ประเพณีสืบชะตา: คติธรรมความเชื่อที่มีอิทธิพลต่อสังคมล้านนาในจังหวัดเชียงราย

ผู้แต่ง

  • พระกุศล ทนฺตจิตฺโต จันทรา
  • กิจชัย วงศ์ราช

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

วิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของประเพณีสืบชะตาที่ปรากฏในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาอิทธิพลของประเพณีสืบชะตาที่มีต่อสังคมล้านนาในจังหวัดเชียงราย 3) วิเคราะห์คติธรรม ความเชื่อ และอิทธิพลของพิธีสืบชะตาที่มีต่อสังคมล้านนาในจังหวัดเชียงราย เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก มีผลการศึกษา คือ ความเป็นมาของประเพณีสืบชะตามาจากฐานความเชื่อ 3 ประการ คือ 1) ตำนานในคัมภีร์สืบชะตา 2) เรื่องทีฆาวุกุมาร และ 3) เรื่องอายุวัฒนกุมาร มีอิทธิพลต่อการคิดเชิงบวก (สัมมาทิฏฐิ) มีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิตทุกยุคทุกสมัย โดยพิธีสืบชะตาได้แทรกซึมเข้าไปในระบบความเชื่อและวิถีชีวิตมาตั้งแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน ในคราวชีวิตมีความสุขและความทุกข์ และผู้ให้ข้อมูลสำคัญทั้งหมดมีความเชื่อในพุทธานุภาพ ธัมมานุภาพ สังฆานุภาพ ปริตรที่รจนาขึ้นโดยพระสงฆ์เถระชาวล้านนา และพิธีสืบชะตาเชื่อว่าเป็นพิธีที่ศักดิ์สิทธิ์ มีผลต่อชีวิตคือการมีอายุยืนยาว มีความโชคดี ความเจริญรุ่งเรือง โดยมีคติธรรมสอนใจเรื่องกรรม บุญกิริยาวัตถุ 3 และพรหมวิหาร 4 เป็นต้น

เอกสารอ้างอิง

ชัยปฐมพร ธนพัฒน์ปวงวัน. “จากเวียงเจ็ดลินถึงถิ่นล้านนา.” เวียงเจ็ดลิน. 8(1), 2561, 4.

พระครูศาสนกิจโกศล. “ประเพณีสืบชะตาล้านนาไทย.” ใน อำลาอาลัย น.พ. สมบัติ อินทรลาวัณย์, คณะเจ้าหน้าที่ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์, 87. เชียงใหม่: โรงพิมพ์ปอง, 2531.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม 14. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 2539.

พระมหาดวงรัตน์ ฐิตรตโน (กิจประภานนท์). “อิทธิพลของธัมมปทัฏฐกถาเรื่องอายุวัฒนกุมารต่อประเพณีสืบชะตาของล้านนา.” วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2550.

มหาเถรสมาคม. ประชุมพระราชนิพนธ์ภาษาบาลีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2547.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-12-2025

รูปแบบการอ้างอิง

จันทรา พ. ท. ., & วงศ์ราช ก. (2025). ประเพณีสืบชะตา: คติธรรมความเชื่อที่มีอิทธิพลต่อสังคมล้านนาในจังหวัดเชียงราย. วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา, 5(2), 1–11. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/artsjournal_ssru/article/view/285379

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย