ปัญหาการถือครองกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวในประเทศไทย

บทคัดย่อ

ปัญหาการถือครองสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวในประเทศไทยเป็นปัญหาที่ถกเถียงกันมาเป็นเวลาช้านาน ว่าสิทธิการถือครองสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าว ควรจะมีเงื่อนไขมากน้อยเพียงใด และควรจะถือครองได้จำนวนเท่าใด แม้ว่าจะมีกฎหมายกำหนดเงื่อนไขและจำนวนการถือครองสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวปรากฏในกฎหมายหลายฉบับ อย่างไรก็ดีกฎหมายในแต่ละฉบับนั้น ยังอาจไม่มีการพัฒนากฎหมาย ให้สอดคล้องกับบริบทของการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองในปัจจุบัน พระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 เป็นหนึ่งในกฎหมายฉบับล่าสุด ที่ยกร่างขึ้นมาเพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ไขปัญหาการถือครองสิทธิของคนต่างด้าวในประเทศไทย จึงมีความจำเป็นต้องศึกษาถึงความเป็นไปได้ของกฎหมายดังกล่าวในการแก้ปัญหานี้ รวมทั้งเสนอแนะแนวทางเพื่อแก้ปัญหากฎหมายดังกล่าว

การวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพหรือ Documentary research โดยศึกษาจากการยกร่างกฎหมาย พระราชบัญญัติ เอกสาร หนังสือ ตำรา งานวิจัย และบทความที่เกี่ยวข้องตลอดจนคำพิพากษาศาลในคดีที่เกี่ยวข้อง และข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ รวมทั้งกฎหมายของประเทศต่าง ๆ ในเรื่องเดียวกันนี้เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบประกอบสำหรับงานวิจัยฉบับนี้

สรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะดังนี้คือ พระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 แม้จะเป็นกฎหมายฉบับล่าสุดที่ออกมาเพื่อให้มีส่วนในการแก้ไขปัญหาการถือครองที่ดินของคนต่างด้าวในประเทศไทย แต่อาจกล่าวได้ว่ายังเป็นกฎหมายที่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด ทั้งนี้มีข้อสรุปและข้อเสนอแนะดังนี้  1) ประเทศไทยยังคงเป็นประเทศเป้าหมายการเข้าครองสิทธิอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าว 2) กลุ่มประเทศที่เข้ามาถือครองอสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทยสูงสุด ได้แก่ สหพันธรัฐรัสเซียและสาธารณรัฐประชาชนจีน 3) เป้าหมายของการถือครองอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าว โดยเฉพาะการถือครองกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ หากคนต่างด้าวได้รับผลประโยชน์จากส่วนต่างของราคาอสังหาริมทรัพย์นั้น เมื่อสิ้นสุดการถือครอง รัฐควรเก็บภาษีที่เป็นรายได้ส่วนต่างของอสังหาริมทรัพย์ที่คนต่างด้าวได้รับผลประโยชน์นั้น 4) ความพร้อมหรือการเปิดใจกว้างหรือการยอมรับคนต่างด้าวที่จะเข้ามาพำนักในประเทศไทยของคนไทย รัฐควรมีการรณรงค์ สร้างความเข้าใจให้แก่คนในประเทศในการยอมรับการเข้ามาพำนักอาศัยของคนต่างด้าวในประเทศไทย อันเป็นหลักสากลในสิทธิและเสรีภาพในการย้ายถิ่นที่อยู่ของมนุษย์ 5) ผลกระทบต่อราคา อสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทยต่อคนท้องถิ่นหรือคนไทยในประเทศไทย ที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ดังนั้น รัฐจึงควรกำหนดการอนุญาตถือครองอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าว เฉพาะอสังหาริมทรัพย์ ที่มีราคาสูงตามที่รัฐกำหนดเท่านั้น เพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนต่อชนชั้นกลางและชั้นล่าง ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ของประเทศ และ 6) รัฐบาลไทยควรปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย เกี่ยวกับการถือครองอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวในประเทศไทยที่กระจัดกระจายอยู่ในกฎหมายหลายฉบับ เข้ามาไว้เป็นฉบับเดียวกัน เพื่อประโยชน์ในทางปฏิบัติและง่ายต่อความเข้าใจสำหรับคนต่างด้าวที่มีความประสงค์จะเข้ามาถือครองอสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทย