แนวคิดเกี่ยวกับความฉลาดรู้ทางอารมณ์

บทคัดย่อ

ความฉลาดรู้ทางอารมณ์ คือความสามารถในการรับรู้ ทำความเข้าใจ การจัดการ และใช้ประโยชน์จากอารมณ์ของตนเองและผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม นำไปสู่การตัดสินใจและการกระทำที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น การรับรู้อารมณ์ตนเอง (Self-awareness) ความสามารถในการเข้าใจอารมณ์ ความรู้สึก และความคิดของตนเอง การรับรู้อารมณ์ตนเองมีประโยชน์อย่างมากทั้งในชีวิตส่วนตัวและชีวิตการทำงาน ช่วยให้เราทราบว่าสิ่งที่เราชอบในงานของเราคืออะไร และทราบถึงวิธีสร้างเส้นทางอาชีพที่ประสบความสำเร็จ ซึ่งทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการทำงานอย่างเต็มที่ การรับรู้อารมณ์ตนเองยังช่วยให้เราควบคุมตนเองได้ดีขึ้น แสดงอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม มีความนับถือตนเองเข้าสังคมได้ดีขึ้นและสามารถตัดสินใจสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ้น การรับรู้อารมณ์ตนเองหรือการตระหนักรู้อารมณ์ตนเอง เป็นความสามารถในการรับรู้และเข้าใจสิ่งที่ตนเองเป็นอยู่ในฐานะปัจเจกบุคคล รวมถึงเข้าใจบุคลิกภาพ การกระทำ ค่านิยม ความเชื่อ อารมณ์ ความรู้สึก ความคิด และความต้องการของตนเอง หากมีการรับรู้อารมณ์ตนเองสูง ก็สามารถประเมินตนเองได้อย่างเป็นกลาง และทำความเข้าใจได้อย่างถูกต้องว่าคนอื่นมองเราอย่างไร ทักษะการรับรู้อารมณ์ตนเองจึงเป็นสิ่งที่สำคัญและเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาตนเอง การรับรู้อารมณ์ตนเองเป็นหนึ่งในวิธีเพิ่มความฉลาดทางอารมณ์ การรับรู้อารมณ์ตนเองแบ่งเป็นการรับรู้อารมณ์ภายใน คือ การที่เราเห็นความคิดและอารมณ์ของตนเองว่าเป็นอย่างไร การฝึกการรับรู้อารมณ์ภายใน ทำได้โดยเลิกตั้งคำถามว่า ทำไม แต่ให้ตั้งคำถามว่าอะไร แทน เช่น ทำไมฉันจึงพูดอย่างนั้นกับทีมของฉัน ให้เปลี่ยนเป็นถามว่า อะไรทำให้ฉันพูดกับทีมของฉันแบบนั้น การรับรู้อารมณ์ภายนอก คือการรับรู้ว่าคนอื่นมองเราอย่างไร โดยสร้างสภาพแวดล้อมที่เปิดกว้าง ให้ทีมหรือเพื่อนร่วมงานเสนอแนะหรือวิจารณ์อย่างซื่อสัตย์เกี่ยวกับตัวเรา ซึ่งจะช่วยให้เราปรับปรุงตนเองได้ การรับรู้อารมณ์ตนเองมีประโยชน์อย่างมากทั้งในชีวิตส่วนตัวและชีวิตการทำงาน เนื่องจากช่วยให้เราทราบว่าสิ่งที่เราชอบในงานของเราคืออะไร และทราบถึงวิธีสร้างเส้นทางอาชีพที่ประสบความสำเร็จ ซึ่งทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการทำงานอย่างเต็มที่ การรับรู้อารมณ์ตนเองยังช่วยให้เราควบคุมตนเองได้ดีขึ้น แสดงอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม มีความนับถือตนเอง เข้าสังคมได้ดีขึ้น และสามารถตัดสินใจสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ้นอีกด้วยการพัฒนาทักษะการรับรู้อารมณ์ตนเอง คือความสามารถในการรับรู้และเข้าใจสิ่งที่ตนเองเป็นอยู่ในฐานะปัจเจกบุคคล รวมถึงเข้าใจบุคลิกภาพ การกระทำ ค่านิยม ความเชื่อ อารมณ์ ความรู้สึก ความคิด และความต้องการของตนเองด้วยหากมีการรับรู้อารมณ์ตนเองสูง ก็สามารถประเมินตนเองได้อย่างเป็นกลาง และทำความเข้าใจได้อย่างถูกต้องว่าคนอื่นมองเรา