การพัฒนารูปแบบการเรียนออนไลน์โดยใช้ปรากฏการณ์เชิงมโนทัศน์เพื่อส่งเสริม การคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น

ผู้แต่ง

  • สุธชัช เทียนใช้ดี มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ประวิทย์ สิมมาทัน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • สนิท ตีเมืองซ้าย มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

การเรียนออนไลน์, ปรากฏการณ์เชิงมโนทัศน์, การคิดอย่างมีวิจารณญาณ, นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น, รูปแบบการเรียนรู้

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนออนไลน์โดยใช้ ปรากฏการณ์เชิงมโนทัศน์ เพื่อส่งเสริมความสามารถด้านการคิดเชิงคำนวณสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ‎ โดยศึกษาทฤษฎี แนวคิด งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 9 ท่าน เพื่อนำมาสังเคราะห์เป็นองค์ประกอบของรูปแบบ และประเมินความเหมาะสมของรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ การดำเนินการวิจัยใช้ ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed ‎Methods Research) ‎ โดยในระยะที่ 1 ศึกษาเอกสาร งานวิจัย และข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อนำมาพัฒนารูปแบบการเรียนรู้และ ระยะที่ 2 ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผ่านการประเมินความตรงเชิงเนื้อหา (IOC) ‎และให้ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 ท่านประเมินความเหมาะสมของรูปแบบ ‎          ผลการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่านพบว่า รูปแบบมีระดับความเหมาะสมโดยรวมอยู่ในระดับ “สูง” (ค่าเฉลี่ยโดยรวมประมาณ 4.26/5) โดยเฉพาะด้านความถูกต้องเชิงเนื้อหาอยู่ในระดับสูง แสดงให้เห็นถึงความสอดคล้องขององค์ประกอบของรูปแบบกับกรอบแนวคิดและเป้าหมายของการเรียนรู้รายวิชาวิทยาการคำนวณการตรวจสอบครั้งนี้เป็นเพียง การประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (expert validation) ขนาดกลุ่มประเมินจำกัด (n=5) จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาภาคสนามในระยะถัดไปเพื่อประเมินประสิทธิผลต่อผู้เรียนจริงและความเหมาะสมในการนำไปใช้ในชั้นเรียน

เอกสารอ้างอิง

ชนาธิป บุบผามาศ, และ อบลวรรณ ส่งเสริม. (2024). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดประสบการณ์ของนักศึกษาครู. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 19(2), 187–202.

เชรษฐรัฐ กองรัตน์. (2024). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน: การพัฒนาสมรรถนะการคิดขั้นสูงเพื่อการเรียนรู้อย่างยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(3), 1701–1720.

ทิศนา แขมมณี. (2552). ศิลปะการสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

พิสุทธา อารีราษฎร์. (2551). การพัฒนาซอฟต์แวร์ทางการศึกษา. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

มนต์ชัย เทียนทอง. (2554). การออกแบบและพัฒนาคอร์สแวร์สำหรับบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน. กรุงเทพฯ: ภาควิชาคอมพิวเตอร์ศึกษา คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.

วาโร เพ็งสวัสดิ์. (2553). การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุธารัตน์ สมรรถการ, วิชัย เสวกงาม, และ อัมพร ม้าคะนอง. (2565). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดรูปแบบการปรับมโนทัศน์และรูปแบบการแปลงของเลชเพื่อเสริมสร้างมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(4), 259–276.

Daehler, K. R., & Folsom, J. (2016). Making sense of phenomena: Using the conceptual framework for science teaching and learning. WestEd.

Denzin, N. K. (1970). The research act: A theoretical introduction to sociological methods. Aldine.

DQ Institute. (2020). DQ impact report 2020. https://www.dqinstitute.org/impact/

Ennis, R. H. (1985). A logical basis for measuring critical thinking skills. Educational Leadership, 43(2), 44–48.

Mahavijit, P. (2019). Application of phenomenon-based learning and active learning in elementary education course to enhance 21st century learning skills. Educational Journal of Khon Kaen University, 42(2), 73–90. https://www.tci-thaijo.org/index.php/EDKKUJ/index

Mattila, P., & Silander, P. (2015). How to create the school of the future: Revolutionary thinking and design from Finland. Finnish National Agency for Education.

Partnership for 21st Century Skills. (2009). P21 framework definitions. http://www.battelleforkids.org/networks/p21

Silander, P. (2015). Phenomenon-based learning. Finnish National Agency for Education.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Watson, G., & Glaser, E. M. (1964). Watson–Glaser critical thinking appraisal manual. Harcourt, Brace & World.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-31

รูปแบบการอ้างอิง

เทียนใช้ดี ส., สิมมาทัน ป. ., & ตีเมืองซ้าย ส. . (2025). การพัฒนารูปแบบการเรียนออนไลน์โดยใช้ปรากฏการณ์เชิงมโนทัศน์เพื่อส่งเสริม การคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 15(3-4), 2610–2623. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/282461

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย