การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้เทคนิคใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning : PBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่องการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน วิชาวิทยาการคำนวณ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2

Main Article Content

สุลีพร ภูชมศรี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือด้วยเทคนิค ใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem - Based Learning หรือ PBL) เพื่อพัฒนาทักษะในการคิดแก้ปัญหา วิชาวิทยาการคำนวณ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนหนองแข้วิทยา ที่มีประสิทธิภาพให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค ใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem - Based Learning หรือ PBL) เพื่อพัฒนาทักษะในการคิดแก้ปัญหา 3) เพื่อประเมินทักษะปฏิบัติของนักเรียนที่เรียนโดยใช้การจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค ใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem - Based Learning เพื่อพัฒนาทักษะในการคิดแก้ปัญหา เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน และแบบประเมินทักษะการปฏิบัติงานเป็นทีม สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ยประชากร (equation) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (equation) การทดสอบ สมมติฐานค่า Z (Wilcoxon-Signed Rank Test) ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้เทคนิคใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning : PBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่องการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน มีประสิทธิภาพด้านกระบวนการ (E1) คิดเป็นร้อยละ 82.36 และมีประสิทธิภาพด้านผลลัพธ์ (E2) คิดเป็นร้อยละ 89.17 หรือE1/E2 เท่ากับ 82.36/89.17 ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ 80/80 2) ผลการวิเคราะห์ดัชนีประสิทธิผลของ การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้เทคนิคใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning : PBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ พบว่า ค่าดัชนีประสิทธิผล (E.I.) มีค่าเท่ากับ 0.82 หรือมีความก้าวหน้าทางด้านการเรียนคิดเป็นร้อยละ 82 ซึ่งมีค่าดัชนีประสิทธิผลสูงกว่าที่เกณฑ์กำหนด 0.50 3) ผลการวิเคราะห์การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้เทคนิคใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning : PBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ พบว่า มีคะแนนสูงขึ้น โดยคะแนนทดสอบก่อนเรียนในภาพรวมมีคะแนนเท่ากับ 489 คะแนน (equation = 20.38, equation = 4.51) ส่วนคะแนนทดสอบหลังเรียนในภาพรวมมีคะแนนเท่ากับ 609 คะแนน (equation = 25.38, equation = 5.03) และ 4) ผลการวิเคราะห์ทักษะการทำงานเป็นทีมของนักเรียนที่เรียนโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning : PBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่องการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน วิชาวิทยาการคำนวณ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนหนองแข้วิทยา พบว่า มีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนเรียน มีคะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 20.38 และหลังเรียนมี คะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 25.38 และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างคะแนนก่อนเรียนและหลังเรียน ผลปรากฏว่า คะแนนสอบหลังเรียนของนักเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภูชมศรี ส. . (2025). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้เทคนิคใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning : PBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่องการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน วิชาวิทยาการคำนวณ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 . วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 15(1), 98–110. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CAS/article/view/282797
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ทิศนา แขมมณี. (2547). ศาสตร์การสอนองค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทิศนา แขมมณี. (2552). สัมมนาอารมณ์ : เวทีแห่งเรื่องราวของการแก้ปัญหาและพัฒนาตนเอง. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

กระทรวงศึกษาธิการ. (2558). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่สิบเอ็ด พ.ศ. 2555-2559.กรุงเทพฯ:คุรุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสาระภูมิศาสตร์ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

วารสาร วิชาการ อุตสาหกรรม ศึกษา, 14(2). พิเชษฐ ยังตรง. (2560). กลยุทธ์การพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ในศตวรรษที่ 21 [การศึกษา, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ]. กรุงเทพมหานคร.

สสวท. (2560). สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). ตัวชี้วัดและหลักสูตรแกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจํากัดกระทรวงศึกษาธิการ.

ทิศนา แขมณี. (2560). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 21. กรุงเทพฯ : ภาพพิมพ์

กรชนก วุยชัยภูมิ. (2561). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับแผนผังความคิf[วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. 96-105.

จิรพันธุ์ ทัศนศรี. (2561). การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และเจตคติต่อวิทยาศาสตร์ของนักเรียนช่วงชั้นที่ 3.

ที่ได้รับการสอนโดยรูปแบบซิปปากับแบบสืบเสาะหาความรู้

พวงรัตน์ ทวีรัตน์. (2562). การสร้างและพัฒนาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์. กรุงเทพฯ :11 สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา มหาวิทยาลยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร.

สุวัฒน์ นิยมค้า. (2563). ทฤษฎีและทางปฏิบัติในการสอนวิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้. เล่ม 1-2. กรุงเทพฯ: เจเนอรัลบุ๊คส์ เซนเตอร์.หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2551) มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดฯ (ฉบับปรับปรุงพ.ศ.2560).

อนันต์ ศรีโสภา. (2563). การวัดและการประเมินผลการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.พรทิพย์ ดิษฐปัญญาและสุนีย์เหมะ. (2563). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิด เพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์และความมั่นใจในตนเองของนักเรียนชั้น ประถมศึกษาปีที่ 5.

วรางคณา หอยศรีจันทร์. (2564). ผลการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เรื่องสิ่งแวดล้อมในชุมชนที่มีต่อความ สามารถในการแก้ปัญหา และเจตคติต่อสิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนชุมชนบ้านไทร ย้อยจังหวัดพิษณุโลก. รายงานการประชุมวิชาการ เสนอผล งานวิจัยระดับ ชาติและนานาชาติ, 1(12), 225.

กุหลาบ ปุริสาร. (2564). รูปแบบการจัดกิจกรรมชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพที่ออกแบบการดำเนินการร่วมกับกระบวนการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู. วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย.

กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แนวทางการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตร. การศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

Norman (1992) อ้างถึง (นภารัตน์ ศรีคำเวียง, 2558) ได้เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

ฮิวจ เดลานี. (2562). การศึกษาสําหรับศตวรรษที่ 21 การพัฒนาทักษะคือหัวใจสําคัญของการศึกษา.จาก https://www.unicef.org/thailand/th/stories/การศึกษาสําหรับศตวรรษที่-21

Kamoltip Boriboon and Dr.Karntarat Wuttisela (2015) Learning Management by Demonstration Technique on Rate of Reaction to Develop Learning Achievement for Grade 11 Students Master of Science Program Major: Science Education, Faculty of Science, Ubon Ratchathani University

Sarina Awae (2020) The Development of Learning Achievement by Using Demonstration Method on al-Fiqh Subject for Primary School Students, Year 1 MENARA : Journal of Islamic and Contemporary Issues (M-JICI)