การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด สำหรับการฝึกอาชีพในสถานประกอบการของนักศึกษาระบบทวิภาคี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบของรูปแบบการนิเทศการฝึกอาชีพแบบชี้แนะสะท้อนคิดในสถานประกอบการของผู้เรียนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการ
การอาชีวศึกษา 2) เพื่อพัฒนาและประเมินรูปแบบการนิเทศการฝึกอาชีพแบบชี้แนะสะท้อนคิดสำหรับในสถานประกอบการของผู้เรียนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา และ 3) เพื่อพัฒนาและประเมินหลักสูตรฝึกอบรมการนิเทศการฝึกอาชีพแบบชี้แนะสะท้อนคิดในสถานประกอบการของผู้เรียนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาตามรูปแบบที่พัฒนาขึ้น รูปแบบการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research ) ร่วมกับข้อมูลของการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ใช้แนวคิดตามแบบจำลอง (CIPP-Model)  เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ หัวหน้างานอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี และครูนิเทศก์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 3 ชนิด คือ 1) แบบประเมินองค์ประกอบของรูปแบบการนิเทศ 2) แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการนิเทศ 3) แบบประเมินหลักสูตรฝึกอบรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ใช้การวิเคราะห์สถิติ เช่น ค่าเฉลี่ยร้อยละ (E1/E2) และเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ วิเคราะห์เนื้อหาและเขียนบรรยายเชิงพรรณนาผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 รูปแบบการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิดมี 5 องค์ประกอบหลัก และได้รับการประเมินว่าเหมาะสมในระดับมากถึงมากที่สุด
2. ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 หลักสูตรฝึกอบรมได้รับการประเมินว่าสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ มีผลสัมฤทธิ์สูงกว่ามาตรฐานที่กำหนด และได้รับการยอมรับจากผู้เข้าร่วมอบรม รวมถึงผู้บริหาร
3. ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 หลักสูตรฝึกอบรมรูปแบบการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิดได้รับการประเมินโดยใช้แบบจำลอง CIPP Model (Context, Input, Process, Product) พบว่าหลักสูตรมีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการฝึกอบรมในระดับสูง ได้รับการยอมรับจากผู้เชี่ยวชาญว่ามีความเหมาะสม ผลการทดลองใช้ (Try-out) พบว่าผลสัมฤทธิ์ทางทฤษฎีและปฏิบัติสูงกว่ามาตรฐานที่กำหนด (E1/E2 = 81.33/82.53 และคะแนนปฏิบัติ 82.66% สูงกว่าเกณฑ์ 75%) เมื่อทดลองใช้จริง (Implementation) พบว่าผลสัมฤทธิ์ทางทฤษฎีและปฏิบัติยังคงสูงกว่ามาตรฐาน (E1/E2 = 82.85/85.71 และคะแนนปฏิบัติ 83.14%) นอกจากนี้ ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรในระดับสูงสุด และผู้บริหารเห็นว่าหลักสูตรสามารถนำไปใช้ในการนิเทศการฝึกอาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รูปแบบการนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิดที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาการฝึกอาชีพของผู้เรียนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยช่วยให้การนิเทศมีโครงสร้างที่ชัดเจน รวมถึงสามารถประยุกต์ใช้กับการพัฒนาผู้สอนและผู้บริหารสถานศึกษาในการนิเทศการฝึกอาชีพอย่างเป็นระบบ