บรรณาธิการแถลง

Abstract

บทบรรณาธิการ

วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา มีปณิธานให้วารสารฯ เป็นแหล่งรวบรวมงานวิชาการทางด้านศิลปะและวัฒนธรรมที่หลากหลาย เพื่อสะท้อนให้เห็นว่าองค์ความรู้ด้านนี้มีมิติที่ลึกซึ้ง ที่ผู้นิพนธ์ต้องใช้แนวคิด ทฤษฎี ตลอดจนการศึกษาเชิงปฏิบัติการมาวิเคราะห์และสังเคราะห์แล้ว นำเสนอผลของการศึกษาในลักษณะที่แตกต่างกันออกไป ดังนั้นปลายทางของการศึกษาวิจัยจึงใช้การเผยแพร่ข้อมูลบนวารสารวิชาการเพื่อสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคม ซึ่งวารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทามีมาตรฐานกลั่นกรองพิจารณาผลงานโดยกองบรรณาธิการและผู้ประเมินบทความจำนวน 3 ท่าน ที่มีความเชี่ยวชาญในศาสตร์นั้น ๆ

วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาเป็นแหล่งข้อมูลเผยแพร่องค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม ซึ่งนักวิชาการและบุคคลทั่วไปที่สนใจสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ทั้งในรูปแบบของวารสารตีพิมพ์และออนไลน์ ประกอบด้วย บทความวิจัย บทความวิชาการ และบทความปริทัศน์ ที่ผ่านกระบวนการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเฉพาะด้านนั้น ๆ จำนวน 3 ท่าน ซึ่งในวารสารฯ ปีที่ 6 ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน 2569) นี้ ประกอบด้วยบทความจากหลากหลายสาขาและมีความน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง มีการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และสรุปผลการศึกษาที่น่าสนใจดังนี้

บทความวิจัยเรื่อง แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ ด้านมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์: กรณีศึกษาการประกวดดนตรีในระดับอุดมศึกษา ภายใต้โครงการ MHESI MUSIC VARIETY AWARDS 2025 โดย ดำริห์ บรรณวิทยกิจ และสรร ถวัลย์วงศ์ศรี” มุ่งสังเคราะห์แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศในการดำเนินกิจกรรมด้านดังกล่าว โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินก่อน–หลัง ด้วยวิธีวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่าแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การออกแบบการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ การบูรณาการข้ามศาสตร์ การจัดการเรียนรู้แบบเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง การประเมินผลเพื่อการพัฒนา และการสร้างแรงจูงใจเชิงคุณค่า อันชี้ให้เห็นว่ากิจกรรมเชิงสร้างสรรค์สามารถทำหน้าที่เป็นกลไกหลักในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21

บทความวิจัยเรื่อง ความยากของการสร้างสรรค์งานแกะสลักผักและผลไม้ตามเกณฑ์เชิงเทคนิคและศิลปะ โดย ศักรินทร์ หงส์รัตนาวรกิจ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปรากฏการณ์วิทยา (Phenomenological Research) ศึกษามุมมองของผู้เชี่ยวชาญจำนวน 20 ท่าน ซึ่งประกอบด้วยช่างแกะสลัก ครูผู้สอน และผู้ได้รับรางวัลระดับนานาชาติ ผ่านการศึกษาเอกสาร การสังเกต และการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยวิธีสามเส้า ผลการวิจัยพบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับความยาก ได้แก่ เทคนิคการแกะสลัก ระยะเวลา รายละเอียดลวดลาย ความคิดสร้างสรรค์ ขนาดงาน วัสดุและเครื่องมือ และสรุปได้ว่าระดับความยากในการแกะสลักผักและผลไม้สามารถจำแนกได้เป็น 5 ระดับ ตั้งแต่ระดับง่ายไปจนถึงระดับยากที่สุด

บทความวิชาการเรื่อง สุนทรียภาพแห่งวังสวนสุนันทา: การวิเคราะห์บทเพลงสถาบันสวนสุนันทาของสุนทราภรณ์ในฐานะเครื่องมือสืบทอดอัตลักษณ์และการสร้างชุมชนจินตกรรม โดย จิตติมา โฆเกียรติมานนท์ ศึกษาและวิเคราะห์เชิงสุนทรียศาสตร์และบทบาททางสังคมของบทเพลงประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาจำนวน 4 บทเพลง อันได้แก่ วันสุนันทา แก้วเจ้าจอม สุนันทารำวง และสุนันทาอาลัย ซึ่งประพันธ์โดยวงดนตรีสุนทราภรณ์ โดยใช้การวิเคราะห์ตัวบทวรรณศิลป์ (Textual Analysis) ร่วมกับแนวคิดเรื่องชุมชนจินตกรรม (Imagined Communities) และพิธีกรรมทางเสียง (Sonic Ritual) ผลการศึกษาพบว่าบทเพลงทั้ง 4 ประสบความสำเร็จอย่างสูงในการทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงสัญลักษณ์ (Symbolic Mechanism) ที่หลอมรวมอัตลักษณ์ความเป็นวัง (Royal Court Identity) ของอดีตพระราชอุทยานสวนสุนันทาเข้ากับสุนทรียศาสตร์ของดนตรีไทยสากลสมัยใหม่ได้อย่างกลมกลืน

บทความวิชาการเรื่อง โรงเลี้ยงเด็กของพระอัครชายาเธอ: โรงเรียนเด็กเล็กแห่งแรกในสยาม โดย รวีโรจน์ สิงห์ลำพอง ศึกษาประวัติความเป็นมา วัตถุประสงค์ และระเบียบการจัดการศึกษาของโรงเลี้ยงเด็กของพระอัครชายาเธอ ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2433 โดยพระอัครชายาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมขุนสุทธาสินีนาฏ ด้วยแรงพระทัยอันเกิดจากความโศกเศร้าจากการสูญเสียพระราชธิดา ทรงขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เพื่อจัดตั้งสถานที่รับเลี้ยงและให้การศึกษาแก่เด็กกำพร้า เด็กอนาถา และเด็กจากครอบครัวยากจน สถานศึกษาแห่งนี้นับเป็นรากฐานสำคัญของงานสังคมสงเคราะห์และการศึกษาปฐมวัยของไทย โดยเกิดขึ้นก่อนที่ทางราชการจะจัดตั้งโรงเรียนอนุบาลแห่งแรกถึง 50 ปี

ในโอกาสนี้ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทาฉบับนี้จะเป็นประโยชน์สําหรับการศึกษาวิจัย และช่วยต่อยอดองค์ความรู้ในแวดวงวิชาการต่อไป

                                                               ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วนศักดิ์ ผดุงเศรษฐกิจ

                                                                                         บรรณาธิการ