วิจัยสร้างสรรค์ : ระบำหิ่งห้อยอัมพวา

บทคัดย่อ

การวิจัยสร้างสรรค์ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาประวัติความเป็นมา สภาพปัญหาของหิ่งห้อยอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม และสร้างสรรค์ผลงานการแสดงชุด ระบำหิ่งห้อยอัมพวา การวิจัยสร้างสรรค์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์ผลการวิจัยพบว่า ประวัติความเป็นมาของหิ่งห้อยอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นสายพันธุ์น้ำกร่อย จะพบในช่วงตั้งแต่เดือนพฤษภาคม – ตุลาคม อาศัยบริเวณ  ริมคลองและเกาะอยู่ตามใบต้นลำพูหรือที่ชื้นแฉะ  ในช่วงที่เป็นตัวหนอนจะกินหอยฝาเดียว ในช่วงโตเต็มวัยจะไม่กินอาหาร กินเพียงน้ำค้างที่เกาะอยู่ตามใบต้นลำพู ลักษณะของหิ่งห้อยตัวผู้และหิ่งห้อยตัวเมียจะต่างกันตรงที่ปล้องเรืองแสงและหนวด สภาพปัญหา พบว่า การทิ้งขยะ เศษอาหาร ของเสีย ลงสู่คลองทำให้น้ำเน่าเสียส่งผลให้สิ่งมีชีวิตจำพวกหอยฝาเดียวซึ่งเป็นอาหารของหิ่งห้อยในวัยที่เป็นตัวอ่อนลดลงส่งผลให้หิ่งห้อย ไม่สามารถดำรงชีวิตได้ ปัญหาการลดลงของต้นลำพู เพราะปัจจุบันได้มีการใช้เรือยนตร์วิ่งด้วยความเร็วทำให้น้ำกัดเซาะรากของต้นลำพู ทำให้รากไม่สามารถยึดเกาะผิวดินได้ และปัญหาของการใช้เรือยนต์ยังส่งผลกระทบให้ตัวอ่อนของหิ่งห้อยตามริมคลองลดจำนวนน้อยลง ปัญหาสภาพภูมิอากาศที่ร้อนขึ้นผิดปกติทำให้วงจรชีวิตของหิ่งห้อยได้รับผลกระทบโดยตรง ปัญหาทั้งหมดนี้ส่งผลให้หิ่งห้อยในปัจจุบันลดจำนวนลงเป็นอย่างมาก สร้างสรรค์การแสดงชุดระบำหิ่งห้อยอัมพวา ใช้วงดนตรีปี่พาทย์เครื่องห้า มีบทขับเสภาและเนื้อร้อง ท่ารำได้ประดิษฐ์ท่ารำขึ้นมาใหม่โดยใช้ท่ารำเลียนแบบกิริยา ท่าทางตามแบบธรรมชาติของตัวหิ่งห้อยมีท่าหลัก 10 แต่งหน้าแบบสวยงาม การทำผมรวบผมสูงเพื่อที่จะสวมศีรษะของหิ่งห้อย การแต่งกายดัดแปลงมาจากลักษณะตัวของหิ่งห้อย ประกอบด้วย ชุดหิ่งห้อยตัวเมีย ชุดหิ่งห้อยตัวผู้