การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยที่เน้นการวิจัยแบบมีส่วนร่วมระหว่างคณะวิจัยกับกลุ่มผลิตภัณฑ์กล้วยตากที่เป็นสินค้าชุมชนในหมู่บ้านหนองปลาไหล ตำบลท่าดินดำ อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี โดยการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ยกระดับผลิตภัณฑ์กล้วยตากสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน และ 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน กระบวนการวิจัยเน้นการวิจัยที่เป็นแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ โดยกระบวนการวิจัยมี 6 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ประชุมคณะวิจัย 2) ลงพื้นที่ศึกษาข้อมูลเบื้องต้นร่วมกับกลุ่มกล้วยตากชุมชน 3) วิเคราะห์และสังเคราะห์ความต้องการองค์ความรู้ของกลุ่ม 4) ทำเอกสารเนื้อหา 5) จัดการถ่ายทอดองค์ความรู้ และ 6) ติดตามประเมินผลความก้าวหน้า
ผลการวิจัยพบว่า
1. กลุ่มกล้วยตากชุมชนต้องการเนื้อหาถ่ายทอด 5 หัวข้อ ได้แก่ 1) การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ 2) การจัดทำงบดุลบัญชี 3) การจัดการโลจิสติกส์และหาช่องทางจัดจำหน่าย 4) การควบคุมและการตรวจสอบคุณภาพกล้วยตาก และ 5) กระบวนการขั้นตอนขอเข้าสู่มาตรฐาน มผช.ของกลุ่มผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน
2. ก่อนการได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้กลุ่มกล้วยตาก รับซื้อกล้วยตากนำมาเป็นวัตถุดิบ เฉลี่ย สป.ละ 400 กิโลกรัมๆ ละ 5 บาท รวมเป็นเงิน 6,000 บาท โดยผลิตกล้วยตากลักษณะเดียวคือ กล้วยตากขายส่งให้ผู้รับซื้ออีกทีหนึ่ง หลังการได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ กลุ่มกล้วยตากมีผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้นอีก 1 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ กล้วยตากบรรจุกล่องขายปลีกตามแหล่งท่องเที่ยว โดยผลิตเป็นกล่องๆ ละ 1 กิโลกรัม ขายกล่องละ 145 บาท เฉลี่ยขาย สป.ละ 17.5 กล่อง ทำให้กลุ่มมีรายได้เพิ่มขึ้นจากเดิมอีก 2,537.50 บาทต่อสัปดาห์ และขายกล้วยตากแบบขายส่ง สป.ละ 100 กิโลกรัมๆ ละ 60 บาท จะได้รายได้เท่ากับ 6,000 บาท รวมกับยอดขายปลีก 2,537.50 บาท เป็นเงินรายได้เฉลี่ยต่อสัปดาห์ทั้งหมดเท่ากับ 8,537.50 บาท หรือมีรายได้เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 42.92