การเคารพคุณค่าความเป็นมนุษย์: รากฐานของสันติภาพและการอยู่ร่วมกันใน สังคมพหุวัฒนธรรม
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอแนวคิดของการเคารพคุณค่าความเป็นมนุษย์ (Human Dignity) ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสันติภาพและการอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนในสังคมพหุวัฒนธรรม โดยการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบและการสังเคราะห์แนวคิดทฤษฎีสันติภาพศึกษา (Peace Studies) ร่วมกับแนวคิดพหุวัฒนธรรมนิยมเชิงเสรี (Liberal Multiculturalism) ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า สันติภาพที่ยั่งยืนไม่สามารถบรรลุได้เพียงการยุติความรุนแรงเชิงกายภาพหรือการบังคับใช้กฎหมาย (Negative Peace) แต่จำเป็นต้องอาศัยการเปลี่ยนผ่านสู่สันติภาพเชิงบวก (Positive Peace) ที่ตั้งอยู่บนรากฐานของการยอมรับศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างแท้จริง บทความนี้ได้วางโครงสร้างการวิเคราะห์ผ่านกระบวนการสังเคราะห์ 3 ขั้นตอน คือ (1) การสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างคุณค่าความเป็นมนุษย์กับหลักการสันติภาพเชิงบวก (2) การนำเสนอ Model การเคารพคุณค่าความเป็นมนุษย์: รากฐานของสันติภาพและการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม และ (3) การนำเสนอโมเดลส่งเสริมแนวคิดการเคารพคุณค่าความเป็นมนุษย์ผ่าน 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1)ระบบการศึกษา 2)การพัฒนานโยบายสาธารณะ 3)การสร้างปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และ 4)การสร้างทัศนคติที่เปิดกว้างและเห็นอกเห็นใจ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการนำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุขในสังคมพหุวัฒนธรรมอย่างเป็นรูปธรรมและเกิดสันติภาพที่ยั่งยืน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2548). ทำความเข้าใจแนวคิดสมานฉันท์ สันติภาพ: ชัยชนะร่วมกันของมนุษยชาติ.กรุงเทพมหานคร: บริษัทตถาตาพับลิเคชั่น.
ชัยวัฒน์ อัตพัฒน์ และพระมหามฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม. (2561). ทฤษฎีและปัญหาจริยศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: บริษัท คอมม่า ดีไซน์แอนด์พริ้นท์ จำกัด.
ธงชัย สมบูรณ์. (2563). สันติศึกษา อริยทรัพย์ของมวลหมู่มนุษยชาติ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุษบง ชัยเจริญวัฒนะ. (2561). การจัดการความขัดแย้ง: ความรู้เบื้องต้นและกรณีศึกษา. สงขลา: พี.ซี.พริ้นติ้ง.
ปกรณ์ สิงหสุริยา. (2564). ทฤษฎีพหุวัฒนธรรมนิยมของชารล์ส เทยเลอร์. วารสารอักษรศาสตร์, 43(2), 23-38.
ยุราวดี เนื่องโนราช. (2558). จิตวิทยาพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี. (2563). ชายแดนใต้/ปาตานี 2547-2564: ก้าวเข้าปีที่สิบเก้า สันติภาพจะเดินหน้า ไปถึงไหนในปี 2565?. สืบค้นเมื่อ 18 มิถุนายน 2569 จาก https://deepsouthwatch.org/index.php/th/node/12816
อาจอง ชุมสาย. (2546). รูปแบบการเรียนการสอนแบบบูรณาการคุณค่าความเป็นมนุษย์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต) สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Atan, T. (2025). Wisdom as a Key Ingredient for Viable and Sustainable Peace Process. Sustainability. https://doi.org/10.3390/su17104436.
Bandura, A. (2006). Autobiography. In M.G. Lindzey & W.M. Runyan (Eds.). A history of psychology in autobiography, (Vol IX). Washington, D.C.; American Psychological Association.
Galtung, J. (2013). Violence: Direct, structural and cultural. In Johan Galtung: Pioneer of peace research (pp. 35-58). Cham, Switzerland: Springer.
Galtung, J. (2013). Positive and negative peace. In Johan Galtung: Pioneer of peace research (pp. 173-178). Cham, Switzerland: Springer.
Jondar, A., Widodo, A., De Fretes, J., Hakim, L., Susanto, S., & Sujud, M. (2022). JOHAN GALTUNG'S CONCEPT OF PEACE CULTURE AND ITS IMPLEMENTATION IN NDONESIA. Lire Journal (Journal of Linguistics and Literature). https://doi.org/10.33019/lire.v6i2.163.
Tiryakian A. E. (2004). Assessing Multiculturalism Theoretically: E Pluribus Unum, Sic et Non. In J Rex & G Singh (Eds.), Governance in Multicultural Societies (pp. 4-5). Burlington, USA : Ashgate Publishing Limited.
