ความรับผิดทางแพ่งของบริษัทแม่ต่อผู้เสียหายที่ได้รับผลกระทบจากพื้นที่ปนเปื้อนสารอันตรายของบริษัทลูก
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรับผิดทางแพ่งของบริษัทแม่ต่อผู้เสียหายที่ได้รับผลกระทบจากพื้นที่ปนเปื้อนสารอันตรายของบริษัทลูก โดยเป็นการศึกษาวิจัยเอกสารจากบทบัญญัติกฎหมาย คำพิพากษาศาล หนังสือตำรา และบทความเชิงวิชาการที่เกี่ยวข้อง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ผลการศึกษาพบว่า ปัจจุบันพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 ยังไม่มีบทบัญญัติให้บริษัทแม่เข้ามารับผิดชอบในความเสียหายจากพื้นที่ปนเปื้อนสารอันตรายของบริษัทลูก หากบริษัทแม่มีส่วนร่วมในแหล่งกำเนิดมลพิษหรือกำกับดูแลบริษัทลูก แต่ขาดการยึดถือแหล่งกำเนิดมลพิษทางกายภาพหรือเจตนาเพื่อตนอย่างใดอย่างหนึ่งไป อันไม่ครบองค์ประกอบของการเป็นผู้ครอบครองที่ต้องรับผิดตามมาตรา 96 หากบริษัทแม่มีการกระทำที่ไม่คำนึงถึงความเป็นนิติบุคคลของบริษัทลูกที่ไม่ใช่การกระทำละเมิด หากแต่เป็นการใช้โครงสร้างความเป็นนิติบุคคลของบริษัทลูกในทางมิชอบ อันได้แก่ การใช้นิติบุคคลเป็นเครื่องมือเพื่อหลบเลี่ยงหรือรับหน้าที่หรือความรับผิด และการมีทรัพย์สินปะปนกัน ดังนั้น จึงสมควรกำหนดบทบัญญัติที่เกี่ยวกับความรับผิดของบริษัทแม่ภายใต้พระราชบัญญัติดังกล่าว เพื่อให้ผู้เสียหายในคดีมลพิษจะได้รับความเป็นธรรมในการเยียวยา
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์และเนื้อหาในเว็บไซต์ของวารสารกฎหมาย (รวมถึง โดยไม่จำกัดเฉพาะ เนื้อหา รหัสคอมพิวเตอร์ งานศิลป์ ภาพถ่าย รูปภาพ ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ) เป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย และผู้ได้รับการโอนสิทธิทุกราย
1. วารสารกฎหมาย ให้อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอันไม่เฉพาะเจาะจงที่สามารถถูกถอนเมื่อใดก็ได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ในการ
- เยี่ยมชมเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้ จากคอมพิวเตอร์หรือเครื่องมือสื่อสารผ่านเว็บบราวเซอร์
- คัดลอกและจัดเก็บเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้บนลงคอมพิวเตอร์ของคุณผ่านระบบความจำ cache
- สั่งพิมพ์เอกสารจากเว็บไซต์นี้สำหรับการใช้ส่วนตัวของคุณ
- ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์โดยวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถูกคุ้มครองภายใต้ Creative Commons Attribution 4.0 International License ซึ่งอนุญาตให้ทุกคนสามารถคัดลอก แจกจ่าย ดัดแปลง ส่งต่อ ผลงานได้ ก็ต่อเมื่อผลงานและแหล่งข้อมูลได้รับการอ้างอิงอย่างเหมาะสม
2. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สงวนสิทธิ์ไม่อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์และเอกสารบนเว็บไซต์นี้ เช่น การคัดลอก ดัดแปลง เปลี่ยนแปลง ส่งต่อ ตีพิมพ์ แจกจ่าย เผยแพร่ จัดแสดงในที่สาธารณะ ไม่ว่าจะในรูปแบบใดก็ตาม ซึ่งเว็บไซต์หรือเอกสารบนเว็บไซต์ โดยไม่อ้างอิงถึงแหล่งข้อมูลหรือโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
3. คุณอาจขออนุญาตที่จะใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยการเขียนอีเมลล์มายัง journal@law.chula.ac.th
4. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้มงวดกับการคุ้มครองลิขสิทธิ์อย่างมาก หากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยพบว่าคุณได้ใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยไม่ถูกต้องตามการอนุญาตให้ใช้สิทธิ ดังที่กล่าวไปข้างต้น วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอาจดำเนินคดีตามกฎหมายต่อคุณได้ เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายที่เป็นตัวเงินและคำขอชั่วคราวให้คุณหยุดการใช้เอกสารดังกล่าว ทั้งนี้ คุณอาจถูกสั่งให้ชดใช้ค่าใช้จ่ายใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการตามกฎหมายนี้
หากคุณพบเห็นการใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ขัดหรืออาจขัดต่อการอนุญาตให้ใช้สิทธิดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น โดยเชื่อว่าได้ละเมิดลิขสิทธิ์ของคุณหรือของผู้อื่น สามารถร้องเรียนมาได้ที่ journal@law.chula.ac.th
เอกสารอ้างอิง
หนังสือภาษาไทย
สำนักจัดการกากของเสียและสารอันตราย กรมควบคุมมลพิษ. คู่มือแนวทางการจัดการพื้นที่ปนเปื้อนสารอันตราย. พิมพ์ครั้งที่ 1 นนทบุรี: สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิสซิ่ง, 2563.
แบ๊งค์ งามอรุณโชติ. ความยุติธรรม-คำพิพากษา-ปัญหาสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: เปนไท, 2556.
