ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อแก้ไขปัญหา สิทธิในสถานะบุคคลของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย : ศึกษากรณีชาวมอแกนหมู่เกาะสุรินทร์

บทคัดย่อ

งานวิจัยชิ้นนี้ศึกษาแบบบูรณาการที่ใช้การวิจัยเชิงเอกสารเป็นหลัก โดยมีวัตถุประสงค์คือ
1) เพื่อศึกษากฎหมาย ระเบียบ และแนวปฏิบัติของรัฐในการแก้ไขปัญหาความไร้สัญชาติ 2) เพื่อค้นหาและระบุปัจจัยที่ส่งผลให้กระบวนการแก้ปัญหาความไร้สัญชาติประสบความสำเร็จหรือล้มเหลว และ 3) เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการแก้ไขปัญหาคนไร้สัญชาติที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ด้อยสิทธิ โดยใช้หมู่บ้านชาว
มอแกนแห่งหมู่เกาะสุรินทร์ จังหวัดพังงา เป็นพื้นที่ศึกษา และใช้ข้อมูลจากเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า 1) พระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. 2508 ฉบับปัจจุบันใช้หลักการมีสิทธิในสัญชาติที่สอดคล้องกับหลักทั่วไปของกฎหมายสัญชาติ 2) ปัจจัยที่ทำให้กระบวนการแก้ปัญหาความไร้สัญชาติยังคงล่าช้า คือ เงื่อนไขการเข้าสู่กระบวนการพิสูจน์และรับรองสิทธิในสัญชาติไทยยังเป็นไปได้ยาก และการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐในพื้นที่ก็ขาดแคลนทั้งกำลังคนและงบประมาณ ประกอบกับถิ่นที่อยู่ของคนไร้สัญชาติที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ห่างไกล เดินทางเข้าถึงได้ยาก และมีวัฒนธรรมเฉพาะ 3) การแก้ปัญหาความไร้สัญชาติของกลุ่มชาติพันธุ์ด้อยสิทธิจะต้องดำเนินการในทุกด้านร่วมกันไป ทั้งการแก้ไขกฎหมาย การจัดสรรกำลังคนและงบประมาณจากหน่วยงานของรัฐ และผู้ที่มีปัญหาความไร้สัญชาติก็อาจจำเป็นปรับเปลี่ยนแนวทางการใช้ชีวิตบางเรื่องด้วย