การประพันธ์ทางเดี่ยวซอด้วงเพลงหกบท สองชั้น
คำสำคัญ:
ซอด้วง, เพลงเดี่ยว, การประพันธ์ทางเดี่ยว, เพลงหกบท สองชั้นบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องการประพันธ์ทางเดี่ยวซอด้วง เพลงหกบท สองชั้น นี้ มุ่งเสนอประเด็นทางวิชาการเกี่ยวกับการประพันธ์ทางเดี่ยวซอด้วง โดยเป็นทางเดี่ยวที่ประพันธ์ขึ้นเพื่อใช้ในการประกวดศิลปหัตถกรรมนักเรียน ครั้งที่ 70 ปีการศึกษา 2565 โดยใช้ทำนองหลักของเพลงหกบท สองชั้น ที่เผยแพร่โดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นแนวทางในการแปรทำนองให้เป็นทางเดี่ยว
การประพันธ์ครั้งนี้คำนึงถึงปัจจัยสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ เครื่องดนตรี (ช่วงเสียงและกลอนเพลงที่เหมาะสมกับซอด้วง) เพลง (ข้อมูลพื้นฐานและสังคีตลักษณ์ของเพลงหกบท สองชั้น) และ ผู้รับถ่ายทอด (ความสามารถในการบรรเลงกลวิธีการเดี่ยวขั้นพื้นฐานและขั้นสูง) ทางเดี่ยวที่ประพันธ์ขึ้นใหม่นี้เป็นไปตามขนบของการบรรเลงเดี่ยวซอประเภทเครื่องสาย คือแบ่งเป็น "เที่ยวโอด" (บรรเลงช้า) และ "เที่ยวพัน" (บรรเลงเร็ว) โดยมีการประยุกต์แนวคิดจากทางเดี่ยวซอสามสายเพลงเดียวกันของหลวงไพเราะเสียงซอ (อุ่น ดูรยชีวิน) และพระยาภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี) รวมถึงแนวทางการแปรทำนองปี่ใน ทางเดี่ยวที่เรียบเรียงนี้ใช้กลวิธีการบรรเลงซอด้วงที่หลากหลาย เช่น พรมเปิด, พรมปิด, พรมจาก, การเอื้อนเสียง, สะบัด, สีกระทบ, และการชะงักคันชัก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสามารถทางเทคนิคและสุนทรียรสในการบรรเลงเดี่ยวซอด้วง
เอกสารอ้างอิง
เฉลิมศักดิ์ พิกุลศรี. สังคีตนิยมว่าด้วยดนตรีไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร. 2542
ธรณัส หินอ่อน. เดี่ยวซอด้วง. ขอนแก่น : หจก.โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา. 2561
พิชิต ชัยเสรี. การประพันธ์เพลงไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2556
บุญธรรม ตราโมท. คำอธิบายวิชาดุริยางคศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ : ศิลปสนองการพิมพ์ 2540
วราภรณ์ ชูเชิด. เครื่องดนตรีสยามในจดหมายเหตุชาวฝรั่งเศสสมัยสมเด็จพระนารายณ์ มหาราช พ.ศ. 2199-2231. พิมพ์ครั้งที่ 2 พิษณุโลก : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร. 2566
สุรพล สุวรรณ. ดนตรีไทยในวัฒนธรรมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2559
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ทำนองหลักเพลงหกบทสองชั้น ในเกณฑ์ การแข่งขันศิลปหัตถกรรมนักเรียน ครั้งที่ 70 ปีการศึกษา 2565 กลุ่มสาระการ เรียนรู้ ศิลปะ (สาระดนตรี). สืบค้น 19 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.sillapa.net/rule70/mu-art-70.pdf
อุทิศ นาคสวัสดิ์. ทฤษฎีและปฏิบัติดนตรีไทย ภาค 2 คู่มือฝึกเครื่องสายไทย. (มปท.) 2523
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา เป็นวารสารในรูปแบบเปิด (Open Access) ผู้ใช้ทั่วไปหรือระบบสารสนเทศของหน่วยงาน ฐานข้อมูลอัตโนมัติ ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สามารถเข้าถึง ดาวน์โหลด เอกสารไฟล์บทความบนเว็บไซต์วารสาร โดยไม่มีค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทาทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสารอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรอนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไข สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) และ ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และบุคลากร คณาจารย์ท่านอื่น ๆ ในราชวิทยาลัยฯแต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
