ภาพสะท้อนปัญหาสังคมและพลวัตของครอบครัวจีนร่วมสมัยผ่านบทละครสั้น (小品) ในรายการพิเศษวันตรุษจีน (春晚) ทางช่อง CCTV Reflection of Social Issues and Contemporary Chinese Family Dynamics through Xiaopin in CCTV Spring Festival Gala
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพสะท้อนปัญหาสังคมและพลวัตของครอบครัวจีนร่วมสมัย รวมถึงบทบาททางการเมืองของความตลกขบขันที่ปรากฏในบทละครสั้น (小品) ของรายการพิเศษวันตรุษจีน CCTV (Spring Festival Gala) โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์ตัวบท (Textual Analysis) จากกลุ่มตัวอย่างละครสั้นที่ออกอากาศระหว่าง ปี ค.ศ. 2020-2026 ผลการวิจัยพบว่า บทละครสั้นทำหน้าที่เป็นพื้นที่เจรจาต่อรองทางวัฒนธรรมที่สะท้อนความเป็นจริงใน 2 มิติหลัก ได้แก่ (1) มิติทางสังคมและการเมือง โดยมีการใช้ความตลกขบขันเสียดสีระบบราชการ ตั้งแต่ปัญหารูปแบบนิยมไปจนถึงวัฒนธรรมการนอนราบของข้าราชการ เพื่อตอกย้ำความชอบธรรมของนโยบายปราบปรามการทุจริต รวมถึงการสร้างภูมิคุ้มกันต่อภัยสังคมสมัยใหม่ เช่น อาชญากรรมไซเบอร์ (2) มิติพลวัตครอบครัว พบการปะทะสังสรรค์ระหว่างจารีตขงจื๊อกับค่านิยมดิจิทัลสมัยใหม่ ซึ่งก่อให้เกิดช่องว่างระหว่างวัยและวาทกรรมสองมาตรฐานภายในบ้าน งานวิจัยสรุปได้ว่า สื่อของรัฐใช้ละครสั้นเป็นกลไกทางการเมืองในลักษณะช่องทางระบายความกดดัน เพื่อลดทอนความตึงเครียดทางสังคม และใช้กระบวนการเรียกขาน เพื่อดึงผู้ชมเข้าสู่อุดมการณ์หลักผ่านบทสรุปที่เน้นความประนีประนอมและความสามัคคี ภายใต้วาทกรรมบ้านและเมืองคือหนึ่งเดียวกัน เพื่อธำรงรักษาเสถียรภาพและประกอบสร้างอัตลักษณ์แห่งชาติในบริบทของความเป็นจีน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานทางวิชาการที่ลงตีพิมพ์ในวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนหรือผู้แปลผลงานนั้น หากนำลงในวารสารจีนศึกษาเป็นครั้งแรก เจ้าของผลงานสามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารหรือหนังสืออื่นได้โดยมิต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า แต่หากผลงานที่ได้รับพิจารณานำลงในวารสารจีนศึกษา เป็นผลงานที่เคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อนเจ้าของผลงานต้องจัดการเรื่องปัญหาลิขสิทธิ์กับแหล่งพิมพ์แรกเอง หากเกิดปัญหาทางกฎหมาย ถือว่าไม่อยู่ในความรับผิดชอบของวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทั้งนี้ ความคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่เกี่ยวกับกองบรรณาธิการวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
ณัฐสรัญ ลักษณะปีติ และ ปรียาภรณ์ อิทธิพิสิฐ. (2023). การศึกษาปรากฏการณ์สังคมไร้ความทะเยอทะยาน “ถั่งผิง” ของชาวจีนรุ่นใหม่ : ปัจจัย และปัญหา. Thai Journal of East Asian Studies, 27(2), 46-62. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/easttu/article/view/262241
Cao Yinzhong 曹银忠 & Liu Xiaolin 刘晓琳. (2019). 媒介融合视域下的央视春晚思想政治教育功能探析——以2019年的央视春节联欢晚会为例. 电子科技大学学报（社科版）, 21(4), 101-107.
Gao, Y. (2012). Constructing national identity through media ritual: A case study of the CCTV Spring Festival Gala [Master's thesis, Uppsala University]. DiVA Portal.
Li Boling 李博凌 & Feng Nan et al. 冯楠等. (2025). 符号学视域下央视春晚家国题材公益广告的文化认同建构. 新闻传播科学, 13(5), 739–743. https://doi.org/10.12677/jc.2025.135108
Qin Xinyuan 覃鑫渊 & Dai Yuqi代玉启. (2022). “内卷” “佛系” 到 “躺平”——从社会心态变迁看青年奋斗 精神培育. 中国青年研究, (2), 5-13.
Tu, X. (2024). The CCTV Spring Festival Gala of China: National self-identity construction in the context of Chinesenization [Doctoral dissertation, Mahasarakham University]. Mahasarakham University Intellectual Repository.
Zhang, W. (2004). Staging unity, celebrating Chineseness: Textual analysis of 2002 CCTV Spring Festival Eve Gala. Asian Communication Research, 9, 67–83.
Zhao Yuezhi 赵月枝 & Gong Weiliang 龚伟亮. (2018). 乡村主体性与农民文化自信：乡村春晚的启示. 新闻与传播评论, 71(2), 5–16.
CCTV 央视网. (2020). [2020央视春晚]小品《婆婆妈妈》表演：贾玲，张小斐，许君聪，卜钰，孙集斌（完整版）. Retrieved October 16, 2025 form https://tv.cctv.cn/2020/01/25/VIDE7gHrcfA563EM4LDHWA3z200125.shtml.
CCTV 央视网. (2020). [2020央视春晚]小品《走过场》表演：沈腾，马丽，黄才伦，陶亮，刘坤,魏玮（完整版）. Retrieved October 16, 2025 form https://tv.cctv.cn/2020/01/25/VIDEUFAEu6STL2TetHMQY6dP200125.shtml.
CCTV 央视网. (2023). [2023央视春晚]小品《坑》 表演：沈腾，马丽，艾伦，常远，宋阳，于健（字幕版）. Retrieved October 16, 2025 form https://tv.cctv.cn/2023/01/22/VIDEkbe9kMTf7xOPtTfKPHpQ230122.shtml.
CCTV 央视网. (2024). [2024央视春晚]小品《寒舍不寒》表演：沈腾，马丽，艾伦（字幕版）. Retrieved October 16, 2025 form https://tv.cctv.cn/2024/02/10/VIDEFOgt6JxnZKonyRhZS3hc240210.shtml.
CCTV 央视网. (2025). [2025央视春晚]小品《点点关注》表演：艾伦，姚尧，李源澈（字幕版）. Retrieved October 16, 2025 form https://tv.cctv.cn/2025/01/29/VIDE66vbyLvDIcH4MNGmkzl1250129.shtml.
CCTV 央视网. (2026). [2026央视春晚]小品《又来了》表演：王宏坤，大锁，管乐等（字幕版）. Retrieved October 16, 2025 form https://tv.cctv.cn/2026/02/17/VIDEiSPD3bSNu1kajYtxGZSY260217.shtml.
