การบูรณาการทุนวัฒนธรรมเมืองผ่านเทศกาลเชิงสร้างสรรค์สำหรับเมืองไมซ์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
คำสำคัญ:
ทุนวัฒนธรรม, เทศกาลเชิงสร้างสรรค์, เมืองไมซ์บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาลักษณะทุนวัฒนธรรมในเมืองหาดใหญ่ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับเทศกาลเชิงสร้างสรรค์ 2) เพื่อพัฒนาต้นแบบเทศกาลเชิงสร้างสรรค์บนฐานทุนวัฒนธรรมที่ส่งเสริมอุตสาหกรรมไมซ์ และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาเมืองไมซ์ผ่านเทศกาลเชิงสร้างสรรค์ที่ใช้ทุนวัฒนธรรมเป็นฐาน การวิจัยเป็นการวิจัยผสานวิธี และพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม พื้นที่วิจัยอยู่ในเทศบาลนครหาดใหญ่ ผลการวิจัยพบว่า 1) ทุนวัฒนธรรมของเมืองหาดใหญ่ประกอบด้วยทุนดั้งเดิม เช่น สถาปัตยกรรม ประเพณี อาหาร และวิถีชีวิต รวมถึงทุนร่วมสมัย เช่น ศิลปะ เมนูอาหารใหม่ และพื้นที่สร้างสรรค์ ขณะที่เทศกาลปัจจุบันยังขาดความเชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ของเมือง 2) ผลการพัฒนาทุนวัฒนธรรมพบว่า เทศกาลต้นแบบ “EAT PRAY LOVE @ Hatyai” สามารถนำทุนวัฒนธรรมมาสร้างสรรค์กิจกรรมเทศกาลผ่านการเล่าเรื่องของพื้นที่ พหุวัฒนธรรม และการมีส่วนร่วมของชุมชน และผลการประเมินจากผู้เข้าร่วม 383 คน พบว่าความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับสูง (ค่าเฉลี่ย 3.56) และคุณค่าทางวัฒนธรรมได้รับคะแนน 9.01 จาก 10 3) สำหรับแนวทางพัฒนาเทศกาลสร้างสรรค์ควรเชื่อมโยงกับนโยบายระดับชาติและท้องถิ่น อาทิ Thailand 4.0 และMICE City เน้นเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เทคโนโลยี และ กระบวนการทำงานร่วมกัน พร้อมทั้งการออกแบบเทศกาลให้ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมาย การพัฒนากลยุทธ์การตลาด และการส่งเสริมความยั่งยืนเพื่อขับเคลื่อนเมืองหาดใหญ่ให้เป็นเมืองไมซ์ผ่านเทศกาลวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ที่โดดเด่น
เอกสารอ้างอิง
กรัณย์ วรวิทย์วรรณ, & พัทรียา หลักเพ็ชร. (2566). กลยุทธ์ในการพัฒนาการจัดงานเทศกาลอาหารถิ่นในเขตปริมณฑล. Burapha Journal of Business Management, Burapha University, 12(2), 1-15.
กระทรวงวัฒนธรรม. (2566). THAIS ขับเคลื่อน Soft Power for All. www.m-culture.go.th
กรุงเทพธุรกิจ. (2566, 19 สิงหาคม). ครั้งแรกในไทย! วธ. เปิดตัว 'THAIS' ขับเคลื่อน Soft Power ด้วยมิติวัฒนธรรม. กรุงเทพธุรกิจ. https://www.bangkokbiznews.com/health/social/1084317
จิตสุภา เมืองแมน, เกิดศิริ เจริญวิศาล, & จิตพนธ์ ชุมเกต. (2565). การออกแบบธีมเพื่อสร้างประสบการณ์อีเวนต์. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 12(3), 245-256.
จุมพล ชื่นจิตต์ศิริ และคณะ. (2565). นครหาดใหญ่บนฐานทุนทางวัฒนธรรมตามอัตลักษณ์ของชุมชน ระยะที่ 2. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เสนอต่อหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).
ดวงธิดา พัฒโน, & จาริณี แซ่ว่อง. (2560). การพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์โดยชุมชนมีส่วนร่วม กรณีศึกษา ตำบลลานข่อย อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 37(2), 89-106.
ธนธร สันติชาติ, เกิดศิริ เจริญวิศาล, & มนัสสินี บุญมีศรีสง่า. (2564). การสร้างประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสสำหรับงานเทศกาลเชิงวัฒนธรรมในประเทศไทย. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 16(58), 1–12.
ธัญณิชา เจริญวรรณ. (2564). กลไกการพัฒนาพื้นที่ย่านเก่าผ่านเทศกาลตามออกแบบ: กรณีศึกษา ย่านเจริญกรุง (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธนาวดี ปิ่นประชานันท์, ชมพูนุท ภาณุภาส, & จุฑาธิปต์ จันทร์เอียด. (2565). การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์อูรักลาโวยจในพื้นที่เกาะลันตา จังหวัดกระบี่. วารสารศิลปการจัดการ, 6(3), 1-15.
