วิเคราะห์ยุทธศาสตร์และนโยบายด้านการสื่อสารผู้สูงอายุไทย กรณีศึกษา ยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561 – 2580
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อวิเคราะห์ยุทธศาสตร์และนโยบายด้านการสื่อสารผู้สูงอายุไทย กรณีศึกษา ยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561 – 2580 ตามกรอบแนวคิด ยุทธศาสตร์และนโยบาย มาตรการ (เชิงเนื้อหา/กิจกรรม) รูปแบบการสื่อสาร (สื่อ ช่องทาง ผู้ผลิต) ผลที่คาดหวัง การเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรม/ทัศนคติ/คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ โดยเป็นการวิเคราะห์เอกสาร (documents analysis) และ การวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) ซึ่งผู้วิจัยคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (purposive sampling) ประกอบไปด้วยแผนยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561 – 2580 และ แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566-2580) สำหรับงานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) ผลการวิจัยพบว่า ยุทธศาสตร์ด้านการสื่อสารเพื่อผู้สูงอายุในแผนดังกล่าว มีความชัดเจน ครอบคลุม 4 ด้านหลัก ได้แก่ 1) การสร้างความตระหนักรู้และทัศนคติเชิงบวกต่อผู้สูงอายุ ผ่านการผลิตสื่อสาธารณะหลากหลายประเภทเพื่อสะท้อนคุณค่าของผู้สูงวัยในสังคม 2) การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค โดยพัฒนาสื่อให้ความรู้เกี่ยวกับสุขภาวะและการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ 3) การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการพัฒนาทักษะ โดยเน้นการเข้าถึงเทคโนโลยีและภาษา 4) การส่งเสริมสิทธิและสวัสดิการ โดยเผยแพร่ข้อมูลสิทธิขั้นพื้นฐานและช่องทางการเข้าถึงบริการสาธารณะ
ผลการวิจัยในครั้งนี้ยังชี้ให้เห็นว่าแผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566–2580) มีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผนพัฒนาประเทศในระดับต่าง ๆ ทั้งในมิติของความสามารถในการแข่งขันและการส่งเสริมความเสมอภาคทางสังคม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566–2580). กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
โชติหทัย นพวงศ์. (2542). การติดตามข่าวสารกับความพึงพอใจในการสื่อสารและการทำงานของพนักงานเครือซีเมนต์ไทยในช่วงการปรับโครงสร้างธุรกิจ. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.
ปลื้มใจ ไพจิตร. (2558). คุณภาพในการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 2(2), 157-179.
สุพร คูหา. (2552). แนวทางการปรับปรุงคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี. (การศึกษาอิสระรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น.
สุวดี เบญจวงศ์. (2541). ผู้สูงอายุกับการปรับตัวทางจิตสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อริยา คูหา. (2546). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
อิศเรศ คำแหง. (2553). ทฤษฎีการสื่อสารมวลชน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
อุไรวรรณ เกิดผล. (2539). ทฤษฎีความคาดหวังและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Atkin, C. K. (1973). Instrumental utilities and information seeking. In Clarke, P. (Ed.), New models for mass communication research (pp. 205–242). California: SAGE.
Mogalakwe, M. (2006). The use of documentary research methods in social research. African Sociological Review, 10(1), 221–230. https://doi.org/10.4314/asr.v10i1.23206
Scott, J. (1990). A matter of record: Documentary sources in social research. Cambridge: Polity Press.
Scott, J. (2006). Social research and documentary sources. In Sage benchmarks in social research methods: Documentary research (pp. 3–40). London: SAGE.
Wellington, J. (2000). Education research: Contemporary issues and practical approaches. London: Continuum.