แนวทางการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในชั้นสืบสวนและสอบสวนคดีอาญา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาได้รับยกเว้นไม่ให้อยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 เว้นแต่ส่วนที่เกี่ยวข้องกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล ทำให้การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในชั้นสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาต้องอาศัยมาตรการทางกฎหมายที่มีอยู่เดิม ซึ่งมีข้อจำกัดและมีมาตรฐานไม่เทียบเท่ากับพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 เป็นเหตุให้ข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้รับการคุ้มครองจากการดำเนินงานในชั้นสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาอย่างเหมาะสม และอาจส่งผลให้ประเทศไทยถูกพิจารณาได้ว่ามีระดับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่เพียงพอตามมาตรฐานของสากล บทความนี้จึงมุ่งศึกษาวิเคราะห์แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนแนวทางการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในชั้นสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาตามกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายต่างประเทศ ทั้งนี้ เพื่อกำหนดแนวทางการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในชั้นสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาที่เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาไทยต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์และเนื้อหาในเว็บไซต์ของวารสารกฎหมาย (รวมถึง โดยไม่จำกัดเฉพาะ เนื้อหา รหัสคอมพิวเตอร์ งานศิลป์ ภาพถ่าย รูปภาพ ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ) เป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย และผู้ได้รับการโอนสิทธิทุกราย
1. วารสารกฎหมาย ให้อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอันไม่เฉพาะเจาะจงที่สามารถถูกถอนเมื่อใดก็ได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ในการ
- เยี่ยมชมเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้ จากคอมพิวเตอร์หรือเครื่องมือสื่อสารผ่านเว็บบราวเซอร์
- คัดลอกและจัดเก็บเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้บนลงคอมพิวเตอร์ของคุณผ่านระบบความจำ cache
- สั่งพิมพ์เอกสารจากเว็บไซต์นี้สำหรับการใช้ส่วนตัวของคุณ
- ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์โดยวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถูกคุ้มครองภายใต้ Creative Commons Attribution 4.0 International License ซึ่งอนุญาตให้ทุกคนสามารถคัดลอก แจกจ่าย ดัดแปลง ส่งต่อ ผลงานได้ ก็ต่อเมื่อผลงานและแหล่งข้อมูลได้รับการอ้างอิงอย่างเหมาะสม
2. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สงวนสิทธิ์ไม่อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์และเอกสารบนเว็บไซต์นี้ เช่น การคัดลอก ดัดแปลง เปลี่ยนแปลง ส่งต่อ ตีพิมพ์ แจกจ่าย เผยแพร่ จัดแสดงในที่สาธารณะ ไม่ว่าจะในรูปแบบใดก็ตาม ซึ่งเว็บไซต์หรือเอกสารบนเว็บไซต์ โดยไม่อ้างอิงถึงแหล่งข้อมูลหรือโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
3. คุณอาจขออนุญาตที่จะใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยการเขียนอีเมลล์มายัง journal@law.chula.ac.th
4. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้มงวดกับการคุ้มครองลิขสิทธิ์อย่างมาก หากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยพบว่าคุณได้ใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยไม่ถูกต้องตามการอนุญาตให้ใช้สิทธิ ดังที่กล่าวไปข้างต้น วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอาจดำเนินคดีตามกฎหมายต่อคุณได้ เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายที่เป็นตัวเงินและคำขอชั่วคราวให้คุณหยุดการใช้เอกสารดังกล่าว ทั้งนี้ คุณอาจถูกสั่งให้ชดใช้ค่าใช้จ่ายใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการตามกฎหมายนี้
หากคุณพบเห็นการใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ขัดหรืออาจขัดต่อการอนุญาตให้ใช้สิทธิดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น โดยเชื่อว่าได้ละเมิดลิขสิทธิ์ของคุณหรือของผู้อื่น สามารถร้องเรียนมาได้ที่ journal@law.chula.ac.th
เอกสารอ้างอิง
นคร เสรีรักษ์. ความเป็นส่วนตัวภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ "ต้องจับตา". [ออนไลน์] แหล่งที่มา: https://ilaw.or.th/node/4255 [23 กันยายน 2564]
สาวตรี สุขศรี. กฎหมายว่าด้วยอาชญากรรมคอมพิวเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์. กรุงเทพฯ: โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2563.
มาตรา 4 วรรคหนึ่ง (2) และ (5) ประกอบกับวรรคสาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562
Article 17 International Covenant on Civil and Political Rights.
คณาธิป ทองรวีวงศ์. คำอธิบาย หลักกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: นิติธรรม, 2565.
