จาก “กวนซี” สู่ “กงสี”: การรวมกลุ่มของชาวจีนโพ้นทะเลภายใต้หลักความสัมพันธ์ทางสังคม From “Guanxi” to “Kongsi”: The Gathering of the Overseas Chinese under Social Relationships
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
(关系) หรือ “ความสัมพันธ์” ของสมาชิกที่สะท้อนผ่านกลุ่มกงสี 3 รูปแบบ ได้แก่ กงสีเหมืองทองคำบนเกาะบอร์เนียวช่วงศตวรรษที่ 18-19 กงสีสมาคมลับ และกงสีตระกูล ผลการศึกษาพบว่า การรวมกลุ่มกงสีเกิดขึ้นเพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจของชาวจีนโพ้นทะเล การรวมกลุ่มเกิดขึ้นภายใต้แนวคิดหลักความสัมพันธ์ทางสังคมตามหลักปรัชญาขงจื่อ กลุ่มกงสีทั้ง 3 รูปแบบ สะท้อนให้เห็นหลักความสัมพันธ์ทางสังคมใน 3 ลักษณะ ดังนี้ กงสีเหมืองทองคำบนเกาะบอร์เนียวสะท้อนให้เห็นคู่ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ปกครองกับผู้ใต้ปกครอง กงสีสมาคมลับสะท้อนให้เห็นถึงคู่ความสัมพันธ์ระหว่างพี่กับน้อง และกงสีตระกูลสะท้อนให้เห็นคู่ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกชาย ความสัมพันธ์ทางสังคมแบบมีลำดับชั้นนำไปสู่การจัดระเบียบการบริหารงานภายในกงสี สมาชิกในกงสีเกิดความปรองดองสมานฉันท์กัน การรวมกลุ่มของผู้คนจำนวนมากที่มาจากเงื่อนไข “กวนซี” ในรูปแบบ “กงสี” ถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่สร้างความแข็งแกร่งให้แก่กลุ่มธุรกิจของชาวจีนโพ้นทะเลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานทางวิชาการที่ลงตีพิมพ์ในวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนหรือผู้แปลผลงานนั้น หากนำลงในวารสารจีนศึกษาเป็นครั้งแรก เจ้าของผลงานสามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารหรือหนังสืออื่นได้โดยมิต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า แต่หากผลงานที่ได้รับพิจารณานำลงในวารสารจีนศึกษา เป็นผลงานที่เคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อนเจ้าของผลงานต้องจัดการเรื่องปัญหาลิขสิทธิ์กับแหล่งพิมพ์แรกเอง หากเกิดปัญหาทางกฎหมาย ถือว่าไม่อยู่ในความรับผิดชอบของวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทั้งนี้ ความคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่เกี่ยวกับกองบรรณาธิการวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
พรรณี บัวเล็ก. (2549). รายงานการวิจัย เรื่อง ระบบกงสี: กำเนิดและวิถีชีวิตของชนชั้นแรงงานรับจ้างในประเทศไทยใน ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19. สำนักงานกองทุนสนับสนุนวิจัย.
ศุภรัตน์ เลิศพาณิชย์กุล. (2524). สมาคมลับอั้งยี่ในประเทศไทย พ.ศ. 2367-2453 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวรรณา สถาอานันท์. (2556). กระแสธาร: ข้อโต้แย้งเรื่องธรรมชาติ อำนาจ และจารีต. สยามปริทัศน์.
สุวรรณา สถาอานันท์. (2562). หลุนอี่ว์: ขงจื่อสนทนา. โอเพ่นโซไซตี้.
อุมา สินธุเศรษฐ. (2561). สมาคมลับอั้งยี่ในประเทศไทย: กรณีอั้งยี่ภาคใต้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 10(2), 231-257.
Chan, Y. K. (2021). The Founding of Singapore and the Chinese Kongsis of West Borneo (ca. 1819-1840). Journal of Cultural Interaction in East Asia, 7(1), 99-121.
Mak, L. F. (1975). The Kongsis And The Triad. Southeast Asian Journal of Social Science, 3(2), 47-58.
Mills, L. A., Turnbull, C. M., Bassett, D. K. (1960). British Malaya 1824-67. Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society, 33(3), 1-424.
My-Island-Penang.com. (n.d.). Lim Hua Chiam : A powerful Hai San Secret Society headman of Lim Kongsi. https://my-island-penang.com/Lim-Hua-Chiam.html
My-Island-Penang.com. (n.d.). Lim Seng Hooi : Mid 19th century Justice of Peace.
https://my-island-penang.com/Lim-Seng-Hooi.html
Wang, T. P. (1977). The Origins of Chinese Kongsi With Special Reference to West Borneo
[Master’s thesis], Australian National University Library. http://hdl.handle.net/1885/111329
Wang, T. P. (1979). THE WORD KONGSI A NOTE by WANG TAI PENG. Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society, 52(1), 102-105.
