การกำกับดูแลแพลตฟอร์มพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีอำนาจเหนือตลาด: บทเรียนจากประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศญี่ปุ่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
จากการศึกษาเปรียบเทียบการกำกับดูแลการผูกขาดในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศญี่ปุ่น ผู้เขียนได้ค้นพบว่าวัตถุประสงค์ของกฎหมายต่อต้านทรัสต์ของประเทศสหรัฐอเมริกาคือ “ประสิทธิภาพ” และ “สวัสดิการผู้บริโภค” ทำให้ในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายต่อต้านทรัสต์ของประเทศสหรัฐ อเมริกาประสบปัญหาในการกำกับดูแลการผูกขาดโดยบริษัทแพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ที่มีอำนาจเหนือตลาด เนื่องจากผู้บริโภคได้ประโยชน์จากการผูกขาดดังกล่าว แม้ว่าผู้มีส่วนได้เสียอื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งคู่ค้าที่เป็นบริษัทขนาดกลางและขนาดย่อม (Small and Medium Enterprise: SME) จะถูกเอารัดเอาเปรียบก็ตาม ส่วนในประเทศญี่ปุ่น วัตถุประสงค์ของกฎหมายป้องกันการผูกขาด คือ การสนับสนุนและรักษาไว้ซึ่ง “การแข่งขันที่เสรีและเป็นธรรม” ซึ่งหมายความรวมถึงการปกป้อง SMEs จากการถูกเอารัดเอาเปรียบและพฤติกรรมการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม (Unfair Trade Practices) ของบริษัทขนาดใหญ่ด้วย ส่วนวัตถุประสงค์ของกฎหมายแข่งขันทางการค้าในประเทศไทยมีความคล้ายคลึงกับประเทศญี่ปุ่น จึงมีบทบัญญัติเกี่ยวกับพฤติกรรมการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมเช่นเดียวกัน ผู้เขียนจึงเสนอแนะให้หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายป้องกันการผูกขาดของประเทศไทยออกกฎหมายลำดับรองเพื่อกำกับดูแลพฤติกรรมของผู้ประกอบธุรกิจแพลตฟอร์มตัวกลางการซื้อขาย (E-Commerce) ที่มีอำนาจเหนือตลาดในประเทศไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์และเนื้อหาในเว็บไซต์ของวารสารกฎหมาย (รวมถึง โดยไม่จำกัดเฉพาะ เนื้อหา รหัสคอมพิวเตอร์ งานศิลป์ ภาพถ่าย รูปภาพ ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ) เป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย และผู้ได้รับการโอนสิทธิทุกราย
1. วารสารกฎหมาย ให้อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอันไม่เฉพาะเจาะจงที่สามารถถูกถอนเมื่อใดก็ได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ในการ
- เยี่ยมชมเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้ จากคอมพิวเตอร์หรือเครื่องมือสื่อสารผ่านเว็บบราวเซอร์
- คัดลอกและจัดเก็บเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้บนลงคอมพิวเตอร์ของคุณผ่านระบบความจำ cache
- สั่งพิมพ์เอกสารจากเว็บไซต์นี้สำหรับการใช้ส่วนตัวของคุณ
- ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์โดยวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถูกคุ้มครองภายใต้ Creative Commons Attribution 4.0 International License ซึ่งอนุญาตให้ทุกคนสามารถคัดลอก แจกจ่าย ดัดแปลง ส่งต่อ ผลงานได้ ก็ต่อเมื่อผลงานและแหล่งข้อมูลได้รับการอ้างอิงอย่างเหมาะสม
2. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สงวนสิทธิ์ไม่อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์และเอกสารบนเว็บไซต์นี้ เช่น การคัดลอก ดัดแปลง เปลี่ยนแปลง ส่งต่อ ตีพิมพ์ แจกจ่าย เผยแพร่ จัดแสดงในที่สาธารณะ ไม่ว่าจะในรูปแบบใดก็ตาม ซึ่งเว็บไซต์หรือเอกสารบนเว็บไซต์ โดยไม่อ้างอิงถึงแหล่งข้อมูลหรือโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
3. คุณอาจขออนุญาตที่จะใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยการเขียนอีเมลล์มายัง journal@law.chula.ac.th
4. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้มงวดกับการคุ้มครองลิขสิทธิ์อย่างมาก หากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยพบว่าคุณได้ใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยไม่ถูกต้องตามการอนุญาตให้ใช้สิทธิ ดังที่กล่าวไปข้างต้น วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอาจดำเนินคดีตามกฎหมายต่อคุณได้ เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายที่เป็นตัวเงินและคำขอชั่วคราวให้คุณหยุดการใช้เอกสารดังกล่าว ทั้งนี้ คุณอาจถูกสั่งให้ชดใช้ค่าใช้จ่ายใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการตามกฎหมายนี้
หากคุณพบเห็นการใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ขัดหรืออาจขัดต่อการอนุญาตให้ใช้สิทธิดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น โดยเชื่อว่าได้ละเมิดลิขสิทธิ์ของคุณหรือของผู้อื่น สามารถร้องเรียนมาได้ที่ journal@law.chula.ac.th
เอกสารอ้างอิง
หนังสือภาษาไทย
กัญจน์ศักดิ์ เพชรานนท์. วิวัฒนาการกฎหมายต่อต้านทรัสต์ของสหรัฐอเมริกา. โครงการส่งเสริมการผลิตผลงานวิชาการ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2565.
ปวงชน อุนจะนำ. เศรษฐกิจการเมือง: ความมั่งคั่ง อำนาจ และชนชั้น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2567.
ปิติ ศรีแสงนาม. ไทยในระเบียบโลกใหม่. กรุงเทพฯ: มติชน, 2565.
ปิยะบุตร บุญอร่ามเรือง. กฎหมายและนโยบายแพลตฟอร์ม. โครงการส่งเสริมการผลิตผลงานวิชาการ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2567.
ศักดา ธนิตกุล. คำอธิบายและกรณีศึกษาพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2553.
Jacob Goldstein. ประวัติศาสตร์ว่าด้วยเรื่องเงิน (Money). แปลโดย อาริตา พงศ์ธรานนท์. กรุงเทพฯ: แอร์โรว์ มัลติมีเดีย, 2567.
หนังสือภาษาต่างประเทศ
A. G. Kenwood and A. L. Lougheed. The Growth of the International Economy 1820–1980. London: George Allen and Unwin, 1983.
Alan Greenspan and Adrian Wooldridge. Capitalism in America: A History. Manhattan: Penguin Press, 2018.
Amy Klobuchar. Antitrust: Taking on Monopoly Power from the Gilded Age to the Digital Era. New York: Knopf, 2022.
DK. Timelines of Science. New York: Penguin Random House, 2023.
Donna R. Braden, The Henry Ford: Official Guidebook. New York: Beckon Books, 2017.
Herbert Hovenkamp. Federal Antitrust Policy: The Law of Competition and Its Practice. 2nd edition Minnesota: West Academic, 1999.
Irvin B. Tucker. Economics for Today. 11th edition South Western: Cengage Learning, 2023.
Jemima Dunne and others, eds. Books That Changed History: From The Art of War to Anne Frank’s Diary. London: Dorling Kindersley, 2017.
Martin Moore and Damian Tambini, eds. Regulating Big Tech. Oxford: Oxford University Press, 2022.
Matsushita Mitsuo. Keizaihou Gaisetsu: 経済法概説 (Explanation on Economic Law). 3rd edition Tokyo: Tokyo University Press, 2004.
Michael H. Roffer. The Law Book: From Hammurabi to the International Criminal Court, 250 Milestones in the History of Law. New York: Sterling, 2015.
N. Gregory Mankiw. Principles of Microeconomics. 6th edition South Western: Cengage Learning, 2011.
Nobora Kawahama and others, eds. 独禁法審決/判例百選 (The 100 Selected Decisions and Judgements on Antimonopoly Law), The Jurist No. 268. Tokyo: Yuhikaku, 2024.
Peter B. Kennen, ed. Managing the World Economy: Fifty Years after the Bretton Woods. Washington: Peterson Institute for International Economics, 1994.
Robin Bade and Michael Parkin. Essential Foundations of Economics. 7th edition London: Pearson, 2015.