บรรเจิด สิงคะเนติ. หลักความได้สัดส่วน (Principle of Proportionality) ในการตรวจสอบขอบเขตอำนาจรัฐ ตามมาตรา 23 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช 2550). กรุงเทพฯ: สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ, 2558.
ปรียาชาติ หาลำเจียก. การตรวจสอบและถ่วงดุล: ศึกษากรณีการสะกดรอยด้วยเครื่องมือสื่อสารโทรคมนาคมและเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการมีส่วนร่วมในองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ พ.ศ. 2556 มาตรา 21. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2557.
United Nations Human Rights Council, The Right to Privacy in the Digital Age (a/Hrc/39/29), (2018).
สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, รายงานผลการดำเนินการ โครงการพัฒนามาตรการในการดำเนินการ การพิจารณาความเหมาะสม ความเป็นไปได้ เพื่อจัดทำแนวทาง ขั้นตอนและวิธีการในการเข้าร่วมหรือทำความตกลงตามกรอบว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลความเป็นส่วนตัวของ Apec. คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ,ธันวาคม 2557.
ณรงค์ ใจหาญ. หลักกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2565.
ธานิศ เกศวพิทักษ์. คำอธิบาย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 16. กรุงเทพฯ: สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา, 2564.
มาตรา 4 และมาตรา 21 พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540
มาตรา 6 พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562.
มาตรา 23 พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540.
มาตรา 92 และมาตรา 105 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 24 (1), (2), (6), (7), และ (8) พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540.
มาตรา 23 พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540.
มาตรา 37 (1) และ (4) พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562.
มาตรา 7 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา.
มาตรา 25 พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540.
มาตรา 226/1 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา.
วิริยะ รามสมภพ. ความสัมพันธ์เชิงวิเคราะห์ของร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคล พ.ศ. ... กับ พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540. สำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ, 2562.
มาตรา 73 และมาตรา 74 พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562.
พิสิฏฐ์ สีกากี. ปัญหาและอุปสรรคการใช้อำนาจดุลพินิจของพนักงานสอบสวนในการรวบรวมพยานหลักฐาน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ 20, 1 (2018).
มาตรา 25 พระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547
มาตรา 30 พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551
มาตรา 18 พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550.
อนุสิษฐ คุณากร และคณะ. การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันนโยบายการศึกษา ภายใต้มูลนิธิส่งเสริมนโยบายการศึกษา, 2563.
เรื่องเสร็จที่ 343/2549 บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่อง อำนาจของเจ้าพนักงานตำรวจในการปิดกั้นเว็บไซต์ที่ไม่เหมาะสมทางอินเตอร์เน็ต และของพนักงานสอบสวนตามมาตรา 132 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา.
มติชนออนไลน์. เปิดร่างป.วิอาญา’ดักฟัง’ อัยการเทียบเนื้อหาพ.ร.บ. 7 ฉบับ ชี้ข้อมูลลักลั่น. [ออนไลน์] แหล่งที่มา: https://www.matichon.co.th/local/crime/news_552146 [20 กุมภาพันธ์ 2565]
จันทจิรา เอี่ยมมยุรา. การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในประเทศไทย. วารสารนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 34, 4 (ธันวาคม 2547): 627-652.
บุญชู ณ ป้อมเพชร. คำอธิบายกฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการ. PUB HTML5.
นคร เสรีรักษ์. ความเป็นส่วนตัว: ความคิด ความรู้ ความจริง และพัฒนาการเรื่องการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในประเทศไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. แพร่: พี.เพรส, 2563.
Article 2 General Data Protection Regulation (GDPR).
Article 8 The European Convention on Human Rights (ECHR).
Recital (1) Law Enforcement Directive.
คณาธิป ทองรวีวงศ์. การปฏิรูปกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทยเพื่อเข้าสู่ประชาคมอาเซียน. 2560.
คณาธิป ทองรวีวงศ์. สิทธิในข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่ได้รับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 : การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล ตามกฎหมายเกี่ยวกับความมั่นคงของรัฐ. วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน 1, 1 (มกราคม - เมษายน 2563): 49-58.
European Commission, "Commission Implementing Decision of 28.6.2021 Pursuant to Regulation (Eu) 2016/679 of the European Parliament and of the Council on the Adequate Protection of Personal Data by the United Kingdom."
Article 2 (1) Law Enforcement Directive (LED).
Council of Europe. Practical Guide on the Use of Personal Data in the Police Sector.
Article (1) (c) Law Enforcement Directive (LED).
