การศึกษาเปรียบเทียบกลุ่มเจเนอเรชัน X Y Z กับการใช้ประโยชน์ ด้านการสื่อสารจากสื่อดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้ประโยชน์ด้านการสื่อสารจากสื่อดิจิทัลของกลุ่มเจเนอเรชัน X Y และ Z และ 2) เปรียบเทียบความแตกต่างของการใช้ประโยชน์ดังกล่าว
โดยศึกษาจาก ประชาชนกลุ่มเจเนอเรชัน X Y และ Z ที่อาศัยอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน และการวิจัย
เชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกจำนวน 30 คน
ผลการวิจัยพบว่า การใช้ประโยชน์จากสื่อดิจิทัลของทั้งสามกลุ่มโดยรวมอยู่ในระดับมาก แต่มี ลักษณะการใช้ที่แตกต่างกันอย่างเป็นรูปธรรมในแต่ละเจเนอเรชัน กล่าวคือ เจเนอเรชัน X ใช้สื่อดิจิทัลเพื่อการสื่อสารด้านสุขภาพเป็นหลัก (x̄ = 4.22, S.D.=0.89) เช่น การติดตามข้อมูลสุขภาพ
การดูแลตนเอง และการรับข้อมูลที่น่าเชื่อถือ รองลงมาคือการติดต่อกับครอบครัวและเครือญาติ
เจเนอเรชัน Y ใช้สื่อดิจิทัลเพื่อ ความบันเทิงเป็นหลัก (x̄ = 4.24, S.D.=0.83) ควบคู่กับการสื่อสารเพื่อการทำงานและการสร้างเครือข่ายทางสังคม รวมถึงการติดตามข้อมูลสุขภาพและข่าวสาร เจเนอเรชัน Z ใช้สื่อดิจิทัลเพื่อ การศึกษาและการทำงานเป็นหลัก (x̄ = 4.19, S.D.=0.71) รวมถึงการสื่อสารแบบเรียลไทม์ การสร้างเครือข่ายใหม่ และการใช้แพลตฟอร์มออนไลน์เพื่อกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ ผลการเปรียบเทียบพบว่า ทั้งสามกลุ่มมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในด้านการสื่อสารเพื่อธุรกิจ/การศึกษา การซื้อสินค้าออนไลน์ การหากลุ่มเพื่อนใหม่ ความบันเทิง สุขภาพ และการรับข้อมูลข่าวสาร ขณะที่การสื่อสารกับเครือญาติไม่แตกต่างกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2559). การสื่อสารกับสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กรมบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (2568). สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร (รายเดือน). สืบค้นจาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/mainpage
จินติยา จินารัตน์. (2568). คุณภาพแอปพลิเคชั่นและทฤษฎีการรวมกันของการยอมรับและการใช้เทคโนโลยีที่มีผลต่อพฤติกรรมความตั้งใจใช้เทคโนโลยีของกลุ่มคนเจนเนอเรชัน X, Y, Z. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลพระนคร, 5(2), 98–112. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/LiberalJ/article/view/9500
สุภางค์ จันทวานิช. (2561). การวิจัยเชิงคุณภาพในสังคมศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2566). รายงานพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2566. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สืบค้นจาก https://opendata.etda.or.th/dataset/666e1532-ce8f-4938-b478-299ed9f36c3b
Anderson, M., & Jiang, J. (2020). Teens, social media and technology 2020. Retrieved from https://www.pewresearch.org/internet/2020/05/31/teens-social-media-and-technology-2020/
Baym, N. K. (2015). Personal connections in the digital age (2nd ed.). Cambridge: Polity.
Bennett, S., Maton, K., & Kervin, L. (2008). The ‘digital natives’ debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775–786. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00793.x
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Buckingham, D. (2003). Media education: Literacy, learning and contemporary culture. Cambridge: Polity.
