โทษกักขัง: ศึกษากระบวนการร่างกฎหมายและอุปสรรคในการบังคับใช้

บทคัดย่อ

โทษกักขังเป็นโทษที่ถูกบัญญัติขึ้นใหม่เมื่อคราวที่ประเทศไทยมีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหลีกเลี่ยงการรับโทษจำคุกที่ไม่จำเป็นสำหรับผู้กระทำความผิดเล็กน้อยซึ่งถือได้ว่าแนวคิดดังกล่าวเป็นแนวคิดที่มีความก้าวหน้ามากในสมัยนั้น อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาพบว่าโทษกักขังแม้จะเป็นโทษใหม่ในประมวลกฎหมายอาญาแต่โทษกักขังกลับเป็นโทษที่มิได้มีการศึกษาต่ออย่างละเอียดหรือมีการบังคับใช้กันมากนักเมื่อเทียบกับโทษประเภทอื่น ๆ ในปัจจุบัน อนึ่ง หากนับตั้งแต่เมื่อมีมติคณะรัฐมนตรีในการพิจารณาแก้ไขปรับปรุงกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ. 127 ในปี พ.ศ. 2481 จนกระทั่งประมวลกฎหมายอาญามีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2500 ประเทศไทยใช้ระยะเวลาทั้งสิ้นเกือบ 20 ปีในการจัดทำประมวลกฎหมายอาญาฉบับดังกล่าว ซึ่งหากศึกษาถึงพัฒนาการตลอดระยะเวลาในการจัดทำประมวลกฎหมายอาญาจะพบว่าเรื่องโทษกักขังมิได้เกิดขึ้นตั้งแต่การจัดทำในร่างประมวลกฎหมายอาญาในช่วงแรก ๆ แต่เป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นในระหว่างการจัดทำในช่วงต่อมาและกว่าที่โทษกักขังจะได้มีรูปแบบตามที่ปรากฏอยู่ในประมวลกฎหมายอาญาฉบับปัจจุบันก็มีการขัดเกลาแก้ไขเพิ่มเติมในแต่ละชั้นที่พิจารณามาโดยตลอด การศึกษาถึงเหตุผลที่ผ่านการถกเถียงแลกเปลี่ยนในแต่ละชั้นที่ได้รับการพิจารณาจะทำให้ทราบถึงเจตนารมณ์ที่แท้จริงของบทบัญญัติดังกล่าวได้เป็นอย่างดีและควรค่าแก่การศึกษาเพื่อนำไปปรับปรุงให้เกิดประสิทธิภาพในการนำมาใช้ต่อไป