บทบาทของผู้บริหารกับคุณภาพชีวิตการทำงานของครูในสถานศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการยกระดับคุณภาพชีวิตครู โดยใช้การศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนกรอบกฎหมายทางการศึกษาของไทย ผลการสังเคราะห์พบว่า คุณภาพชีวิตครูเป็นแนวคิดเชิงพหุมิติที่ครอบคลุมทั้งภาระงานและเวลา สุขภาวะทางกายและจิตใจ ความสัมพันธ์ในองค์กร ความก้าวหน้าและการพัฒนาวิชาชีพ ความเป็นธรรมและการได้รับการยอมรับ ตลอดจนความหมาย คุณค่า และความสำเร็จของงาน คุณภาพชีวิตครูจึงมิใช่เรื่องส่วนบุคคลของครูเพียงลำพัง แต่เป็นผลลัพธ์ของระบบบริหาร สภาพแวดล้อมการทำงาน วัฒนธรรมองค์กร และภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา บทความเสนอว่า ผู้บริหารสถานศึกษาควรทำหน้าที่ในฐานะ “ผู้ออกแบบระบบนิเวศการทำงานของครู” ผ่านบทบาทสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ การบริหารภาระงานและเวลาอย่างเป็นธรรม การสร้างสภาพแวดล้อมทางจิตสังคมที่ปลอดภัย การเสริมพลังและพัฒนาวิชาชีพครู การบริหารแบบมีส่วนร่วมและสร้างความผูกพัน และการสร้างองค์กรแห่งความสุขอย่างยั่งยืน ข้อเสนอของบทความชี้ว่า การยกระดับคุณภาพชีวิตครูควรถูกกำหนดเป็นยุทธศาสตร์สำคัญของการบริหารสถานศึกษา ไม่ใช่เพียงกิจกรรมสร้างขวัญกำลังใจเป็นครั้งคราว เพราะครูที่มีคุณภาพชีวิตที่ดีย่อมมีแรงจูงใจมีความสุข มีความผูกพันต่อองค์กร และสามารถปฏิบัติงานเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและสถานศึกษาได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เงื่อนไขและข้อตกลงการตีพิมพ์เผยแพร่
-
กระบวนการประเมิน: บทความทุกเรื่องต้องผ่านการพิจารณาให้ความเห็นและประเมินคุณภาพทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Reviewers) ที่มีความเชี่ยวชาญ อย่างน้อย 3 ท่านต่อบทความ โดยรูปแบบการประเมินเป็นแบบปกปิดรายชื่อทั้งสองฝ่าย (Double-Blind Peer Review)
-
การตีพิมพ์ซ้ำซ้อน: บทความที่ส่งมาต้องไม่เคยได้รับการตีพิมพ์ในวารสารอื่นใดมาก่อน และไม่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น
-
ข้อตกลงลิขสิทธิ์: บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย ห้ามนำส่วนใดส่วนหนึ่งไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่เพื่อการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
-
ความรับผิดชอบด้านเนื้อหา: เนื้อหา ข้อคิดเห็น ทัศนะ และความถูกต้องของข้อมูลทั้งหมดในบทความ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์แต่เพียงผู้เดียว โดยไม่เกี่ยวข้องหรือถือเป็นความเห็นของบรรณาธิการและวารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย
เอกสารอ้างอิง
กรวิชญ์ ชื่นวัฒนา และเสาวนี สิริสุขศิลป์ (2567). โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึกของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสุขภาวะของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 52(3), EDUCU5203012.
กิตติพงค์ ทาปง และ สงวน อินทร์รักษ์. (2566). ภาวะผู้นำแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 8. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 21(1), 18–35.
ธนัญญา คงเดช, พนายุทธ เชยบาล และ ประพรทิพย์ คุณากรพิทักษ์. (2568). ปัจจัยภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อความเป็นองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดหนองคาย. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(2), 358–373.
ณัฐพล เมฆเคลื่อน, ปริญญา กิติอาษา, น้ำฝน ยาปัน, ธนพล คงดารา, กฤติเดช ธรรมรัตนเมธา และ สถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตการทำงานของครูกับแรงจูงใจในการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. Journal of Applied Education, 2(6), 13–22.
พชรพรรณ ปัญญาบุตร, สรรเสริญ หุ่นแสน และ นิวัตต์ น้อยมณี. (2568). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของครู สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี. วารสารวิชาการนวัตกรรมและเทคโนโลยีสถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 1, 10(1), 79–90.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก หน้า 1–23.
พิมพ์วิภา ปรีชาโชติ, ฬิฏา สมบูรณ์ และ เริงวิชญ์ นิลโคตร. (2568). ภาวะผู้นำเชิงปฏิรูปของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความสุขในการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(6), 95–109.
พิษณุ กิจติกาล และ ปาริชาต ทุมนันท์. (2568). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึกของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 7(2), 373–384.
ภาวศุทธิ์ คติศิริกุญชร, สาธร ทรัพย์รวงทอง และ สุพัฒนา หอมบุปผา. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับคุณภาพชีวิตการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(5), 1097–1108.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 1–90.
เชาวนิตย์ เพชรบุตร. (2567). การศึกษาความสุขในการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. วารสาร มจร สุรนารีสาร, 2(3), 10–21.
Admiraal, W., & Kittelsen Røberg, K.-I. (2023). Teachers’ job demands, resources and their job satisfaction: Satisfaction with school, career choice and teaching profession of teachers in different career stages. Teaching and Teacher Education, 125, 104063. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104063
Çobanoğlu, F., Yıldırım, Ö., Şarkaya, S. S., & Sertel, G. (2023). The mediating effect of work-life balance in the relationship between job stress and career satisfaction. European Journal of Educational Management, 6(2), 83–99. https://doi.org/10.12973/eujem.6.2.83
Fleming, C. M., Calvert, H. G., & Turner, L. (2023). Burnout among school staff: A longitudinal analysis of leadership, connectedness, and psychological safety. School Mental Health, 15(3), 900–912. https://doi.org/10.1007/s12310-023-09594-x
Irfan, A., Abd Jabar, C. S., & Al Fariz, A. B. (2025). Building organizational culture: The role of supportive leadership of school principals. International Journal on Social and Education Sciences, 7(4), 360–375. https://doi.org/10.46328/ijonses.5791
Jentsch, A., Hoferichter, F., Blömeke, S., König, J., & Kaiser, G. (2023). Investigating teachers’ job satisfaction, stress and working environment: The roles of self-efficacy and school leadership. Psychology in the Schools, 60(3), 679–690. https://doi.org/10.1002/pits.22788
McBrayer, J. S., Pannell, S., Sasser, A., Fallon, K., & Evans, K. (2022). School leadership assessment of teachers’ work-life balance: Perceptions and professional learning needs during a global health pandemic. School Leadership Review, 17(1), Article 3.
Wiens, P. D., Vongkulluksn, V., & Pan, H.-L. W. (2025). Distributed leadership: Teachers’ and principals’ perceptions match and the association with teacher work satisfaction and autonomy. AERA Open, 11(1), 1–17. https://doi.org/10.1177/23328584251350606
