การบริหารจัดการอวกาศ: บทบาทหน้าที่ของอนุญาโตตุลาการในกฎหมายอวกาศและข้อพิพาทที่เกี่ยวกับอวกาศ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
กฎหมายอวกาศอันเป็นกฎหมายที่น่าจับตามองและกำลังพัฒนาในสาขากฎหมายระหว่างประเทศกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายแปลกใหม่เนื่องด้วยกิจกรรมส่วนบุคคลทางอวกาศ ซึ่งประกอบไปด้วยการปฏิบัติการของดาวเทียม การทำเหมืองอวกาศ และการท่องเที่ยวอวกาศ โดยอดีตนั้นกฎหมายอวกาศถูกพัฒนาจากการมีปฏิสัมพันธ์ทางการทูตและทางการเมืองระหว่างรัฐต่าง ๆ จนนำไปสู่ข้อพิพาทที่ถูกแก้ไขด้วยการเจรจามากกว่าการสร้างกลไกทางกฎหมายขึ้นมาอย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตาม การที่องค์กรเอกชนเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องมากขึ้นในกิจกรรมทางอวกาศส่งผลให้อนุญาโตตุลาการถูกนำมาใช้เป็นกลไกในการระงับข้อพิพาทแทน บทความนี้จะพินิจพิจารณาบทบาทของอนุญาโตตุลาการในข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับอวกาศโดยเน้นย้ำถึงความสำคัญจากมุมมองทางกฎหมายที่วิธีการระงับข้อพิพาทแบบดั้งเดิมอาจไม่เพียงพออีกต่อไป
ประเด็นถกเถียงจะเริ่มด้วยภาพรวมของพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของกฎหมายอวกาศ รวมถึงสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องหลัก ๆ เช่น สนธิสัญญาอวกาศ อนุสัญญาความรับผิดและอนุสัญญาดวงจันทร์ จากนั้นบทความนี้จะวินิจฉัยความซับซ้อนของการอนุญาโตตุลาการในกฎหมายอวกาศ โดยจะเน้นความสำคัญไปที่ปัญหาต่าง ๆ เช่น ความรับผิด เขตอำนาจศาล การบังคับใช้ และการรักษาความลับ ยิ่งไปกว่านั้นจะกล่าวไปถึงโครงสร้างอนุญาโตตุลาการที่อาจต้องปรับเปลี่ยนในปัจจุบัน เช่น กฎเกณฑ์เสริมสำหรับการอนุญาโตตุลาการในข้อพิพาทเกี่ยวกับกิจกรรมทางอวกาศเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของการค้าอวกาศโดยเอกชน และจะสรุปบทความนี้ด้วยการถกเถียงแนวทางที่เป็นไปได้ในอนาคต ซึ่งรวมไปถึงการจัดตั้งองค์กรอนุญาโตตุลาการเฉพาะทางที่จะสร้างกลไกในลักษณะการระงับข้อพิพาทที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นสำหรับการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วในอวกาศ การศึกษาค้นคว้านี้มุ่งที่จะแสดงข้อมูลเชิงลึกในประเด็นของกลไกทางกฎหมายที่มีอยู่นั้นเพียงพอแล้วหรือจำเป็นต้องมีการวางกลไกใหม่ที่มีความเป็นหนึ่งเดียวกันเพื่อรับมือกับความท้าทายที่เกิดขึ้นใหม่ในการบริหารจัดการอวกาศ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์และเนื้อหาในเว็บไซต์ของวารสารกฎหมาย (รวมถึง โดยไม่จำกัดเฉพาะ เนื้อหา รหัสคอมพิวเตอร์ งานศิลป์ ภาพถ่าย รูปภาพ ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ) เป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย และผู้ได้รับการโอนสิทธิทุกราย
1. วารสารกฎหมาย ให้อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอันไม่เฉพาะเจาะจงที่สามารถถูกถอนเมื่อใดก็ได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ในการ
- เยี่ยมชมเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้ จากคอมพิวเตอร์หรือเครื่องมือสื่อสารผ่านเว็บบราวเซอร์
- คัดลอกและจัดเก็บเว็บไซต์และเอกสารในเว็บไซต์นี้บนลงคอมพิวเตอร์ของคุณผ่านระบบความจำ cache
- สั่งพิมพ์เอกสารจากเว็บไซต์นี้สำหรับการใช้ส่วนตัวของคุณ
- ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์โดยวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถูกคุ้มครองภายใต้ Creative Commons Attribution 4.0 International License ซึ่งอนุญาตให้ทุกคนสามารถคัดลอก แจกจ่าย ดัดแปลง ส่งต่อ ผลงานได้ ก็ต่อเมื่อผลงานและแหล่งข้อมูลได้รับการอ้างอิงอย่างเหมาะสม
2. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สงวนสิทธิ์ไม่อนุญาตให้คุณใช้สิทธิอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์และเอกสารบนเว็บไซต์นี้ เช่น การคัดลอก ดัดแปลง เปลี่ยนแปลง ส่งต่อ ตีพิมพ์ แจกจ่าย เผยแพร่ จัดแสดงในที่สาธารณะ ไม่ว่าจะในรูปแบบใดก็ตาม ซึ่งเว็บไซต์หรือเอกสารบนเว็บไซต์ โดยไม่อ้างอิงถึงแหล่งข้อมูลหรือโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
3. คุณอาจขออนุญาตที่จะใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยการเขียนอีเมลล์มายัง journal@law.chula.ac.th
4. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้มงวดกับการคุ้มครองลิขสิทธิ์อย่างมาก หากวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยพบว่าคุณได้ใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์บนเว็บไซต์นี้โดยไม่ถูกต้องตามการอนุญาตให้ใช้สิทธิ ดังที่กล่าวไปข้างต้น วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอาจดำเนินคดีตามกฎหมายต่อคุณได้ เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายที่เป็นตัวเงินและคำขอชั่วคราวให้คุณหยุดการใช้เอกสารดังกล่าว ทั้งนี้ คุณอาจถูกสั่งให้ชดใช้ค่าใช้จ่ายใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการตามกฎหมายนี้
หากคุณพบเห็นการใช้เอกสารอันมีลิขสิทธิ์ของวารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ขัดหรืออาจขัดต่อการอนุญาตให้ใช้สิทธิดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น โดยเชื่อว่าได้ละเมิดลิขสิทธิ์ของคุณหรือของผู้อื่น สามารถร้องเรียนมาได้ที่ journal@law.chula.ac.th
เอกสารอ้างอิง
หนังสือภาษาต่างประเทศ
Alan Redfern and Martin Hunter. Law and Practice of International Commercial Arbitration. 4th ed. London: Sweet & Maxwell, 2004.
Conny Peck and Roy S. Lee, eds. Increasing the Effectiveness of the International Court of Justice: Proceedings of the ICJ/UNITAR Colloquium to Celebrate the 50th Anniversary of the Court. The Hague: Martinus Nijhoff Publishers, 1997.
Ernst Fasan. Weltraumrecht. Mainz: Krausskopf-Flugwelt-Verlag, 1965.
Francis Lyall and Paul B. Larsen. Space Law: A Treatise. 2nd ed. London: Routledge, 2018.
Gabriela Catalano Sgrosso. International Space Law. Florence: Logisma Editore, 2011.
Geraldine Goh. Dispute Settlement in International Space Law. Alphen aan den Rijn: Kluwer Law International, 2007.
Knut Ipsen, ed. Völkerrecht. 7th ed. München: C. H. Beck, 2018.
Marcus Schladebach. Weltraumrecht. Tübingen: Mohr Siebeck, 2020.
Nandasiri Jasentuliyana. International Space Law and the United Nations. The Hague: Kluwer Law International, 1999.
Ram Jakhu and Joseph Pelton. Space Safety Regulations and Standards. Amsterdam: Elsevier, 2017.
Sarah Cole, Craig McEwen, and Nancy Rogers. Mediation: Law, Policy, Practice. New York: Aspen Publishers, 2001.
Walter Sullivan. Angriff auf das Unbekannte: Das internationale geophysikalische Jahr. Frankfurt am Main: Büchergilde Gutenberg, 1962.
Wolfgang von Kries, Bernhard Schmidt-Tedd, and Kai-Uwe Schrogl. Grundzüge des Raumfahrtrechts. München: C. H. Beck, 2002.
บทในหนังสือภาษาต่างประเทศ
Rossana Deplano. “The Peaceful Settlement of Space Disputes: Prospects and Challenges.” The Changing Character of International Dispute Settlement, eds. Russell Buchan, Daniel Franchini, and Nicholas Tsagourias. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2023.
Rüdiger Wolfrum. “Hohe See und Tiefseeboden (Gebiet).” Handbuch des Seerechts, ed. Wolfgang Graf Vitzthum. München: C. H. Beck, 2006.
Tanja Masson-Zwaan. “Liability and Insurance for Suborbital Flights.” A Safer Space for a Safer World, ed. Lodewijk Ouwehand, ESA Special Publication 699. Noordwijk, The Netherlands: European Space Agency, January 2012.
บทความในวารสารภาษาต่างประเทศ
Andrea K. Bjorklund. “The Emerging Civilization of Investment Arbitration.” Dickinson Law Review 113, no. 4 (2009): 1269-1300.
Fausto Pocar. “An Introduction to the PCA’s Optional Rules for Arbitration of Disputes Relating to Outer Space Activities.” Journal of Space Law 38 (2012): 171-210.
Frank E. A. Sander. “National Conference on the Causes of Popular Dissatisfaction with Administration of Justice.” Federal Rules Decisions 70 (1976): 79.
George Khoukaz. “ADR That Is Out of This World: A Regime for the Resolution of Outer-Space Disputes.” Journal of Dispute Resolution 2018, no. 1 (2018): 265-280.
Gladys Kessler and Linda J. Finkelstein. “The Evolution of a Multi-Door Courthouse.” Catholic University Law Review 37, no. 3 (1988): 577-590.
Jan Frohloff. “Arbitration in Space Disputes.” Arbitration International 35, no. 3 (2019): 309–329.
Lotta Viikari. “Towards More Effective Settlement of Disputes in the Space Sector.” Lapland Law Review 1, no. 1 (2011): 226-251.
Magdalena Bas. “Back to Sovereignty? Policy Space in Investor-State Dispute Settlement.” Revista Brasileira de Política Internacional 65, no. 2 (2022): 1-18.
Marcus Schladebach. “Schwerpunktbereich – Einführung in das Weltraumrecht.” Juristische Schulung no. 3 (2008): 217-222.
Rachael O’Grady. “Star Wars: The Launch of Extranational Arbitration?.” CIArb Arbitration Journal 82, no. 4 (2016): 3.
Ricky Lee. “Article II of the Outer Space Treaty: Prohibition of State Sovereignty, Private Property Rights, or Both?.” Australian Journal of International Law 11 (2004): 128-142.
Stephan Hobe. “Space Traffic Management – Some Conceptual Ideas.” Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht (ZLW) 65, no. 1 (2016): 3-21.
Stephen Gent. “The Politics of International Arbitration and Adjudication.” Penn State Journal of Law & International Affairs 2, no. 1 (2013): 66-77.
Ylli Dautaj. “Enforcing Arbitral Awards Against States and the Defense of Sovereign Immunity from Execution: A U.S. Perspective.” Penn State Journal of Law & International Affairs 11, no. 2 (2023): 97-141.
ออนไลน์ภาษาต่างประเทศ
Ben Love and Sagar Gupta. “Investor-State Space Arbitration Rules.” accessed 15 September 2024. https://space-arbitration.com/investor-state-space-arbitration-rules/.
DIFC Courts. Space Disputes Guide. 2nd ed. Dubai: Dubai International Financial Centre Courts, 2024. accessed 3 September 2024. https://www.difccourts.ae/media-centre/publications/space-disputes-guide/space-disputes-guide-edition-2.
Julia Dreosti et al. Satellites and Space: Using Arbitration to Resolve Disputes in the New Frontier. London: Clifford Chance LLP, 2023. accessed 26 August 2024. https://www.cliffordchance.com/content/dam/cliffordchance/briefings/2023/06/satellites-and-space-using-arbitration-to-resolve-disputes-in-the-new-frontier.pdf.
