดับมาก (  = 4.27) รองลงมาคือ ความไว้วางใจกัน อยู่ในระดับมาก (  = 3.70) การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ อยู่ในระดับมาก (  = 3.66) ความเป็นอิสระที่จะรับผิดชอบ อยู่ในระดับมาก (  = 3.57) การร่วมกำหนดวัตถุประสงค์เป้าหมาย อยู่ในระดับมาก (  = 3.54) และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ความผูกพันต่อกัน อยู่ในระดับปานกลาง (  = 3.47)  การพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดประสิทธิผลการบริหารของโรงเรียนมัธยมศึกษา พบว่า ผู้บริหารและครูต้องร่วมกันสร้างแนวทางการพัฒนาด้านความผูกพันต่อกันกับผู้ที่มีส่วนร่วมในการบริหารเพื่อการพัฒนาสถานศึกษาอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้  ผลการวิจัยครั้งนี้ พบว่าการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กลุ่ม 6  มีการปฏิบัติที่อยู่ในระดับมาก 5 ด้าน  2) ข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดประสิทธิผลการบริหารของโรงเรียนมัธยมศึกษา  (1) ด้านการกระจายอำนาจการบริหาร ควรเปิดโอกาสให้บุคลากรในองค์กรมีส่วนร่วมในทุกๆ เรื่อง  (2) ด้านความไว้วางใจกันในสถานศึกษา ให้ทุกฝ่ายร่วมกันสร้างนโยบายในการพัฒนาสถานศึกษา เพื่อตรงตามวัตถุประสงค์อย่างมีประสิทธิภาพ  (3) ด้านการร่วมกำหนดวัตถุประสงค์เป้าหมาย ต้องมีเป้าหมายไปในทิศทางเดียวกัน รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น แต่อาจต้องพิจารณาในด้านความผูกพันต่อกัน เพื่อปรับปรุงคุณภาพการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กลุ่ม 6 ต่อไป  ประโยชน์ของการวิจัยครั้งนี้เป็นสารสนเทศที่ผู้บริหารสถานศึกษา สามารถนำผลการวิจัยไปใช้เป็นแนวทางในการบริหารแบบมีส่วนร่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ  และเป็นแนวทางในการบริหารจัดการในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาและยกระดับคุณภาพการศึกษา