บริสุทธิ์ดุจดวงตะวัน ส่องโลก: พระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผ่านบทพระราชนิพนธ์ไกลบ้าน เล่มที่ 2

ผู้แต่ง

  • ณัฐนันท์ สาริโก โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระราชนิพนธ์ไกลบ้าน, การเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง บริสุทธิ์ดุจดวงตะวัน ส่องโลก: พระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวผ่านบทพระราชนิพนธ์ไกลบ้าน เล่มที่ 2 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่สะท้อนผ่านพระราชนิพนธ์ ไกลบ้าน เล่มที่ 2 ซึ่งเป็นบันทึกพระราชหัตถเลขาในคราวเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2449–2450) ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า พระราชนิพนธ์มิใช่เพียงสารคดี การเดินทาง หากยังสะท้อนพระปรีชาสามารถรอบด้าน อาทิ การทรงเป็นนักคติชนวิทยา
นักมานุษยวิทยา และนักประวัติศาสตร์ ด้วยพระราชอุปนิสัยช่างสังเกต ค้นคว้า และบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับชาติพันธุ์ วัฒนธรรม และศิลปะของนานาอารยประเทศ อีกทั้งยังสะท้อนพระปรีชาด้านวรรณศิลป์ในฐานะ
นักประพันธ์และกวีที่สามารถบรรยายพรรณนาได้อย่างงดงามและลุ่มลึก อันก่อให้เกิดภาพสะท้อนทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และสังคมของยุโรปเมื่อร้อยกว่าปีก่อน ผลจากการเสด็จครั้งนี้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในสยามทั้งด้านสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม วัฒนธรรมการดำเนินชีวิตและการแต่งกาย รวมทั้งการยอมรับอิทธิพลตะวันตกในการปฏิรูปประเทศ บทพระราชนิพนธ์ไกลบ้านจึงเป็นหลักฐานสำคัญทางวรรณคดีและประวัติศาสตร์ที่สะท้อนพระปรีชาสามารถและพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในการวางรากฐานความศิวิไลซ์ของสยามให้ทัดเทียมนานาอารยประเทศ

เอกสารอ้างอิง

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2537). พระราชนิพนธ์ไกลบ้าน เล่ม 2 (พิมพ์เป็นอนุสรณ์งานออกเมรุพระราชทานเพลิงศพ พลเรือเอกสันติภาพ หมู่มิ่ง ป.ช., ป.ม., ท.จ.). สำนักราชเลขาธิการ.

วรรณพร พงษ์เพ็ง. (2547). ภาษาจินตภาพในเรื่อง “ไกลบ้าน” พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศรศักดิ์ ชูสวัสดิ์. (2554). พระปรีชาญาณและการปฏิรูปสยามในรัชกาลที่ 5. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ศรศักดิ์ ชูสวัสดิ์. (2554). เมื่อต้องเสด็จฯ ไกลบ้าน. มติชน.

สุรีย์วรรณ จิตสมบัติ. (2562). การเขียนสารคดีเชิงวรรณกรรมไทยร่วมสมัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Carr, E. H. (1986). What is History? London: Penguin Books.

Eagleton, T. (2011). Literary Theory: An Introduction. Oxford: Blackwell.

Eisenstadt, S. N. (2000). Multiple Modernities. Daedalus, 129(1), 1–29.

Huntington, S. P. (1996). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: Simon & Schuster.

Spradley, J. P. (2016). Participant Observation. Long Grove, IL: Waveland Press.

Thongchai, W. (1994). Siam Mapped: A History of the Geo-Body of a Nation. Honolulu: University of Hawai‘i Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-30

รูปแบบการอ้างอิง

สาริโก ณ. (2025). บริสุทธิ์ดุจดวงตะวัน ส่องโลก: พระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผ่านบทพระราชนิพนธ์ไกลบ้าน เล่มที่ 2. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 15(3-4), 2026–2042. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/283776

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย