ปัญหาและแนวทางแก้ไขการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทคดีอาญาในชั้นศาล ศึกษาเฉพาะ คดีอาญาในเขตอำนาจศาลจังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่อง ปัญหาและแนวทางแก้ไขการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทคดีอาญาในชั้นศาลศึกษา เฉพาะคดีอาญาในเขตอำนาจศาลจังหวัดเลย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์สภาพปัญหาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทคดีอาญาในชั้นศาล 2) เพื่อเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงแก้ไขเกี่ยวกับ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาท คดีอาญาในชั้นศาล ศึกษาเฉพาะคดีอาญาในเขตอำนาจศาลจังหวัดเลย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้วิธีการสนทนากลุ่ม กลุ่มเป้าหมายใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ ผู้ปฏิบัติงาน ด้านกฎหมาย เช่น ผู้พิพากษา อัยการ และทนายความ โดยการคัดเลือกแบบเจาะจงปและพิจารณาจากคดีความที่อยู่ระหว่างรอการพิจารณาไกล่เกลี่ยในชั้นศาล จากจำนวนสถิติคดีอาญาที่เข้าสู่ระบบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทศูนย์ไกล่เกลี่ยและประนอมข้อพิพาทศาลจังหวัดเลย สรุปตั้งแต่เดือนมกราคม–ธันวาคม 2561 คดีอาญาที่เข้าไกล่เกลี่ยจำนวน 53 คดี โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพในรูปแบบของการอธิบายเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า 1. กระบวนการยุติหรือระงับข้อพิพาทด้วยความตกลงยินยอมของคู่ความเอง โดยที่มีบุคคลที่สามมาเป็นคนกลางคอยช่วยเหลือ แนะนำ เสนอแนะหาทางออกในการยุติหรือระงับข้อพิพาท โดยเฉพาะอย่างกรณีคดีอาญาซึ่งบางกรณีที่เป็นคดีโทษหนัก ที่ไม่ควรที่จะนำมาไกล่เกลี่ยประนีประนอมยอมความกันได้ การไกล่เกลี่ยเป็นทางเลือก ในการระงับข้อพิพาทที่กำหนดให้มีคนกลางเข้าทำหน้าที่ผู้ไกล่เกลี่ย เพื่อให้เกิดความสมานฉันท์ขึ้นในสังคม ผู้เสียหายได้เข้ามีส่วนร่วมในกระบวนการยุติธรรมทางอาญามากขึ้น 2. ผู้มีอำนาจในการยุติคดีอาญานั้น ได้แก่ ศาล พนักงานอัยการ พนักงานเจ้าหน้าที่ พนักงานสอบสวน หรือเจ้าพนักงาน ทั้งนี้ตามที่ กฎหมายของประเทศนั้น ๆ จะกำหนด โดยมีข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหา ในกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทที่ควรใช้ได้อย่างแพร่หลายโดยไม่จำกัด และในการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา 19 (COVID 19) คือ “การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์” นั้นสมควรที่จะนำมาใช้ในศาลยุติธรรมทั่วประเทศ เพื่อช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงกระบวนการไกล่เกลี่ยได้สะดวกรวดเร็ว ไม่ต้องเดินทางไปที่ศาล ซึ่งจะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายเดินทาง ลดความแออัด ในการใช้ห้องประชุม ลดการเผชิญหน้า และยังทำให้คู่พิพาทสมัครใจและเข้าร่วมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท มากขึ้น