Wong, Y. T. (2007). The Big Five Hokkien Families in Penang, 1830s-1890s. Loke Kok Kuen Chinese Cultural Legacy Research Trust. https://ccs.city/en/past-presend-and-future-in-research/big-five-hokkien-families-in-penang
Wong, Y. T. (2013). Baba Hokkiens, Big Business, and Economic Dominance in Penang and Its Region, 1840s-1900s. Malaysian Journal of Chinese Studies, 2(2), 65-76.
Wong, Y. T. (2015). Penang Chinese Commerce in the 19th Century: The Rise and Fall of the Big Five. ISEAS Publishing.
Yen, C. H. (1981). Early Chinese Clan Organizations in Singapore and Malaya, 1819-1911. Journal of Southeast Asian Studies, 12(1), 62-92.
Yen, C. H. (2013). Ethic Chinese business in Asia: History, Culture and Business Enterprise. World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd.
George Town World Heritage Incorporated. (n.d.). 慎宗追远：乔治市的宗祠家庙. Retrieved November 26, 2024 from https://gtwhi.com.my/wp-content/uploads/2019/04/A-Guide-to-Selected-Chinese-Clan-Houses-Mandarin.pdf
Guo Rui 郭锐. (2020).《公司词义考》二十年——再思语言游戏、法律移植和政企关系. 财经法学, (4), 121-131.
Hu Kelin 胡克林. (2007). 孔子泛血缘化理论在五缘文化形成中的作用. 史学月刊, (6), 19-28.
Huang Jianchun黄建淳. (2010). 十八世纪西婆罗洲华人公司与闽粤村社特性的关联. 闽南文化新探——第六届海峡两岸闽南文化研讨会论文集. 鹭江出版社. 607-617.
Ji Guangxu姬广绪 & Qi Hongxia祁红霞. (2014). 兰芳公司：南洋华人独立求存的历史缩影——高延 《婆罗洲华人公司制度》读后. 文化学刊, (3), 83-88.
Jiang Peng 姜朋. (2014).“公司”——词源流小考. 清华大学学报（哲学社会科学版）, (29), 127-139.
KHOO KONGSI. (n.d.). 龙山堂邱公司的演变. Retrieved November 26, 2024 from https://www.khookongsi.com.my/history-ch/the-evolution-of-leong-san-tong-khoo-kongsi-ch/
Li Yanyi 李彦佚. (2024). 华侨华人社团与会党组织中的关帝信仰——以新马地区为中心. 艺术与民族, (1), 45-53.
Lin Jianxiu 林建秀. (2017). 郑成功与洪门天地会之创立. 史克考辨, (6), 37.
Ma Huiyue马慧玥. (2012). 近代海外华人宗亲组织特征初探——以海峡殖民地为研究对象.
Retrieved November 15, 2024 from 中国人民大学清史研究所.
http://iqh.ruc.edu.cn/qdzwgxyj/zwgx_yjqy/js/779a23b798b44277854d80a89d107802.htm
Tan Bi’an谭彼岸. (1980). 关于上海小刀会“义兴公司”的性质. 历史研究, (3), 189-190.
Tian Rukang 田汝康. (1987). 中国帆船贸易与对外关系论集. 浙江民族出版社.
Wang Guoping 王国平. (1993). 秘密会社对近代东南亚华人社会的影响. 东南亚, (1), 43-48.
Xia Xue 夏雪 & Sun Fang孙舫. (2014). 近代洪门组织在东南亚安全空间中的生存与发展. 八桂侨刊, (3), 63-69.
Zhang Runze 张润泽. (1998). 孔子理论思想与人际关系. 邯郸师专学报（社会科学版）, (1), 57-60.
Zhang Xiaowei張曉威. (2007). 十九世紀檳城嶼華人方言群社會與幫權政治. 海洋文化學刊, (3), 107-146.
Zhao Jing 赵晶. (2009). 中国传统“公司”形态研究述略. 亚洲研究, (7), 197-222.
Zhu Yuyou 朱育友. (1988). 兰芳公司制度乃脱胎于天地会. 东南亚研究, (1), 82-87.
Zhuang Guotu 庄国土. (2010). 论早期东南亚华人社团行程的主要纽带. 南洋问题研究, (3), 46-52.
