การคุกคามทางเพศในสื่อสังคมออนไลน์
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของการใช้ภาษา รูปแบบ ประเภท ระดับความรุนแรงของการคุกคามทางเพศในสื่อสังคมออนไลน์ และศึกษาการรับรู้และตอบสนองต่อการคุกคามทางเพศในสื่อสังคมออนไลน์ของผู้รับสารในบริบทสังคมไทย ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา โดยเก็บข้อมูลจากเฟซบุ๊กเพจและเว็บไซต์ยูทูบ จากสำนักข่าวที่มีการนำเสนอทั้งในเฟซบุ๊กเพจและเว็บไซต์ยูทูบ จาก 3 ช่อง ได้แก่ ช่อง 3 (รายการเรื่องเล่าเช้านี้) ช่องไทยรัฐ (รายการไทยรัฐนิวส์โชว์) และช่องเวิร์คพอยท์ (รายการข่าวเวิร์คพอยท์) ในช่วงวันที่ 1 มีนาคม – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 โดยเลือกเก็บสารที่เป็นการสื่อสารที่เป็นการคุกคามทางเพศ ที่อยู่ในส่วนของพาดหัวข่าวและพื้นที่สำหรับแสดงความคิดเห็นต่อข่าวทุกข่าวที่ถูกโพสต์ในเฟซบุ๊กเพจและเว็บไซต์ยูทูบ และการวิจัยเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก กลุ่มตัวอย่างเพศชายและเพศหญิง ในช่วงอายุที่ครอบคลุมเจเนอเรชั่น X Y และ Z จำนวนทั้งหมด 12 คน
ผลการวิจัยในส่วนพาดหัวข่าว พบลักษณะของการใช้ภาษาที่มีแนวโน้มคุกคามทางเพศในการพาดหัวข่าว 6 ลักษณะ ตามลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ 1) การใช้ภาษาสร้างความเป็นข่าวผ่านการชูเรื่องเพศ (Sex) 2) การใช้ภาษาในลักษณะบรรยายหรือใช้คำอุปมาแก่เรือนร่าง/การแต่งกาย/พฤติกรรมทางเพศ/เพศสภาพ ของผู้อยู่ในข่าว 3) การใช้ภาษาในการเหมารวม (Stereotypes) เพศสภาพของบุคคลในข่าว 4) การใช้ภาษาในลักษณะกล่าวถึงบุคคลผู้อยู่ในข่าวด้วยแง่มุมที่ลบในเรื่องเกี่ยวกับเรือนร่าง/การแต่งกาย/พฤติกรรมทางเพศ/เพศสภาพ ของผู้อยู่ในข่าว 5) การใช้ภาษาที่สร้างอคติทางเพศต่อผู้อยู่ในข่าว 6) การใช้ภาษาที่ชี้แนะหรือชี้นำไปสู่เรื่องเพศ ผลการวิจัยในส่วนพื้นที่สำหรับแสดงความคิดเห็น พบประเภทของการคุกคามทางเพศที่พบตามลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ 1) พฤติกรรมสร้างบรรยากาศอันไม่พึงประสงค์ทางเพศ 2) พฤติกรรมก่อกวนทางเพศ 3) พฤติกรรมความเอาใจใส่ทางเพศที่ไม่ต้องการ 4) พฤติกรรมการบีบบังคับทางเพศ ความรุนแรงของการคุกคามทางเพศที่พบตามลำดับจากมากไปน้อย 3 อันดับ ได้แก่ ความรุนแรงระดับ 3 (การคุกคามทางเพศที่เป็น
ไปในลักษณะโดยตรง หรือผู้คุกคามจำเพาะเจาะจงผู้ถูกคุกคามอย่างชัดเจน) ความรุนแรงระดับ 2 (การคุกคามทางเพศที่เป็นไปในลักษณะโดยนัย หมายถึงผู้คุกคามไม่ได้จำเพาะเจาะจงผู้ถูกคุกคาม) ความรุนแรงระดับ 1 (การใช้ภาษาที่สื่อถึงเรื่องเพศ แต่ไม่ปรากฏบุคคล
ผู้ถูกคุกคาม)
การรับรู้และตอบสนองต่อการคุกคามทางเพศในสื่อสังคมออนไลน์ของผู้รับสารในบริบทสังคมไทย พบว่าผู้รับสารรับรู้ถึงการคุกคามทางเพศผ่านการใช้คำพูดชมเชยรูปร่าง หน้าตา หรือการแต่งกาย ที่เป็นไปในลักษณะล่วงเกิน รุกล้ำแก่บุคคลนั้นๆ ในผู้รับสารที่เป็นเพศหญิง การคุกคามทางเพศบนสื่อสังคมออนไลน์ถูกจัดว่าเป็นทั้งการกระทำที่ไม่เหมาะสม เป็นพฤติกรรมที่น่ารังเกียจ และไม่ควรกระทำ ในขณะที่ผู้รับสารที่เป็นเพศชายมองว่าเป็นพฤติกรรมที่สามารถเกิดขึ้นได้เนื่องจากเป็นพื้นที่สาธารณะ แต่ผู้รับสารส่วนใหญ่ทั้งเพศชายและเพศหญิงเห็นพ้องกันว่าการปล่อยให้การแสดงความคิดเห็นเชิงคุกคามทางเพศบนพื้นที่สาธารณะจนกลายเป็นเรื่องปกติจะเป็นการสร้างบรรทัดฐานของสังคมให้ชาชิน สำหรับการแก้ปัญหาการคุกคามทางเพศบนสื่อสังคมออนไลน์ผู้รับสารให้ข้อเสนอแนะว่าควรเป็นความร่วมมือของ 3 ส่วน ได้แก่ ตัวผู้ใช้สื่อ ที่ควรมีสามัญสำนึกในการใช้พื้นที่สาธารณะผู้ให้บริการสื่อ ที่ควรมีความรับผิดชอบต่อพื้นที่ของตน และภาครัฐ ที่สามารถดำเนินการผ่านกฎหมายและนโยบาย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Athiwess, Somsun. (2557). Sexual harassment on social media. The Journal of the Veridian E-Journal,Silpakorn University. 7(3), 901-916. (in Thai)
Azy Barak. (2005). Sexual Harassment on the internet. Social Science Computer Review, 23(1), 77-87.
