การพัฒนาศักยภาพของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาเชิงพื้นที่ผ่านกระบวนการคิดเชิงออกแบบเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นบ้านไร่อ้อย ตำบลไร่อ้อย อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้เป็นการนำเสนอผลการดำเนินโครงการจัดทำแผนพัฒนาพื้นที่ระดับตำบลแบบ         มีส่วนร่วมของประชาชนผ่านกระบวน Foresight ตำบลไร่อ้อย อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอผลการดำเนินโครงการประกอบด้วยการวางแผน การลงมือปฏิบัติ การสังเกตผลการปฏิบัติ/การประเมินผล และการสะท้อนกลับ และเพื่อเสนอตัวแบบกระบวนการพัฒนาศักยภาพของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาผ่านกระบวนการคิดเชิงออกแบบเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นบ้านไร่อ้อย ตำบลไร่อ้อย อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์                        การดำเนินโครงการนี้ได้ประยุกต์การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบวงจรต่อเนื่องกัน ผลการดำเนินโครงการ พบว่า 1) การวางแผนประกอบด้วย 1.1) การแสวงหาประเด็นในการพัฒนาศักยภาพประชาชนหมู่ที่ 6 บ้านไร่อ้อย และ 1.2) การนำประเด็นการพัฒนาศักยภาพมากลั่นกรอง การสรุปประเด็นการพัฒนา การตัดสินใจเลือกประเด็นการพัฒนา การกำหนดแนวทางในการพัฒนา และจัดทำข้อเสนอโครงการ 2) การลงมือปฏิบัติ ประกอบด้วย 2.1) การประชาสัมพันธ์โครงการเพื่อสร้างความเข้าใจแก่ผู้ร่วมโครงการ และ 2.2) การวิเคราะห์ศักยภาพของชุมชนโดยใช้ SWOT Analysis 2.3) การอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนพัฒนาพื้นที่ระดับตำบลแบบมีส่วนร่วมภายใต้กรอบแนวคิด 4D และ 2.4) การจัดทำและเสนอชุดข้อมูลแผนพัฒนาพื้นที่ระดับหมู่บ้านแบบมีส่วนร่วมของประชาชนหมู่ที่ 6 แก่องค์การบริหารส่วนตำบลไร่อ้อย 3) การสังเกตผลการปฏิบัติ/การประเมินผล ประกอบด้วย 3.1) การประเมินผลการเรียนรู้ และ 3.2) การสำรวจแนวทางการพัฒนาพฤติกรรมไปใช้ประโยชน์ในการดำเนินชีวิตภายหลังการเข้าร่วมโครงการ และ 4) การสะท้อนกลับ เป็นผลการเรียนรู้และนำเสนอชุดข้อมูลแผนพัฒนาพื้นที่แก่องค์การบริหารส่วนตำบลไร่อ้อย  สำหรับผลการพัฒนาตัวแบบกระบวนการพัฒนาศักยภาพของประชาชนพบ ตัวแบบเชิงวิชาการ เรียกว่าตัวแบบ “ไร่อ้อย 4D-PBOR” โดยตัวแบบนี้เป็นในการจัดทำแผนพัฒนาผ่านกระบวนการคิดเชิงออกแบบเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน