วิธีการได้มา บทบาท หน้าที่และอำนาจของวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ศึกษาเปรียบเทียบกับประเทศอังกฤษและประเทศสหรัฐอเมริกา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ นำเสนอการศึกษาถึงวิธีการได้มา บทบาท หน้าที่และอำนาจของวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 โดยศึกษาเปรียบเทียบกับประเทศอังกฤษและประเทศสหรัฐอเมริกา   มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการได้มา บทบาท หน้าที่และอำนาจของสมาชิกวุฒิสภา 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาปรับปรุง วิธีการได้มา บทบาท หน้าที่และอำนาจของสมาชิกวุฒิสภา   และ 3) นำเสนอรูปแบบวุฒิสภาที่เหมาะสมกับประเทศไทย เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และใช้การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง โดยใช้สูตร IOC ในการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือการวิจัย สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ โดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง คือ สมาชิกวุฒิสภา อดีตสมาชิกวุฒิสภา อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ผู้ทรงคุณวุฒิด้านรัฐศาสตร์ ผู้ทรงคุณวุฒิ   ด้านนิติศาสตร์ สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ประชาชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 23 คน

ผลการวิจัย พบว่า 1) รัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดให้วุฒิสภาไทยมาจากการแต่งตั้งและการสรรหา โดยมีบทบาทในการเป็นสภาตรวจสอบและกลั่นกรอง มีอำนาจด้านนิติบัญญัติและอำนาจในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของฝ่ายบริหารเป็นสำคัญ รวมไปถึงอำนาจด้านตุลาการและการให้ความเห็นชอบบุคคลให้ดำรงตำแหน่งสำคัญต่าง ๆ 2) วุฒิสภาของไทยมีที่มาคล้ายกับวุฒิสภาของอังกฤษคือมากจากการแต่งตั้ง แต่มีอำนาจหน้าที่มากมายเหมือนวุฒิสภาของสหรัฐอเมริกาที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรง จึงไม่มีรูปแบบของประเทศใดที่เหมาะสมกับประเทศไทย ณ เวลานี้ และ 3) รูปแบบวุฒิสภาที่เหมาะสมกับประเทศไทย คือมีที่มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยใช้ “รูปแบบการสรรหา” และกำหนดให้มี “คณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา” ที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน โดยให้มีอำนาจหน้าที่ดังเช่นรัฐธรรมนูญ 2560 แต่มิให้มีหน้าที่ด้านตุลาการ เพราะมีองค์กรหลักปฏิบัติหน้าที่นี้โดยเฉพาะแล้ว