การยกเลิกความผิดอาญา: ศึกษากรณีการผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคโดยไม่มีใบอนุญาต

บทคัดย่อ

ถึงแม้ว่ากฎกระทรวงการผลิตสุรา พ.ศ.2565 ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ.2565 อนุญาตให้บุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีบริบูรณ์ผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคได้ แต่การผลิตในลักษณะดังกล่าวยังถูกควบคุมด้วยใบอนุญาตและการจัดเก็บค่าธรรมเนียม โดยหากฝ่าฝืนทำการผลิตโดยไม่มีใบอนุญาตจะต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ จากการศึกษาพบว่าสาเหตุหลักของการนำใบอนุญาตมาใช้กับการผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคเป็นเพราะภาครัฐต้องการที่จะจัดเก็บภาษีให้ได้มากยิ่งขึ้น เมื่อทำการศึกษารูปแบบการควบคุมการผลิตสินค้าที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน เช่น ยาสูบ พบว่าการผลิตยาสูบเพื่อการบริโภคไม่ต้องขอใบอนุญาตหรือเสียค่าธรรมเนียมแต่อย่างใด ดังนั้นหากมีการผลิตยาสูบเพื่อการบริโภคโดยไม่มีใบอนุญาตไม่เป็นความผิดอาญา การผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคโดยไม่มีใบอนุญาตก็ไม่ควรเป็นความผิดอาญาเช่นกัน เมื่อพิจารณาหลักเกณฑ์ในการกำหนดความผิดอาญาทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศพบว่าการผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคโดยไม่มีใบอนุญาตไม่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ในการกำหนดความผิดอาญา และเมื่อพิจารณามาตรการที่ใช้บังคับกับการผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคในต่างประเทศพบว่าแม้ในอดีตประเทศอังกฤษและประเทศสิงคโปร์เคยนำโทษทางอาญามาใช้กับการผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคโดยไม่มีใบอนุญาต แต่ปัจจุบันประเทศดังกล่าวได้ยกเลิกกฎหมายเหล่านั้นแล้วโดยอนุญาตให้ผลิตโดยไม่ต้องขอใบอนุญาต ดังนั้นบทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการนำโทษทางอาญาออกจากการผลิตเบียร์เพื่อการบริโภคโดยไม่มีใบอนุญาต