การศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู
คำสำคัญ:
องค์ประกอบและตัวบ่งชี้, สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ของ
นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู เป็นงานวิจัยเอกสารและอิงผู้เชี่ยวชาญ มีกระบวนการวิจัยคือ 1) ศึกษาเอกสาร ตำราและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและต่างประเทศ เพื่อศึกษาค้นคว้า หลักการ แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ เพื่อนำมากำหนดกรอบแนวคิดในการสร้างองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ ประชาการที่ใช้ในการศึกษาองค์ประกอบคือนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู สาขาวิชาการประถมศึกษา ชั้นปีที่ 4 ปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาในสาขาวิชาเฉพาะ วิทยาลัยการฝึกหัดครู มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร จำนวน 326 คน และกลุ่มตัวอย่าง นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู สาขาวิชาการประถมศึกษา ชั้นปีที่ 4 ปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาในสาขาวิชาเฉพาะ วิทยาลัยการฝึกหัดครู มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนคร ปีการศึกษา 2566 จำนวน 27 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Samplimg) 2) ประเมินความสอดคล้องและความเหมาะสมขององค์ประกอบและตัวบ่งชี้โดยใช้แบบประเมินและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญทางด้านการศึกษาประกอบด้วย ผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตรและการสอน ด้านการวัดและประเมินผล และด้านการนิเทศการสอน จำนวน 5 ท่าน 3) นำข้อมูลที่ได้จากการตอบแบบประเมินและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญมาเข้ารหัส และนำข้อมูลที่เข้ารหัสมาสังเคราะห์เพื่อใช้ในการปรับปรุงองค์ประกอบและตัวบ่งชี้ 4) ยืนยันข้อมูลองค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 9 ท่าน
ผลการศึกษาพบว่า องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู สามารถจำแนกออกเป็น องค์ประกอบ 3 ด้าน คือ ด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านเจตคติ 10 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ 1) ด้านความรู้ มี 3 ตัวบ่งชี้ คือ การวิเคราะห์หลักสูตร และมาตรฐานการเรียนรู้ การออกแบบและวางแผนการจัดการเรียนรู้ และการแก้ปัญหาและพัฒนาการ จากการเรียนรู้ 2) ด้านทักษะ มี 4 ตัวบ่งชี้ คือ การดำเนินการจัดการเรียนรู้ การใช้เทคนิคและวิธีการสอนที่หลากหลาย การใช้สื่อและเทคโนโลยีทางการศึกษา และการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ 3) ด้านเจตคติ มี 3 ตัวบ่งชี้ คือความยืดหยุ่นและการปรับตัว ความเข้าใจในความหลากหลายทางวัฒนธรรมและบริบทโลก และ ทักษะด้านอารมณ์และสังคม องค์ความรู้จากงานวิจัยดังกล่าวสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูครั้งนี้มีองค์ประกอบ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความรู้ความเข้าใจ ด้านทักษะ และด้านเจตคติ ซึ่งแต่ละด้านมีตัวบ่งชี้ที่จำแนกไว้อย่างชัดเจนและกระชับ การพัฒนาสมรรถนะเหล่านี้อย่างรอบด้านจะช่วยให้นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูมีความพร้อมในการเป็นครูมืออาชีพที่มีคุณภาพ สามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และส่งเสริมการพัฒนาผู้เรียนให้บรรลุตามเป้าหมายทางการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Boonchom Srisawat. (2011). Basic research (9th ed.). Bangkok: Suriyasarn.
Craft, A. (2005). Creativity in schools: Tensions and dilemmas. Routledge.
Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. New York: Random House.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence. New York: Bantam Books.
Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Austin, TX: Southwest Educational Development Laboratory.
Joyce, B., & Showers, B. (2002). Student achievement through staff development (3rd ed.). Alexandria, VA: ASCD.
Joyce, B., & Weil, M. (2009). Models of teaching (8th ed.). Pearson.
Joyce, B. R., & Showers, B. (2002). Student achievement through staff development. Alexandria, VA: ASCD.
Kaewphuang, P. (2024). Instructional competencies in social studies: Concepts and development. Bangkok: Chulalongkorn University Press. (In Thai)
Marzano, R. J. (2001). Classroom instruction that works. Alexandria, VA: ASCD.
Marzano, R. J., Pickering, D. J., & Pollock, J. E. (2001). Classroom instruction that works: Research-based strategies for increasing student achievement. Alexandria, VA: ASCD.
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than intelligence. American Psychologist, 28(1), 1–14. https://doi.org/10.1037/h0034092
Ministry of Education. (2019). Royal Gazette: Notification of the Ministry of Education on the Standard Qualifications for a Bachelor’s Degree in Education and Teacher Education (Four-Year Program), B.E. 2562 (2019). Volume 136, Special Part 56 Ngor, March 6, 2019.
Office of the Education Council. (2019). Core competencies framework for students at the basic education level and early primary level (Grade 1–3). Bangkok: OEC.
Prasart Nueangchalerm. (2015). Learning science in the 21st century. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Rattanachai, P. (2019). Development of a cooperative learning model to enhance analytical thinking skills and learning achievement of Mathayomsuksa 3 students (Doctoral dissertation). Khon Kaen University. (In Thai)
Roblyer, M. D., & Doering, A. H. (2014). Integrating educational technology into teaching (6th ed.). Pearson.
Roblyer, M. D., & Doering, A. H. (2017). Integrating educational technology into teaching (7th ed.). Pearson Education.
Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
Stiggins, R. J., Arter, J. A., Chappuis, J., & Chappuis, S. (2004). Classroom assessment for student learning. Portland, OR: Assessment Training Institute.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33–47). Brooks/Cole.
Thongsuk, S. (2016). General teaching methods. Nakhon Pathom: Center for Educational Research and Development. (Textbook, in Thai)
Tomlinson, C. A., & McTighe, J. (2006). Integrating differentiated instruction and understanding by design: Connecting content and kids. Alexandria, VA: ASCD.
UNESCO. (2022). Reimagining our futures together: A new social contract for education. https://unesdoc.unesco.org
Wiggins, G., & McTighe, J. (2005). Understanding by design (Expanded 2nd ed.). Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