Buckingham, D. (2015). Defining digital literacy—What do young people need to know about digital media? Nordic Journal of Digital Literacy, 10(Jubileumsnummer), 21–35. https://doi.org/10.18261/ISSN1891-943X-2015-Jubileumsnummer-03
Castells, M. (2010). The rise of the network society (2nd ed.). Chichester, West Sussex: Wiley-Blackwell.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). California: SAGE.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16, 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Couldry, N. (2004). Theorising media as practice. Social Semiotics, 14(2), 115–132. https://doi.org/10.1080/1035033042000238295
DataReportal. (2024). Digital 2024: Global overview report. Retrieved from https://www.datareportal.com
Djamasbi, S., Siegel, M., & Tullis, T. (2010). Generation Y, web design, and usability: Testing through eye tracking. International Journal of Human-Computer Studies, 68(5), 307–323. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2009.12.007
Dolot, A. (2018). The characteristics of Generation Z. e-mentor, 2(74), 44–50. https://doi.org/10.15219/em74.1351
Ellison, N. B., Steinfield, C., & Lampe, C. (2007). The benefits of Facebook “friends”: Social capital and college students’ use of online social network sites. Journal of Computer-Mediated Communication, 12(4), 1143–1168. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00367.x
Friedl, B., & Tkalac Verčič, A. (2013). Digital natives and social media. Public Relations Review, 39(2), 84–91. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2013.01.008
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough?. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
Gordon, N. P., & Hornbrook, M. C. (2018). Differences in access to and preferences for using patient portals and other eHealth technologies based on race, ethnicity, and age. Journal of Medical Internet Research, 20(3), e8772. https://doi.org/10.2196/jmir.8772
Howe, N., & Strauss, W. (2000). Millennials rising: The next great generation. New York: Vintage Books.
Hine, C. (2015). Ethnography for the internet: Embedded, embodied and everyday. Bloomsbury. Retrieved from https://www.bloomsbury.com/uk/ethnography-for-the-internet-9780857855704/
Katz, E., Blumler, J. G., & Gurevitch, M. (1974). Uses and gratifications research. Public Opinion Quarterly, 37(4), 509–523. https://doi.org/10.1086/268109
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2017). Marketing 4.0: Moving from traditional to digital. New Jersey: Wiley.
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for humanity. New Jersey: Wiley.
Kreps, G. L., & Thornton, B. C. (1992). Health communication: Theory and practice. Illinois: Waveland.
Jenkins, H., Ito, M., & boyd, d. (2016). Participatory culture in a networked era: A conversation on youth, learning, commerce, and politics. Cambridge: Polity.
Lee, J., & Kim, S. (2020). Exploring factors influencing the use of online communication among middle-aged adults. Computers in Human Behavior, 102, 145–152. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.08.019
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. California: SAGE.
Livingstone, S. (2009). On the mediation of everything: ICA presidential address 2008. Journal of Communication, 59(1), 1–18. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2008.01401.x
Mannheim, K. (1952). The problem of generations. In Kecskemeti, P. (Ed.), Essays on the sociology of knowledge (pp. 276–322). Routledge & Kegan Paul.
Moorhead, S. A., Hazlett, D. E., Harrison, L., Carroll, J. K., Irwin, A., & Hoving, C. (2013). A new dimension of health care: Systematic review of the uses, benefits, and limitations of social media for health communication. Journal of Medical Internet Research, 15(4), e85. https://doi.org/10.2196/jmir.1933
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Pew Research Center. (2019). Generations and technology use. Retrieved from https://www.pewresearch.org
Potter, W. J. (2019). Media literacy (9th ed.). California: SAGE.
Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5), 1–6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Priporas, C. V., Stylos, N., & Fotiadis, A. K. (2017). Generation Z consumers’ expectations of interactions in smart retailing: A future agenda. Computers in Human Behavior, 77, 374–381. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.01.058
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster.
Rideout, V., & Robb, M. B. (2018). Social media, social life: Teens reveal their experiences. Common Sense Media. Retrieved from https://www.commonsensemedia.org
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 2(2), 49–60. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2474710
Rubin, A. M. (2009). Uses-and-gratifications perspective on media effects. In Bryant, J. & Oliver, M. B. (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (pp. 165–184). Routledge.
Ruggiero, T. E. (2000). Uses and gratifications theory in the 21st century. Mass Communication & Society, 3(1), 3–37. https://doi.org/10.1207/S15327825MCS0301_02
Seemiller, C., & Grace, M. (2016). Generation Z goes to college. California: Jossey-Bass.
Smith, A. (2019). U.S. smartphone use in 2019. Retrieved from https://www.pewresearch.org/internet/2019/06/12/mobile-technology-and-home-broadband-2019/
Tapscott, D. (2009). Grown up digital: How the net generation is changing your world. New York: McGraw-Hill.
Turner, A. (2015). Generation Z: Technology and social interest. The Journal of Individual Psychology, 71(2), 103–113. https://doi.org/10.1353/jip.2015.0021
Whiting, A., & Williams, D. (2013). Why people use social media: A uses and gratifications approach. Qualitative Market Research: An International Journal, 16(4), 362–369. https://doi.org/10.1108/QMR-06-2013-0041
Yamane, T. (1973). Statistics: an introductory analysis. New York: Harper & Row.