Krishnadas Rajagopal. “Supreme Court Upholds Tribunal Decision to Wind Up Devas.” accessed 2 September 2024. https://www.thehindu.com/news/national/supreme-court-upholds-tribunal-decision-to-wind-up-devas/article38281536.ece.
Marlon Meza-Salas. “Confidentiality in International Commercial Arbitration: Truth or Fiction?.” accessed 8 January 2025. https://arbitrationblog.kluwerarbitration.com/2018/09/23/confidentiality-in-international-commercial-arbitration-truth-or-fiction/.
SpaceNews Staff. “Avanti Wins Arbitration Award Against SpaceX.” accessed 26 August 2024. https://spacenews.com/avanti-wins-arbitration-award-against-spacex/.
SpaceWatch Global. “Look Up: Space Reports More Than 10,000 Active Satellites in Orbit.” accessed 26 August 2024. https://spacewatch.global/2024/06/look-up-space-reports-more-than-10000-active-satellites-in-orbit.
Xu Zhihe and Li Tingwei. “The Use of Expert Witness in Arbitration from the Perspective of SHIAC.” accessed 8 January 2025. https://arbitrationblog.kluwerarbitration.com/2020/04/29/the-use-of-expert-witness-in-arbitration-from-the-perspective-of-shiac/.
กฎหมายภาษาต่างประเทศ
Agreement Relating to the International Telecommunications Satellite Organization, Article XVI, 1971.
Antarctic Treaty of 1.12.1959, 402 UNTS 71; BGBl. 1978 II S. 1517, United Nations, 1959.
Avanti Communications Group vs. Space Exploration Technologies.
BGBl. 1976 II, 1861, United Nations, 1967.
Constitution of the International Telecommunications Union (ITU), Art. 56, International Telecommunication Union, 1992.
Convention for the Establishment of a European Space Research Organisation, Article XVII, European Space Agency, 1962.
EUTELSAT Amended Convention, Annex B, European Telecommunications Satellite Organization, 2002.
General clauses and conditions of the European Space Agency, especially clause 35(2).
Outer Space Treaty 1297 UNTS 161, 187.
Permanent Court of Arbitration, PCA Case No. 2022-34, Claimant’s Statement of Claim, 8.
Permanent Court of Arbitration, PCA Case No. 2022-34, Claimant’s Statement of Claim, 2.
Permanent Court of Arbitration, PCA Case No. 2022-34, Claimant’s Statement of Claim, 1.
Permanent Court of Arbitration, PCA Case No. 2022-34, Claimant’s Statement of Claim, 122.
Space Communication Ltd. v. Israel Aerospace Industries Ltd.
Space Station Agreement Between the United States of America and Other Governments, Art. 23.
United Nations General Assembly, Agreement Governing the Activities of States on the Moon and Other Celestial Bodies, UNGA Res. 34/68, 1979.
United Nations General Assembly, Agreement on the Rescue of Astronauts, the Return of Astronauts, and the Return of Objects Launched into Outer Space, UNGA Res. 2345 (XXII), 1967.
United Nations General Assembly, Convention on International Liability for Damage Caused by Space Objects, UNGA Res. 2777 (XXVI), 1971.
United Nations General Assembly, Convention on Registration of Objects Launched into Outer Space, UNGA Res. 3235 (XXIX), 1974.
United Nations General Assembly, Resolution 1348 (XIII), 1958.
United Nations General Assembly, Resolution 1962 (XVIII), December 13, 1963.
United Nations General Assembly, Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and Other Celestial Bodies, UNGA Res. 2222 (XXI), 1966.
United Nations, Proceedings of the Workshop on Space Law in the Twenty-First Century, UNISPACE Technical Forum, July 1999, 193.
United Nations, Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and Other Celestial Bodies, Article V Abs. 1 S. 2. 1967.
United Nations, Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and Other Celestial Bodies, Article V Abs. 2. 1967.
United States Commercial Space Launch Competitiveness Act, Public Law No. 114–90, 129 Stat. 704, November 25, U.S. Government Publishing Office, 2015.