Choochom, Oraphin, Chotiban, Noppawan & Sukharom, Atchara. (2548). Perceived sexual harassment among university students in Thailand. Journal of behavioral science. 11(1), 35-50. (in Thai)
Jaithiangtham, Jeerapat. (2557). Gender and Sexuality Discourse Analysis In Secondary School's Thai Textbooks. Journal of Integrated Sciences, 1, 58-109. (in Thai)
Kongrach, Panuwat (2554). Study of teenagers' behaviors in using social networking sites (SNSs) in Thailand : a case study of Facebook. Master of Science Program in Technology Management, Thammasat University. (in Thai)
Maghfiroh, V. S. and Muqoddam, F. (2019). Dynamics of Sexual Harassment on Social Media. International Conference of Mental Health, Neuroscience, and Cyberpsychology. 153-162.
Matichononline. (2559). Have you ever wondered why Thai dramas always have women fighting each other! Let's decipher "gender bias" "women" in "media". Retrieved June 15, 2021, from https://www.matichon.co.th/lifestyle/news_130948 (in Thai)
Mgronline. (2564). TikTok Pops #DontTellMeHowToDress Promotes Social Equality. Retrieved December 6, 2021, from https://mgronline.com/news1/detail/9640000040120 (in Thai)
Mitrpakdee, Kankanid. (2560). #MeToo, the hashtag that changed the Harvey scandal Weinstein is a global sexual harassment movement. Retrieved June 15, 2021, from https://adaymagazine.com/ women-metoo (in Thai)
National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine; Policy and Global Affairs; Committee on Women in Science, Engineering, and Medicine; Committee on the Impacts of Sexual Harassment in Academia. (2012). Sexual Harassment of Women: Climate, Culture, and Consequences in Academic Sciences, Engineering, and Medicine. Washington (DC): National Academies Press (US).
Phiphitkul, w. & Gunpai, K. (2546). Sex and communication in Thai society. Chulalongkorn University,: n.p. (in Thai)
Phusatchaphong, Phuwadee. (2540). Changes in the values and sexual behavior of women in modern society Case study of female employees in Suki Bangbon restaurant. Retrieved June 16, 2021, from http://sure.su.ac.th/xmlui/bitstream/handle/123456789/5563/fulltext.pdf (in Thai)
Rungreangkulkij, Somporn, Kotnara, Ingkata, Kaewjanta, Netchanok & Kabkumba, Chompoonoot. (2560). University Students’ Attitude Towards Gender in Thai Society. Journal of Social Sciences and Humanities. 43(2). 84-114. (in Thai)
Saechan, Thida & Morsorn, Thassanee. (2559). Digital Literacy: Definition, Component and Current Situation. Journal of Information Science, 34(4), 116-145. (in Thai)
Tamronglak, Amporn. (2552). Sexual Harassment in High Schools in Bangkok : Causes and Policy Implications. Academic Journal of Humanities and Social Sciences Buriram Rajabhat University. 1(1), 31-47. (in Thai)
Thammasa, Thatthep. (2561). Media Exposure, Attitudes and acceptance on a concept of condom vending machine installed at a high school for adolescents in Surin province. Master of Arts program in mass communication, Faculty of Journalism amd Mass Communication, Thammasat University. (in Thai)
Viriyaraks, Siriporn & Panyametheekul, Siriporn (2559). The discourse of Sexual Harassment on the Webboard: A Study of Critical Discourse Analysis. MANUTSAT PARITAT : Journal of Humanities. 38(2). 40-55. (in Thai)