Stanley L. Brue and Randy R. Grant. The Evolution of Economic Thought. 8th edition South Western: Cengage Learning, 2007.
Suzuki Masuhiro and others. TXT 経済法 (TEXT KEIZAIHOU). Kyoto: Horitsu Bunkasha, 2016.
Takaji, Eguchi Kiminori and others. Keizaihou Gaisetsu: 経済法概説 (Explanation on Economic Law). Tokyo: Yuhikaku, 1999.
Takashi Kanai and others, eds. 独禁法審決/判例百選 (The 100 Selected Decisions and Judgements on Antimonopoly Law), The Jurist No. 237. Tokyo: Yuhikaku, 2017.
Tamura Shigekazu and Atsuya Jouji. 独禁法審決/判例百選 (The 100 Selected Decisions and Judgements on Antimonopoly Law), The Jurist No. 141. Tokyo: Yuhikaku, 1997.
บทความในวารสารภาษาต่างประเทศ
Atsushi Yamada. Abuse of Superior Bargaining Position in Japan—Its Development and Current Position. CPI Columns: Asia, December 2022.
Steven C. Salop. Dominant Digital Platforms: Is Antitrust Up to the Task?. Yale Law Journal Forum 130 (January 2021): 563–587.
รายงานการประชุมภาษาต่างประเทศ
Task Force for Abuse of Superior Bargaining Position, International Competition Network. Report on Abuse of Superior Bargaining Position. ICN Seventh Annual Conference, Kyoto, Japan, April 14–16, 2008.
กฎหมายภาษาไทย
มาตรา 56 แห่งพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พุทธศักราช 2560
กฎหมายภาษาต่างประเทศ
Ohio v. American Express Co., 138 S.Ct. 2274 (2018).
Ohio v. American Express Co., 138 S.ct. 2274 (2018).
Ohio v. American Express Co., 138 S.ct. 2274 (2018) (Justice Breyer, Dissenting Opinion at p. 2294).
Standard Oil Co. v. United States, 221 U.S. 1, 38–40 (1911).
Standard Oil Co. v. United States, 221 U.S. 1, 40 (1911).
Standard Oil Co. v. United States, 221 U.S. 1, 41–42 (1911).
Standard Oil Co. v. United States, 221 U.S. 1, 42–43 (1911).
Standard Oil Co. v. United States, 221 U.S. 1, 43 (1911).
United States v. American Tel and Tel Co., 552 F. Supp. 131 (DDC 1983).
United States v. American Tel and Tel Co., 552 F. Supp. 141 (DDC 1983).
United States v. Microsoft Corporation, 253 F.3d 34, 59–60 and 64 (DC Cir. 2001).
United States v. Microsoft Corporation, 253 F.3d 45 and 48 (DC Cir. 2001).
United States v. Microsoft Corporation, 253 F.3d 59–60 (DC Cir. 2001).
JFTC v. Noda Company, ศาลสูงเมืองโตเกียว, 25 ธันวาคม ค.ศ. 1957.
Tokyo High Court Decision, 25 December 1954, Kosaminshu, Vol. 10, No. 12 (1957).
JFTC v. East NTT, Supreme Court of Japan, 17 December 2010 (Heisei 22).
Federal Trade Commission (FTC), For Release, FTC Sues Amazon for Illegally Maintaining Monopoly Power, September 26, 2023.
JFTC, Approval of the Commitment Plan Submitted by Amazon Japan, September 10, 2020.
JFTC, The JFTC has filed a petition for an urgent injunction against Rakuten Inc., Feb 28, 2020.
เว็บไซต์ภาษาไทย
สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า. Zoom คดีแข่งขันทางการค้า ฉบับที่ 1: กรณีห้ามขายสินค้าของคู่แข่งในตลาดเครื่องดื่มชูกำลัง. สืบค้นเมื่อ 25 มิถุนายน 2568. https://www.tcct.or.th/assets/portals/1/files/ZOOM_EP_1.pdf
เว็บไซต์ภาษาต่างประเทศ
Simon VANDE Walle. What Has the JFTC Accomplished in Digital Cases Using the Antimonopoly Act?. accessed 25 June 2025. https://www.simonvandewalle.eu/JFTC_enforcement_digital.pdf
