สิทธิการตัดขาดการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงานของลูกจ้างตามกฎหมายแรงงานไทย

Main Article Content

พัทธมนัส ไพบูลย์ศิริ

บทคัดย่อ

ปัญหาการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงานเป็นปัญหาหนึ่งที่พบได้จากการทำงานในปัจจุบัน เนื่องจากการติดต่อสื่อสารที่สะดวกและรวดเร็ว จึงมีการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงานมากขึ้น ลูกจ้างต้องทำงานนอกเวลาทำงานอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยนายจ้างสามารถติดต่อและสั่งงานลูกจ้างได้ผ่านทางโทรศัพท์ การส่งจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ และการส่งข้อความผ่านแอปพลิเคชันต่าง ๆ ในโทรศัพท์มือถือ โดยเฉพาะช่วงการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโรคโควิด-19 ที่มีการทำงานที่บ้าน ซึ่งมีความแตกต่างกับการทำงานปกติ ทำให้การปิดการติดต่อสื่อสารเรื่องงานทำได้ยากขึ้น อันกระทบต่อสิทธิความเป็นส่วนตัว สิทธิการพักผ่อน และสิทธิความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน อีกทั้งกฎหมายแรงงานที่สำคัญที่มีอยู่ในปัจจุบัน คือ พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มีการรับรองและคุ้มครองลูกจ้างเกี่ยวกับสิทธิการตัดขาดการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงานแต่ไม่ครอบคลุมถึงลูกจ้างทุกคนอย่างเหมาะสม รวมทั้งกฎหมายแรงงานอื่น ๆ ไม่มีการรับรองและคุ้มครองลูกจ้างเกี่ยวกับสิทธิการตัดขาดการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงาน บทความนี้จึงมุ่งพิจารณาว่าการรับรองและคุ้มครองสิทธิการตัดขาดการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงานมีความเหมาะสมและเพียงพอหรือไม่ รวมถึงหาแนวทาง รูปแบบ หรือวิธีการที่เหมาะสมในการพัฒนากฎหมาย เพื่อให้มีการรับรองและคุ้มครองสิทธิดังกล่าวอย่างเหมาะสม ในรูปแบบการออกกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 เพื่อเป็นการสร้างสมดุลระหว่างเวลาทำงานและเวลาส่วนตัวให้กับทั้งลูกจ้างและนายจ้าง โดยไม่เป็นการกระทบสิทธิของทั้งสองฝ่ายมากเกินไป

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

“พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2566,” ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 140 ตอนที่ 40 ก, วันที่ 19 มีนาคม 2566

A. J. Veal, “Human Rights, Leisure and Leisure Studies”, in World Leisure Journal, 57, 4 (2015): 249-272.

Achkar Law, “The Legal Right to Disconnect,” [online] Available from : https://blog.firstreference.com/the-legal-right-to-disconnect/#.Y0kCX3ZBw2w [27 February 2022]

Jeevan Vasagar, “Out of Hours Working Banned by German Labour Ministry,” [online] Available from : https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/germany/10276815/Out-of-hours-working-banned-by-German-labour-ministry.html [5 June 2022]

Légifrance, “Code du travail: Article L2242-17,” [online] Available from : https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000039785096/ [10 September 2022]

Légifrance, “Code du travail: Article L2242-8,” [online] Available from : https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000037389692 [10 September 2022]

Paul M. Secunda, “The Employee Right to Disconnect”, in Notre Dame Journal of International & Comparative Law, 9, 1 (2019): 29.

Workplace Relations Commission, “CODE OF PRACTICE FOR EMPLOYERS AND EMPLOYEES ON THE RIGHT TO DISCONNECT,” [online] Available from : https://www.workplacerelations.ie/en/what_you_should_know/codes_practice/code-of-practice-for-employers-and-employees-on-the-right-to-disconnect.pdf [28 February 2022]

ไตรศุลี ไตรสรณกุล, “พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานฉบับใหม่สนับสนุนการทำงานแบบเวิร์คฟอร์มโฮมเริ่มบังคับ 18 เม.ย. 66 เปิดทางนายจ้าง-ลูกจ้างตกลงเวลาทำงาน พักผ่อน วันลา ให้ชัดเจน” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/66494 [30 เมษายน 2566]

กรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ, “ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน Universal Declaration of Human Rights” หน้า 28 [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://humanrights.mfa.go.th/upload/pdf/udhr-th-en.pdf [7 กุมภาพันธ์ 2565]

กองความปลอดภัยแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, “คำอธิบายสรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : http://legal.labour.go.th/images/law/Safety2554/2554_2382564.pdf [4 มิถุนายน 2565]

กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, “การดำเนินคดีอาญาตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 กรณีนายจ้างเป็นนิติบุคคล” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://legal.labour.go.th/attachments/article/25/KM001.pdf [7 กรกฎาคม 2566]

กองนิติการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, “มาตรา 23 “เวลาทำงานปกติ”” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://legal.labour.go.th/attachments/article/528/57-3654.pdf [4 กรกฎาคม 2566]

จิรภัทร ภัทรเศรณี. ปัญหาการใช้อำนาจบังคับบัญชาของนายจ้างนอกเวลาทำงานปกติผ่านระบบเทคโนโลยีติดต่อสื่อสาร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2564

ชำนาญ จันทร์เรือง, “สิทธิในการพักผ่อนและการมีเวลาว่าง” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://www.bangkokbiznews.com/columnist/980814 [10 เมษายน 2565]

นคร เสรีรักษ์, ความเป็นส่วนตัว: ความคิด ความรู้ ความจริง และพัฒนาการเรื่องการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในประเทศไทย, (กรุงเทพมหานคร: ฟ้าฮ่าม, 2557)

นันทวัฒน์ บรมานันท์, “สิทธิที่จะตัดขาดการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงาน” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : http://public-law.net/publaw/view.aspx?id=1998 [5 มกราคม 2565]

บรรเจิด สิงคะเนติ, นนทวัชร์ นวตระกูลพิสุทธิ์, และเรวดี ขวัญทองยิ้ม, รายงานการศึกษาวิจัยฉบับสมบูรณ์: ปัญหาและมาตรการทางกฎหมายในการรับรอง และคุ้มครองสิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัว (Right to Privacy), (สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, ม.ป.ป.)

พงษ์รัตน์ เครือกลิ่น, คำอธิบายกฎหมายแรงงานเพื่อการบริหารทรัพยากรมนุษย์, พิมพ์ครั้งที่ 12 (กรุงเทพมหานคร: นิติธรรม, 2563)

มาตรา 199-A ประมวลกฎหมายแรงงานโปรตุเกส แก้ไขกฎหมายเลขที่ 83/2021 วันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 2021 ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2022

มาตรา 23/1 วรรค 4 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พุทธศักราช 2541

มาตรา 28 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พุทธศักราช 2541

มาตรา 29 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พุทธศักราช 2541

มาตรา 3 อนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ 132 ว่าด้วยวันหยุดพักโดยได้รับค่าจ้าง (แก้ไข) คริสต์ศักราช 1970

มาตรา 30 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พุทธศักราช 2541

มาตรา 31 (1) อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก

มาตรา 4 พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พุทธศักราช 2554

มาตรา 7 (3) กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (International Convent on Economic, Social and Cultural Rights – ICESCR)

รชต สนิท, “พอได้พอคุยงานนอกเวลา! เบลเยียมออกกฎหมาย พนักงานรัฐ ‘ไม่ต้องตอบเรื่องงาน’ นอกเวลางาน” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://brandinside.asia/belgium-legalise-the-rights-to-disconnect-for-public-servant/ [2 มีนาคม 2565]

วิจิตรา (ฟุ้งลัดดา) วิเชียรชม, คำอธิบายกฎหมายแรงงาน, พิมพ์ครั้งที่ 8 (กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน, 2565)

วิจิตรา วิเชียรชม, กฎหมายแรงงาน, พิมพ์ครั้งที่ 6 (กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน, 2562)

วิชัย เอื้ออังคณากุล. อำนาจบังคับบัญชาของนายจ้าง. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์, 2523

ศุภศิษฏ์ ทวีแจ่มทรัพย์, กฎหมายแรงงาน, (กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน, 2566)

สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน), “คู่มือความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน สำหรับลูกจ้างทั่วไปและลูกจ้างเข้าทำงานใหม่” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://www.tosh.or.th/index.php/media-relations/e-book/item/882-2021-03-25-03-48-44 [10 เมษายน 2565]

สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน), คู่มือความปลอดภัย อาชีว อนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน สำหรับลูกจ้างทั่วไปและลูกจ้างเข้าทำงานใหม่, (กรุงเทพมหานคร: สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน), 2563)

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, “รายงานผลการรับฟังความคิดเห็นและรายงานผลการวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่..) พ.ศ. ....” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://www.parliament.go.th/section77/manage/files/file_20201102141002_2_57.pdf [10 เมษายน 2565]

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, “บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่อง การดําเนินคดีอาญานายจ้างตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน พ.ศ. 2554” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER3/DRAWER005/GENERAL/DATA0002/00002680.PDF [7 กรกฎาคม 2566]

สุดาศิริ วศวงศ์, คำอธิบายเกี่ยวกับกฎหมายการคุ้มครองแรงงาน, (กรุงเทพมหานคร: นิติบรรณการ, 2548)

สุรีเยนทร์ ศรีสังข์, “การตัดขาดการติดต่อสื่อสารนอกเวลาทำงาน” [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://www.krisdika.go.th/data/activity/act13458.pdf [5 มกราคม 2565]