เนื้อหาสื่อมวลชนไทยกับการสะท้อนค่านิยมและความเชื่อของสังคมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่ออธิบายบทบาทของสื่อมวลชนไทยในการสะท้อนความคิด ความเชื่อ ค่านิยม และอุดมการณ์ของสังคมไทย โดยอาศัยแนวคิดการประกอบสร้างความจริงทางสังคม ทฤษฎีการปลูกฝัง และแนวคิดอุดมการณ์ทางสื่อเป็นกรอบในการวิเคราะห์และอภิปราย
ซึ่งบทความนี้ได้ชี้ให้เห็นว่า สื่อมวลชนไทยมิได้ทำหน้าที่เพียงนำเสนอข้อมูลข่าวสารหรือความบันเทิงเท่านั้น หากยังเป็นกลไกสำคัญในการผลิตซ้ำและตอกย้ำความเชื่อทางวัฒนธรรม เช่น ความเชื่อเรื่องบุญกรรม ระบบอาวุโส ความกตัญญู ชาตินิยม ความสัมพันธ์เชิงอำนาจทางเพศ และการยอมรับโครงสร้างชนชั้นทางสังคม ขณะเดียวกัน สื่อยุคดิจิทัลได้เปิดพื้นที่ให้เกิดการต่อรองความหมายทางสังคมและการตั้งคำถามต่อค่านิยมดั้งเดิมมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ สื่อมวลชนไทยจึงมีบทบาททั้งในฐานะ "กระจกสะท้อนสังคม" และ "เครื่องมือในการประกอบสร้างความคิดทางสังคม" ซึ่งมีส่วนในการกำหนดและเปลี่ยนแปลงค่านิยม วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของสังคมไทยในยุคดิจิทัล
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คมสัน รัตนะสิมากูล, อัญมณี ภักดีมวลชน, วรินทรีย์ เยาว์ธานี และเทพฤทธิ์ เยาว์ธานี. (2568). การกำหนดกรอบภาพรายการข่าว “ตะลอนข่าว” เช้านี้ ทางสถานีโทรทัศน์ไทยรัฐทีวีช่อง 32. วารสารนิด้าและนวัตกรรม, 11(2), 46-65. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcin/article/view/274266
จิรัชญา อมรสถิตย์พันธ์. (2565). อิทธิพลของอินฟลูเอนเซอร์บนติ๊กต๊อกที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการซื้อสิ้นค้าแบบฉับพลันในกลุ่มผู้บริโภคสินค้าความงาม. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/6322/
จุไรรัตน์ ทองคำชื่นวิวัฒน์. (2558). ความหมายและภาพตัวแทนครอบครัวต่างชนชั้นในละครโทรทัศน์ไทย. วารสารจันทรเกษมสาร, 21(40), 79–94. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/crujournal/article/view/30009/0
ชุติมา มณีวัฒนะ. (2565). พุทธทรรศนะในสื่อศิลปะการแสดงไทยร่วมสมัย. วารสารนิเทศศาสตร์, 40(2), 41-65. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcomm/article/view/249931/172667
ณัฐทราวดี ตรีสอน และคันธิรา ฉายาวงศ์. (2568). ภาพสะท้อนบทบาทสตรีไทยจากละครโทรทัศน์เรื่อง หนึ่งในร้อย. Media and Communication Inquiry, 7(2), 84–109. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/MCI/article/view/8511?utm_source=chatgpt.com
ประภาพร ธนกิตติเกษม. (2569). การศึกษาและวิเคราะห์ “กรรม” ของตัวละครในนวนิยาย. วารสาร มจร.พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 10(1), 19-34. https://so06.tci- thaijo.org/index.php/jmb/article/view/290541
รุจฬ์สวัตต์ ครองภูมินทร์ และสมสุข หินวิมาน. (2566). ภาพตัวแทนครอบครัวไทยเชื้อสายจีนผ่านละครโทรทัศน์. วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิตย์, 17(2), 141-164. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dpuca/article/view/266098
รุจิระ โรจนประภายนต์ และฤทธิณัณฑ์ เชื้อทอง. (2559). ค่านิยม อุดมการณ์ และรูปแบบการสื่อสารที่แสดงถึงลักษณะทางวัฒนธรรมของคนไทย. วารสารนิด้าภาษาและการสื่อสาร, 21(29), 110-143. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NJLC/article/view/94424
ศุภมณฑา สุภานันท์. (2564). การสื่อสารอุดมการณ์การนำเสนอเรื่องเล่าเกี่ยวกับผู้สูงวัยของสื่อมวลชนไทย. BU Academic Review, 25(1), 62-78. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/buacademicreview/article/view/246708/169033
สมสุข หินวิมาน. (2565). ละครโทรทัศน์ศึกษา: การสำรวจสถานภาพของงานวิจัยว่าด้วยละครโทรทัศน์ไทย (พ.ศ. 2545-2564). วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(1), 86-98. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/269960/182411
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2566). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2566. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
อวิรุทธ์ ศิริโสภณา และประภัสสร จันทร์สถิตย์พร. (2561). การประกอบสร้างความหมายของผู้หญิงที่ถ่ายทอดผ่านตัวละครหญิงในละครโทรทัศน์ไทยยอดนิยมที่ถูกผลิตซ้าระหว่างปี พ.ศ. 2530-2560. วารสารนิเทศศาสตร์และนวัตกรรม นิด้า, 5(1), 23-40. https://so02.tci- thaijo.org/index.php/jcin/article/view/163449/118200
Althusser, L. (1971). Ideology and ideological state apparatuses. In Lenin and philosophy and other essays (pp. 127–186). Monthly Review.
Baudinette, T. (2019). Lovesick, The Series: Adapting Japanese ‘Boys Love’ to Thailand and the creation of a new genre of queer media. South East Asia Research, 27(2), 115-132. https://doi.org/10.1080/0967828X.2019.1627762
Berger, P. L., & Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: A treatise in the sociology of knowledge. New York: Anchor Books.
Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x
Gerbner, G. (1998). Cultivation analysis: An overview. Mass Communication and Society, 1(3–4), 175–194. https://doi.org/10.1080/15205436.1998.9677855
Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks of Antonio Gramsci. In Q. Hoare & G. Nowell-Smith, Eds. & Trans. International Publishers.
Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. California: Sage.
Hall, S. (1980). Encoding/Decoding. In S. Hall et al. (Eds.), Culture, Media, Language (pp. 128–138). Hutchinson.
Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York: New York University.
McCombs, M. (2004). Setting the agenda: The mass media and public opinion. Cambridge: Polity Press.
Sinpeng, A. (2021). Has grassroots digital activism in Southeast Asia peaked?. Current History, 120(827), 230-235. https://doi.org/10.1525/curh.2021.120.827.230
Supawantanakul, N. (2023). Wide Y World: Understanding Cultures and Perspectives of Young Thai Boys’ Love Fans in the Glocalized Context. Thammasat Review, 26(2), 245–272. https://sc01.tci-thaijo.org/index.php/tureview/article/view/240604
Wood, J. T. (2013). Gendered lives: Communication, gender, and culture (10th ed.). California: Wadsworh.
