ประติมากรรมบำบัดด้วยเทคนิคเครื่องเคลือบดินเผา ผ่านสัญลักษณ์ของดอกไม้ที่โรยรา โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากหลักคำสอนทางพุทธศาสนากฎไตรลักษณ์ร่วมกับแนวคิด ความงามจากความไม่สมบูรณ์ (วาบิ ซาบิ)

Main Article Content

เมตตา สุวรรณศร

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยที่มุ้งเน้นการบำบัดจิตตนเองด้วยศิลปะ โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสร้างสรรค์ผลงานในหัวข้อ “ประติมากรรมบำบัดด้วยเทคนิคเครื่องเคลือบดินเผา ผ่านสัญลักษณ์ของดอกไม้ที่โรยรา โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากหลักคำสอนทางพุทธศาสนากฎไตรลักษณ์ร่วมกับแนวคิดความงามจากความไม่สมบูรณ์ (วาบิ ซาบิ)” โดยหยิบยกดอกไม้ที่เหี่ยวเฉา โรยราตามสัจจะธรรมชองชีวิต ร่วมกับแนวคิดศิลปะบำบัด เพิ่มความสงบทางใจ 2) เพื่อสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมในกระบวนการเทคนิคเครื่องเคลือบดินเผา ปั้นรูปทรงดอกไม้เหี่ยว และนำเสนอในรูปแบบศิลปะจัดวาง (Installation) สวนดอกไม้ที่เหี่ยวเฉา 3) เพื่อวิเคราะห์กระบวนการศิลปะบำบัดที่สัมพันธ์กับหลักธรรมกฎไตรลักษณ์ร่วมกับแนวคิด วาบิ ซาบิ เพื่อการดำเนินชีวิตอย่างเข้าใจ ไม่ยึดติด เรียนรู้ที่จะปล่อยวาง


จากการวิจัยพบว่า แนวคิดที่ได้รับจากการศึกษาคำสอนของพระพุทธเจ้าเรื่อง “กฎแห่งไตรลักษ์” อันแสดงอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อาการไม่เที่ยง ที่เกิดขึ้นแล้วเสื่อมสลายไป เป็นทุกข์ เพราะคงอยู่ในสภาพนั้นไม่ได้ ที่แสดงถึงการไม่มีตัวตนที่แท้จริง 3 อย่างนี้ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สามัญญลักษณะ คือ ข้อกำหนดที่แน่นอนของสังขารที่เปลี่ยนแปลงไปตามกฏของเวลา ที่สอดคล้องกับแนวคิดของเซน วาบิ-ซาบิ ที่น้อมรับความไม่สมบูรณ์แบบ มีตำหนิ และร่องรอยอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของทุกสรรพสิ่ง โดยมีรากฐานมาจากความเข้าใจในธรรมชาติ ร่วมกับการบำบัดจิตให้สงบนิ่งด้วยเทคนิคปั้นดินเซรามิก พบว่าการสัมผัสดินและการปั้นมีผลทางดีต่อการทำงานของระบบประสาทและจิตใจ ในขณะปั้นเกิดความสงบสุขทางใจ ด้วยการสัมผัสดินที่เย็น การนวดดิน บีบ คลึงดิน สามารถผ่อนคลายความเครียดได้ เกิดสมาธิ การปั้นนับเป็นการบันทึกช่วงเวลาสุดท้ายของดอกไม้ที่กำลังโรยรา แปรเปลี่ยน นำมาเป็นสัญลักษณ์เพื่อน้อมนำใจเข้าหาหลักคำสอนแห่งกฎไตรลักษ์ จนสามารถทำใจน้อมรับกับสัจจะธรรมของชีวิตแม้ความเปลี่ยนแปลงมาเยือน อย่างเข้าใจ ปิติสุข

Article Details

ประเภทบทความ
ทัศนศิลป์

เอกสารอ้างอิง

กิตติ กันภัย. (2562). ความงามในความเสื่อมสลาย. Veridian E-Journal, Silpakorn University, Humanities, Social Sciences and Arts, 12(3), 1123–1125.

จิดาภา อนันตนิกร. แปล. (2558). หัวใจพุทธะ. นนทบุรี : โรงพิมพ์ภาพพิมพ์.

ธนภัทร รุ่งธนาภิรมย์. (2560). ทฤษฎีความงาม. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ EARN concept.

ปรุตม์ บุญศรีตัน. (2556). พุทธอภิปรัชญา : ความจริงเกี่ยวกับจักรวาล โลก มนุษย์ และสังสารวัฏ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปรีดา พิมพ์ขาวขำ. (2530). เคลือบเซรามิกส์. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์อักษรเจริญทัศน์.

ปวีณา สุธีรางกูร (2561). “ศิลปะแนวไม่จีรังในศิลปร่วมสมัยของไทย”. วารสารศิลป์ พีระศรี, มหาวิทยาลัยศิลปากร 5,2 (มีนาคม) : 66-82.

เพ็ญพิไล ฤทธาคณานนท์, 2566. กลไกการป้องกันตนเอง – Defense Mechanisms

Oct 2023. สืบค้นจาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/defense-mechanisms/

รองศาสตราจารย์ ดร. เพ็ญพิไล ฤทธาคณานนท์ พรรณี ชูจิรวงศ์. แปล.(2557) พลังแห่งจิตปัจจุบัน ทางสู่การตื่นรู้และเยียวยา. สมุทรปราการ :

สำนักพิมพ์โอ้มายก้อด.

พุทธทาสภิกขุ. (2554). ชุมนุมข้อคิดอิสระ. กรุงเทพฯ : ดวงตะวัน.

สุขุมาล เล็กสวัสดิ์. (2548). เครื่องปั้นดินเผา : พื้นฐานการออกแบบและปฏิบัติงาน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุขุมาล เล็กสวัสดิ์. (2561). เซรามิกสร้างสรรค์ แนวคิดและวิธีการทำงาน. กรุงเทพฯ : 50 Press Printing.

American Art Therapy Association. (2017). About art therapy. Retrieved from https://arttherapy.org

Case, C., & Dalley, T. (2014). The handbook of art therapy. Routledge.

Freud, S. (2010). The interpretation of dreams. Basic Books. (Original work published 1900)

Juniper, A. (2003). Wabi sabi: The Japanese art of impermanence. Boston, MA: Tuttle Publishing.

Kim, Whui-yeon. (2012). Coexisting Differences: Women Artists in Contemporary Korean Art. Hollym Corp.

Leonard Koren. (2015). Wabi – Sabi, Further Thoughts. Canada : Imperfect Publishing.

Linda Bloomfield. (2013). Contemporary Tableware. Ohio USA.: The American Ceramic Society.

Malchiodi, C. A. (2012). Handbook of art therapy. Guilford Press.

Moon, C. H. (2010). Materials and media in art therapy: Critical understandings of diverse artistic vocabularies. Routledge.

Rubin, J. A. (2016). Approaches to art therapy: Theory and technique. Routledge.Eckhart Tolle. (1997). The Power of Now : A Guide to Spiritual Enlightment. California USA. : Oh My God Publishing Co., Ltd.

Suzuki, D. T. (1993). Zen and Japanese culture. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Screech, T. (2020). Wabi-sabi and the aesthetics of impermanence. ในบทสัมภาษณ์โดย Tofugu. สืบค้นจาก https://www.tofugu.com/japan/wabi-sabi/