นิลุบล เลิศนุวัฒน์. ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายบริษัทมหาชนจำกัด. พิมพ์ครั้งที่ 3 กรุงเทพฯ: โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2564.
สุษม ศุภนิตย์. คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยลักษณะละเมิด. พิมพ์ครั้งที่ 8 กรุงเทพฯ: นิติบรรณการ, 2555.
ศนันกรณ์ โสตถิพันธุ์. คำอธิบายกฎหมายลักษณะละเมิด จัดการงานนอกสั่ง และลาภมิควรได้. พิมพ์ครั้งที่ 8 กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2561.
สุนีย์ มัลลิกะมาลย์. การบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อม. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ: นิติธรรม, 2542.
จรัญ ภักดีธนากุล หมายเหตุท้ายคำพิพากษาฎีกาที่ 981/2531(ประชุมใหญ่). คำพิพากษาศาลฎีกา พ.ศ. 2531. กรุงเทพฯ: บริการส่งเสริมงานตุลาการ 2531.
วิทยานิพนธ์ภาษาไทย
สิฐินันท์ พรหมมณี. มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการหาผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการบำบัดฟื้นฟูพื้นที่เหมืองร้างที่ปนเปื้อนสารอันตรายของประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะวิทยาศาสตร์ สาขาวิชาการจัดการสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 2558.
สื่อออนไลน์ภาษาไทย
แฟรดาช์ มาเหล็ม. ทำไม! ต้องให้ความสำคัญกับปัญหาการปนเปื้อนของสารอันตรายในดินและน้ำใต้ดิน. [ออนไลน์] แหล่งที่มา : https://datacenter.dcce.go.th/knowledge/ด-นและการใช-ท-ด-น/ทำไม-ต-องให-ความสำค-ญก-บป-ญหาการปนเป-อนของสารอ-นตรายในด-นและน-ำใต-ด-น/ [1 มกราคม 2566]
กฎหมายภาษาไทย
มาตรา 5 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 6 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ คดีหมายเลขแดงที่ 11713-11714/2551
หนังสือภาษาต่างประเทศ
Paul Davies. Introduction to Company Law. New York: Oxford University Press, 2002.
C. Witting. Liability of Corporate Groups and Networks. 1st edn. Cambridge: Cambridge University Press, 2018.
Pat Akey and Ian Appel. The Limits of Limited Liability : Evidence from Industrial Pollution : Finance Working Paper No. 611/2019, 13th Annual Mid-Atlantic Research Conference in Finance (MARC) Paper. European Corporate Governance Institute, 2021.
Ewoud Hondius. Modern Trends in Tort Law, Dutch and Japanese Law Compared. 1st edn. The Hague: Kluwer Law International, 1999.
Alessio M. Pacces. Civil Liability in the EU Corporate Sustainability Due Diligence Directive Proposal: A Law & Economics Analysis : Law Working Paper No. 691/2023, Amsterdam Law School Research Paper No. 2023-14, Amsterdam Center for Law & Economics Working Paper No. 2023-02. European Corporate Governance Institute, 2023.
บทความภาษาต่างประเทศ
Mark J. Roe. Corporate Strategic Reaction to Mass Tort. Virginia Law Review 72, 1 (1986). 1-59.
Peter Muchlinski. Limited Liability and Multinational Enterprises: A Case for Reform?. Cambridge Journal of Economics 34, 5 (2010). 915-928
Phillip Blumberg. The Corporate Entity in an Era of Multinational Corporations. Delaware Journal of Corporate Law 15 (1990), 285-286.
H. Catty. Joint Tortfeasance and Assistance Liability. Legal Studies 19, 4 (1999). 489-514
Strasser, K. A. Symposium: Piercing the Veil in Corporate Groups. Connecticut Law Review 37, 3 (2005). 639-641.
Cees Van Dam. Breakthrough in Parent Company Liability. European Company and Financial Law Review 18, 5 (2021). 714-748.
กฎหมายภาษาต่างประเทศ
Joslyn Mfg. Co. v. T.L. James & Co., 893 F.2d 80, 83 (5th Cir. 1990).
U.S. v. Bestfoods, 118 S.Ct. 1876, 1880, 524 U.S. 51, 52 (U.S.Mich., 1998).
Acushnet River v. New Bed ford Harbor.
Town of Brookline v. Gorsuch, 667 F.2d 215, 221 (1st Cir. 1981).
U.S. v. Bestfoods, 118 S.Ct. 1876, 1887, 524 U.S. 51, 66-67 (U.S.Mich., 1998).
John Rylands and Jehu Horrocks v. Thomas Fletcher [1868] UKHL 1, (1868) LR 3 HL 330.
AAA and Others v Unilever PLC and Another [2018] EWCA Civ 1532, para 36.
AAA and Others v Unilever PLC and Another [2018] EWCA Civ 1532.
Okpabi and others v Royal Dutch Shell Plc and Shell Petroleum Development Company of Nigeria Ltd [2021] UKSC 3.
Lungowe v. Vedanta Resources Plc [2019] UKSC 20.
Michael and Another v Chief Constable of South Wales Police [2015] UKSC 2, para 100.
Dorset Yacht Co Ltd v Home Office [1970] AC 1004, [1970] UKHL 2.
Prest v Petrodel Resources Ltd and others [2013] UKSC 34, para 35.
BGHZ 31, 258 (Münchener-Kindl-Fall, 1960).
BGHZ 83, 10 (12) (Vermögensvermischung-Fall, 1982).
Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) § 242.