บทบาทของครูในการเป็นโค้ชทางการเรียนรู้ (Learning Coach) สำหรับผู้เรียนยุคใหม่

ผู้แต่ง

  • พระศิริเทพ ธมฺมวโร (ศิริรัตนตรัย)

คำสำคัญ:

ครู, โค้ชทางการเรียนรู้, ผู้เรียนยุคใหม่

บทคัดย่อ

การเรียนรู้ได้เปลี่ยนแปลงจากรูปแบบการถ่ายทอดความรู้โดยครูไปสู่การเรียนรู้ที่ผู้เรียนมีบทบาทเป็นศูนย์กลาง ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ การเรียนรู้ด้วยตนเอง และการพัฒนาแรงจูงใจภายในเป็นทักษะสำคัญที่ผู้เรียนยุคใหม่จำเป็นต้องมี ส่งผลให้บทบาทของครูต้องปรับเปลี่ยนจาก "ผู้สอน" ไปสู่ "โค้ชทางการเรียนรู้" (Learning Coach) บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมาย แนวคิด และความสำคัญของการเป็นโค้ชทางการเรียนรู้ วิเคราะห์บทบาทและทักษะที่จำเป็นของครูในบริบทดังกล่าว รวมถึงศึกษาทฤษฎีและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง เช่น การเรียนรู้แบบผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ทฤษฎีแรงจูงใจภายใน และทฤษฎีการโค้ชทางการศึกษา นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงความท้าทายในการเปลี่ยนผ่านบทบาทของครูในระบบการศึกษาไทย และเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาครูให้สามารถทำหน้าที่เป็นโค้ชทางการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทความชี้ให้เห็นว่า การเป็นโค้ชทางการเรียนรู้ไม่เพียงช่วยส่งเสริมศักยภาพของผู้เรียนเท่านั้น แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงในโลกยุคใหม่อย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

กมลวรรณ คารมปราชญ์ คล้ายแก้ว. (2564). การโค้ชเพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้เรียนในการดำเนินโครงการจิตอาสาทำความดีเพื่อสังคม. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์. ปีที่ 22 ฉบับที่ 1 (มกราคม – มิถุนายน).

ณัฏฐนิธ กาลพัฒน์. (2565). การพัฒนาการบริหารทรัพยากรมนุษย์ด้วยทักษะการโค้ช. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย. ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม).

ลักษณา จันธิมา. ความเป็นอิสระของครู: สู่ความสำเร็จในการสอน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. ปีที่ 8 ฉบับที่ 2 (กุมภาพันธ์ 2567): 52-53.

วารีรัตน์ แก้วอุไร. (2563). การพัฒนาเครือข่ายครูในการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. ปีที่ 22 ฉบับที่ 4 (ตุลาคม - ธันวาคม).

วิชัย วงษ์ใหญ่. รศ.ดร. (2557). การโค้ชเพื่อพัฒนาศักยภาพผู้เรียน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: พิมพ์ที่ บริษัท จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์ จำกัด.

_________. (2557). การโค้ชเพื่อการรู้คิด (Cognitive Coaching). พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: พิมพ์ที่ บริษัท จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์ จำกัด.

วิสุทธิศักดิ์ หวานพร้อม. (2564). การพัฒนาการโค้ชเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์เพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์สำหรับนักเรียน. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ. ปีที่ 6 ฉบับที่ 12 (ธันวาคม).

สมาพร มณีอ่อน. (2560). การพัฒนาครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้เทคนิคการโค้ช. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยศิลปากร. ปีที่ 15 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม).

สุภานี สินไชย. (2565). กระบวนการพัฒนาครูโค้ชสู่วิถีชีวิตด้วยหลักปัญญา 3 ฐาน. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ. ปีที่ 9 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม).

อาณัติวงศ์ จำปา. (2561). การเรียนรู้โดยยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง : บริบทการจัดการเรียนการสอนเน้นทางด้านคณิตศาสตร์วิทยาศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. ปีที่ 13 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม).

เอกภูมิ จันทรขันตี. (2557). การพัฒนาทัศนคติเกี่ยวกับคุณลักษณะความเป็นครูของนิสิตครูวิทยาศาสตร์ โดยใช้กรณีตัวอย่างจากหนังสือเรื่อง “ครูสมพรคนสอนลิง”. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับภาษาไทย. ปีที่ 34 ฉบับที่ 1 (2557).

ไฟล์ประกอบ

เผยแพร่แล้ว

2026-01-08

รูปแบบการอ้างอิง

(ศิริรัตนตรัย) พ. ธ. (2026). บทบาทของครูในการเป็นโค้ชทางการเรียนรู้ (Learning Coach) สำหรับผู้เรียนยุคใหม่. ภาวนาสารปริทัศน์, 5(03), AA 43–58. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/WJR/article/view/285575