การจัดบริการงานอนามัยโรงเรียน

Main Article Content

ภัทฌาศิลป์ แสนปวง
สายฝน วิบูลรังสรรค์
สถิรพร เชาวน์ชัย

บทคัดย่อ

การจัดบริการอนามัยโรงเรียนเป็นภารกิจสำคัญของสถานศึกษาในการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค และพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เรียนให้มีความพร้อมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคม อันเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการเรียนรู้และการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนอย่างเต็มตามศักยภาพ บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและสังเคราะห์
องค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดบริการอนามัยโรงเรียน และนำเสนอแนวทางการดำเนินงานอนามัยโรงเรียนที่มีประสิทธิภาพโดยครอบคลุมการดำเนินงาน 5 งาน ได้แก่ 1) งานการตรวจสุขภาพและป้องกันโรค 2) งานการจัดสิ่งแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ 3) งานการจัดสวัสดิภาพและความปลอดภัย 4) งานการจัดอาหารและโภชนาการ และ 5) งานการจัดสุขาภิบาลและสิ่งแวดล้อมการศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการศึกษาเอกสาร โดยรวบรวมข้อมูลจากหนังสือ ตำราวิชาการ บทความวิจัย เอกสารทางวิชาการ และแนวทางการดำเนินงานอนามัยโรงเรียนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อสร้างองค์ความรู้และแนวทางการจัดบริการอนามัยโรงเรียนที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา ผลการศึกษา พบว่า การจัดบริการอนามัยโรงเรียนทั้ง 5 งาน มีความสำคัญต่อการพัฒนาสุขภาวะของผู้เรียน โดยการตรวจสุขภาพและป้องกันโรคช่วยลดความเสี่ยงด้านสุขภาพและควบคุมการแพร่ระบาดของโรคในสถานศึกษา การจัดสิ่งแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะช่วยส่งเสริมบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การจัดสวัสดิภาพและความปลอดภัยช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุและเหตุฉุกเฉิน การจัดอาหารและโภชนาการช่วยเสริมสร้างการเจริญเติบโตและพัฒนาการที่เหมาะสมตามวัย และการจัดสุขาภิบาลและสิ่งแวดล้อมช่วยสร้างพฤติกรรมสุขภาพที่ดีและป้องกันปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นในโรงเรียน การจัดบริการอนามัยโรงเรียนเป็นกระบวนการสำคัญที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้บริหารสถานศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา ผู้ปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียน องค์ความรู้ จากบทความนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบอนามัยโรงเรียน การวางแผนงานส่งเสริมสุขภาพ และการสร้างสภาพแวดล้อมทางการศึกษาที่เอื้อต่อการมีสุขภาวะที่ดีของผู้เรียน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แสนปวง ภ., วิบูลรังสรรค์ ส., & เชาวน์ชัย ส. (2026). การจัดบริการงานอนามัยโรงเรียน. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 16(2), 1–9. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CAS/article/view/288651
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2567). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นไทย ประจำปีพุทธศักราช 2567. กระทรวงสาธารณสุข.

กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แนวทางการดำเนินงานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพและการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันในเด็กวัยเรียน. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

จินตนา สรายุทธพิทักษ์. (2564). โปรแกรมสุขภาพในโรงเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ลักขณา คำป้อ. (2566). สภาพและปัญหาการบริหารงานอนามัยโรงเรียน ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ].

วราภรณ์ บุญเชียง. (2564). อนามัยโรงเรียน School Health (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานผลการวิจัยเชิงประเมินเพื่อพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล. 21 เซ็นจูรี่.

สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือแนวทางการใช้งานแฟ้มโรงเรียนและนักเรียน (School) และแฟ้มอนามัยโรงเรียน (Student).

สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2568). คู่มือครูอนามัยโรงเรียนในถิ่นทุรกันดาร. สำนักพิมพ์มินนี่กรุ๊ปจำกัด.

World Health Organization. (2021). WHO guideline on school health services.