การพัฒนาเรื่องเล่าเชิงสร้างสรรค์เพื่อยกระดับมูลค่าผลิตภัณฑ์ชุมชน ข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา

Main Article Content

สิริมณฑ์ พึ่งสังวาล
นิศรารัตน์ วิไลลักษณ์
นิษฐา หรุ่นเกษม

บทคัดย่อ

                   การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเรื่องเล่าเพื่อสื่อสารเอกลักษณ์และเพิ่มมูลค่าให้กับข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา หรือ "ตั๊กฮะเปิม" ขนมมงคลที่มีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมมอญ โดยใช้วิธีการเจาะจงเลือกกลุ่มผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชนด้วยวิธีการบอกต่อจากปราชญ์ชุมชนของชุมชนมอญคลองสามวา เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ การศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องกับ
ภูมิปัญญาและทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนมอญคลองสามวา การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ประกอบการข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา 1 กลุ่ม จำนวน 3 คน และกลุ่มผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินการ จำนวน 8 คน เพื่อทำความเข้าใจต่อผลิตภัณฑ์ข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา และการสังเกตการณ์กิจกรรมแบบมีส่วนร่วมผ่านการเข้าร่วมการสาธิตการทำข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา ข้อมูล
ที่ได้รับวิเคราะห์โดยใช้องค์ประกอบของการเล่าเรื่องเพื่อให้ได้แนวทางในการสื่อสารผลิตภัณฑ์ชุมชน


ผลการวิจัย พบว่า ข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวาหรือ "ตั๊กฮะเปิม" เป็นภาษามอญที่ใช้เรียกข้าวตอกตั้งมอญ ชาวมอญเห็นว่าเป็นขนมที่มีสิริมงคล เนื่องจากมีความหมายที่เชื่อมโยงกับคำว่า "พอกพูน" และ "เจริญรุ่งเรือง" นิยมใช้ในงานสิริมงคลต่าง ๆ เช่น จุดเด่นของข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา คือ ความเข้มงวดในการเลือกวัตถุดิบที่ใช้ อย่างไรก็ตาม ปัญหาของผลิตภัณฑ์ คือ ถึงจะขายในราคาปลีกประมาณ 20-25 บาทต่อกล่อง ลูกค้ายังพิจารณาว่ามีราคาแพง แม้จะมีคุณภาพที่พึงพอใจ เนื่องจากขาดการสร้างจุดเด่นและพัฒนาเรื่องเล่า เพื่อสื่อสารอัตลักษณ์ความเป็นมอญคลองสามวาของผลิตภัณฑ์


                   สำหรับการพัฒนาเรื่องเล่าเพื่อสื่อสารเอกลักษณ์และเพิ่มมูลค่าให้กับข้าวตอกตั้งมอญคลองสามวา เพื่อสร้างความแตกต่างของผลิตภัณฑ์ดำเนินการสร้างเรื่องเล่าด้วยสูตร “2W1H” ผ่านกระบวนการออกแบบเรื่องเล่าเชิงสร้างสรรค์ และเน้นการเล่าเรื่องผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของความเป็นมอญคลองสามวา และลักษณะเฉพาะของผลิตภัณฑ์ข้าวตอกตั้ง มอญคลองสามวา โดยใช้คำอธิบายที่เน้นความชัดเจนของผลิตภัณฑ์

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรวรรณ สังขกร, อาชว์บารมี มณีตระกูลทอง, ศันสนีย์ กระจ่างโฉม และชยานุช ชัยประเสริฐ. (2560). แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม กรณีศึกษา: เส้นทางท่องเที่ยวอารยธรรมล้านนา. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

กฤษฎา สุริยวงค์, สุวันชัย หวนนากลาง และ ฐิตินัน บุญภาพ คอมมอน. (2564). การสื่อสารเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์โดยชุมชนมีส่วนร่วมของจังหวัดเพชรบุรี. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์ (มสป.), 23(1), 43-57.

คลังความรู้. (2565). storytelling ประโยชน์ทางการตลาดที่มากกว่าการเล่าเรื่อง. สืบค้นจาก https://rb.gy/vvrxhb

จุฑารัตน์ พรหมทัต. (2564). สร้างแบรนด์ชุมชน เสริมแกร่งให้เศรษฐกิจฐานราก. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า.

ชวัลลักษณ์ คุณาธิกรกิจ. (2557). การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมและการเตรียมความพร้อมในการพัฒนาตราสินค้าด้านการท่องเที่ยวไทยเชิงสร้างสรรค์เพื่อเข้าสู่การเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวกลุ่มประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในฐานะผู้กำหนดนโยบาย. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 17(17), 64-82.

ทิฆัมพร เพทราเวช. (2566). แนวทางการพัฒนาทักษะทางการตลาดและการจัดการช่องทางการจัดจำหน่ายสินค้าชุมชนในจังหวัดศรีสะเกษ เพื่อยกระดับความสามารถทางการแข่งขันในยุคปัจจุบัน. วารสารวิชาการมนุษยสังคมสาร, 21(1), 23-45.

ทิพย์สุดา ปานเกษม. (2559). การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในจังหวัดน่าน. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. กรุงเทพฯ.

นิษฐา หรุ่นเกษม, สิริมณฑ์ พึ่งสังวาลย์ และ นิศรารัตน์ วิไลลักษณ์. (2567). นวัตกรรมการพัฒนาและยกระดับการสื่อสารผลิตภัณฑ์ชุมชนเชิงสร้างสรรค์ เพื่อเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบนฐานอัตลักษณ์ท้องถิ่นริมน้ำ เขตคลองสามวา สำหรับผู้ประกอบการสูงวัย กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

เมธาวี จำเนียร. (2564). อัตลักษณ์ผลิตภัณฑ์ชุมชนสู่การสร้างและสื่อสารแบรนด์กรณีศึกษา การแสดงรำโทนนกพิทิด. วารสารราชพฤกษ์, 19(2), 1-12.

ศศิพร รัตนสุวรรณ์ และคณะ. (2563). การพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์บนฐานอัตลักษณ์ชุมชน “โบสถ์ ศาลเจ้า วัด มัสยิด วิถีชีวิตริมสายน้ำ” ในเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.).

สรรเพชร เพียรจัด และ จารินี ม้าแก้ว. (2564). การพัฒนาท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์โดยชุมชนบนดินแดนภูเขาไฟบุรีรัมย์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 16(1), 41-49.

Kasemsarn, K. (2017). A framework for inclusive digital storytelling for cultural tourism in Thailand. Retrieved from https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db= ddu&AN=4F7977BE3FC42166&site=ehost-live

Miller, E. (2011). Theories of story and storytelling. Storytelling and Video Conferencing, 67. Retrieved from https://storytellingandvideoconferencing.com/67.pdf

Lin, J., Kang, Y., Hong, L., and Huang, Y. (2022). Can cultural tourism experience enhance cultural confidence? The evidence from Qingyuan Mountain. Front Psychology, 13, 1-11.

Stainton, H. (2023). What is cultural tourism and why is it growing?. Retrieved from https://tourismteacher.com/cultural-tourism/

Theuma, N. (2002). Identifying the cultural tourism product in Malta: marketing and management issues. Retrieved from https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db= ddu&AN=43031FF35964AA65&site=ehost-live