Mark Leiser and Bart Custers. The Law Enforcement Directive: Conceptual Challenges of Eu Directive 2016/680. European Data Protection Law Review 5, 3 (October 2019).
Article 12 (4) Law Enforcement Directive (LED).
Emmanuel Salami. The Impact of Directive (Eu) 2016/680 on the Processing of Personal Data by Competent Authorities for the Purposes of the Prevention, Investigation, Detection or Prosecution of Criminal Offences or the Execution of Criminal Penalties and on the Free Movement of Such Data on the Existing Privacy Regime. 2017.
Article 41-42 of Law Enforcement Directive (LED).
Article 215 Criminal Procedure Act (CPA), Article 12 (3) Constitution of the Republic of Korea.
Article 18-25 Investigatory Powers Act 2016.
ปิติ เอี่ยมจำรูญลาภ. กฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดให้รัฐเข้าถึง หรือได้มาซึ่งข้อมูลที่บุคคลสื่อสารถึงกัน : กรณีศึกษาประเทศสหรัฐอเมริกา. (ธันวาคม 2561).
Article 6 The Communication Privacy Protection Act.
European Commission. Commission Implementing Decision of 28.6.2021 Pursuant to Regulation (Eu) 2016/679 of the European Parliament and of the Council on the Adequate Protection of Personal Data by the United Kingdom.
The Right to Financial Privacy Act of 1978 (RFPA)
Health Insurance Portability and Accountability Act of 1996 (HIPAA)
The Cable Communication Policy Act of 1984 (Cable Act)
Rebecca Lipman. The Third Party Exception: Reshaping an Imperfect Doctrine for the Digital Age. Harvard Law & Policy Review 8 (2014).
Erin Murphy. The Politics of Privacy in the Criminal Justice System: Information Disclosure, the Fourth Amendment, and Statutory Law Enforcement Exemptions. Michigan Law Review 111, 4 (2013).
Article 83 (3) The Telecommunications Business Act.
Article 2 Personal Information Protection Act.
Article 3 (2) Data Protection Act 2018.
Article 2 Personal Information Protection Act.
Article 35 (2) Data Protection Act 2018 European Commission. Commission Implementing Decision of 28.6.2021 Pursuant to Directive (Eu) 2016/680 of the European Parliament and of the Council on the Adequate Protection of Personal Data by the United Kingdom.
Article 51 Data Protection Act 2018.
Article 170-173 Data Protection Act 2018.
European Commission. Commission Implementing Decision of 28.6.2021 Pursuant to Directive (Eu) 2016/680 of the European Parliament and of the Council on the Adequate Protection of Personal Data by the United Kingdom.
European Commission. Commission Implementing Decision of 17.12.2021 Pursuant to Regulation (Eu) 2016/679 of the European Parliament and of the Council on the Adequate Protection of Personal Data by the Republic of Korea under the Personal Information Protection Act.
มาตรา 32 และมาตรา 105 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา.
มาตรา 25 พระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547
มาตรา 30 พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551.
Commission Decision of 26 July 2000 Pursuant to Directive 95/46/Ec of the European Parliament and of the Council on the Adequacy of the Protection Provided by the Safe Harbour Privacy Principles and Related Frequently Asked Questions Issued by the Us Department of Commerce (Notified under Document Number C(2000) 2441) (2000)
มาตรา 5 วรรคสอง พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562.
General Data Protection Regulation (GDPR), Recital 43.
Information Commission’s Office (ICO). Guide to Law Enforcement Processing. [Online] Available from: https://ico.org.uk/for-organisations/guide-to-data-protection/guide-to-law-enforcement-processing/) [14 December 2020]
Article 51 Data Protection Act 2018. Article 17 General Data Protection Regulation.
คณาธิป ทองรวีวงศ์. มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองสิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัวของผู้ถูกดักฟังการสื่อสารข้อมูล. วารสารกระบวนการยุติธรรม 8, 1 (2556).
ประพิณ ประดิษฐากร. กฎหมายว่าด้วยการเข้าถึงและได้มาซึ่งข้อมูลของบุคคล และร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 131/2 (2554).
ปรียาชาติ หาลำเจียก. การตรวจสอบและถ่วงดุล: ศึกษากรณีการสะกดรอยด้วยเครื่องมือสื่อสารโทรคมนาคมและเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการมีส่วนร่วมในองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ พ.ศ. 2556 มาตรา 21.
ศศิประภา ไผ่งาม. ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพส่วนบุคคลในการสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาด้วยการใช้เทคนิคพิเศษ. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 2552.
มาตรา 32 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.