ณัฐพงศ์ เพิ่มวิบูลย์, ศิรินยา สังขวรรณ, & จุฑา ธาราไชย. (2565). การออกแบบเทศกาลเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น. สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน). http://www.dce.arch.chula.ac.th/festival-design-for-local-development/
บุณยสฤษฏ์ อเนกสุข. (2559). ยล เยี่ยม เยือน เหย้า: แนวคิดและทฤษฎีว่าด้วยการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วัฒนพันธุ์ ครุฑะเสน และคณะ. (2563). การพัฒนาพื้นที่ย่านด้วยทุนทางวัฒนธรรมชุมชนบนฐานเศรษฐกิจวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เสนอต่อหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).
สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน). (2564). Empowering Thailand with festival economy. https://www.businesseventsthailand.com/uploads/press_media/file/210509-file-H7FLbBzOc.pdf
สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน). (2567). Festival economy สร้างเสริมเศรษฐกิจไทยด้วยงานเทศกาล. MICE Intelligence & Innovation. https://intelligence.businesseventsthailand.com/en/blog/festival-economy
สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน). (2568). ทีเส็บ เผย 5 ยุทธศาสตร์ 3 กลยุทธ์ขับเคลื่อนไมซ์ไทย ปี 68 เพิ่มรายได้ พิชิตอันดับไมซ์แห่งเอเชีย. https://www.businesseventsthailand.com/th/press-media/news-press-release/detail/1631-5-3-68
สุธีย์ จุฬากาญจน์, & จิรวัฒน์ พิระสันต์. (2563). ศึกษารูปแบบทุนวัฒนธรรมในการออกแบบงานสร้างของภาพยนตร์ไทย. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 13(2), 1-15.
อริยา อรุณินท์. (2548). เทศกาลงานเมือง: ภูมิทัศน์วัฒนธรรมเพื่อความเป็นเมืองน่าอยู่ (Fairs, Festivals and Events: Intangible Cultural Landscape for Livable City). วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์, 23–50. https://www.land.arch.chula.ac.th/pdf/events.pdf
Boddy, C. R. (2016). Sample size for qualitative research. Qualitative Market Research: An International Journal, 19(4), 426–432.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood Press.
Culha, O. (2020). The effect of food festival quality on place attachment and destination recommendation intention through festival experience and festival satisfaction: The case of the Didim International Olive Festival. Journal of Convention & Event Tourism, 21(5), 387–416. https://doi.org/10.1080/15470148.2020.1775743
Getz, D., & Page, S. (2016). Event studies: Theory, research and policy for planned events (3rd ed.). Routledge.
Guo, X., & Mou, H. (2021). A research on tourists’ cultural capital: Motivation, form and construction. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 571, 930–935. Atlantis Press.
Hale, J., Irish, A., Carolan, M., Clark, J. K., Inwood, S., Jablonski, B. B. R., & Johnson, T. (2023). A systematic review of cultural capital in U.S. community development research. Journal of Rural Studies. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2023.103113
Howkins, J. (2001). The creative economy: How people make money from ideas. Penguin Books Ltd.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson Education.
Lynch, D., & Quinn, B. (2022). Understanding the influence of place on festival making and artistic production in the local urban festival context. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 14(3), 242–261. https://doi.org/10.1080/19407963.2022.2033250
Ma, L., & Lew, A. (2011). Historical and geographical context in festival tourism development. Journal of Heritage Tourism, 7, 1–19. https://doi.org/10.1080/1743873X.2011.611595
Quinn, B., Colombo, A., Lindström, K., McGillivray, D., & Smith, A. (2020). Festivals, public space and cultural inclusion: Public policy insights. Journal of Sustainable Tourism, 29(11–12), 1875–1893. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1858090
Richards, G. (2017). Emerging models of the Eventful City. Event Management, 21(5), 533–543. https://doi.org/10.3727/152599517X15053272359004
Richards, G., & King, B. (2022). The experience of cultural festivals: Evidence from Hong Kong. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events. https://doi.org/10.1080/19407963.2022.2033249
Richards, G., & Londoño, M. D. P. L. (2022). Festival cities and tourism: Challenges and prospects. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 14(3), 219–228. https://doi.org/10.1080/19407963.2022.2087664
Scannell, L., & Gifford, R. (2010). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology, 30(1), 1–10. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2009.09.006
Silvers, J. R. (2007). Analysis of the international EMBOK model as a classification system. In Proceedings of 2007 Las Vegas International Hospitality and Convention Summit. University of Nevada.
Throsby, D. (2001). Economics and culture. Cambridge University Press.
Wilson, J., Arshed, N., Shaw, E., & Pret, T. (2017). Expanding the domain of festival research: A review and research agenda. International Journal of Management Reviews, 19(2), 195–213. https://doi.org/10.1111/ijmr.12093
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
