การกำหนดเกณฑ์ในการเลือกที่ตั้งพิพิธภัณฑ์
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่องนี้ศึกษาเกณฑ์ในการเลือกที่ตั้งพิพิธภัณฑ์ ภายใต้โครงการวิจัยเพื่อกำหนดรายละเอียดโครงการสำหรับการออกแบบพิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมแห่งชาติเนื่องในโอกาสฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 250 ปี วิธีการศึกษาวิจัยได้ดำเนินการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างที่ตั้งกับงานพิพิธภัณฑ์ ศึกษารูปแบบพิพิธภัณฑ์ในพื้นที่ตั้งแบบต่าง ๆ และกำหนดหลักเกณฑ์ในการเลือกพื้นที่ตั้งที่เหมาะสม เพื่อนำไปใช้ในโครงการวิจัยดังกล่าว การศึกษาวิจัยเรื่องนี้ได้ข้อสรุปว่าการออกแบบพิพิธภัณฑ์มีลักษณะความต้องการใช้งานที่สัมพันธ์กับที่ตั้งอย่างชัดเจน นำมาซึ่งกระบวนการเลือกที่ตั้งที่ต้องพิจารณาใน 2 ประการ คือ 1) การเลือกที่ตั้งในเชิงมหภาค คือพิจารณาที่ตั้งที่สัมพันธ์กับรูปแบบพิพิธภัณฑ์ตามความต้องการของโครงการ โดยพิจารณาทั้งเชิงแนวความคิด นโยบายที่เกี่ยวข้องและการเป้าหมายการใช้งาน 2) การเลือกที่ตั้งในเชิงจุลภาค คือพิจารณาพื้นที่ตั้งตามหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับงานพิพิธภัณฑ์และงานภูมิสถาปัตยกรรม โดยมีการกำหนดคุณลักษณะที่จะพิจารณาให้ครอบคลุมทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม ข้อสรุปที่ได้จากการศึกษาวิจัยนี้ ได้จัดทำเป็นข้อเสนอแนะสำหรับการเลือกที่ตั้งโครงการพิพิธภัณฑ์ในเอกสาร “คู่มือการร่าง TOR การประกวดแบบอาคารภาครัฐ: เนื้อหาและขั้นตอน” เพื่อประโยชน์ต่อการออกแบบพิพิธภัณฑ์ต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กุณฑิกา ชาพิมล และ ดีอนา คาซา. (2565). พลวัตของพิพิธภัณฑ์ไทย: ความหมายใหม่ในสถานที่เดิม. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 22(3), 355-370.
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2542). รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่องการสำรวจเตรียมการก่อสร้างที่ทำการรัฐสภาแห่งใหม่, กรุงเทพฯ : คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัยสิทธิ์ ด่านกิตติกุล. (2562). การเลือกที่ตั้งโครงการ, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ เจ ปริ้นท์.
ฐาปกรณ์ ทองคำนุช, เกษวดี พุทธภูมิพิทักษ์ และอรวรรณ ศิริสวัสดิ์ อภิชยกุล. (2564). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทยด้วยแนวคิดพิพิธภัณฑ์จุดหมายปลายทาง. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 15(1): 38-52.
ธนพล วัฒนจินดาเลิศ และเทิดศักดิ์ เตชะกิจขจร. (2561). บทเรียนจากงานปรับปรุงอาคารอนุรักษ์ริมถนนราชดําเนิน: กรณีศึกษาอาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ และ หอสมุดเมืองกรุงเทพฯ. สาระศาสตร์, 1(2): 337-348.
ธาดาพัฒน์ ลิมาภรณ์วณิชย์. (2564). เทคโนโลยีที่สนับสนุนการเรียนรู้ในพิพิธภัณฑ์. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 21(2): C1-C15.
สมชัย สราญสิริบริรักษ์ และ สุภาภรณ์ จินดามณีโรจน์. (2559). รูปแบบการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์บริษัทการบินไทย. Veridian E-Journal ฉบับภาษาไทย สาขา มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 9(3): 1350-1369.
สํานักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ และสํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (2562). นโยบายและยุทธศาสตร์การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2563-2570 และแผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2563-2565.
Johanson, L. B. and Olsen, K. (2010). Alta Museum as a Tourist Attraction: The Importance of Location. Journal of Heritage Tourism, 5(1): 1-16.
Kochergina, E. (2017). Urban Planning Aspects of Museum Quarters as an Architectural Medium for Creative Cities. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 245 (052031): 1-12.
Martha, L. and A. Kotsaki (2015). The Museum Culture as a Means of Conjunction of the Urban and Rural Environment. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 175: 601-606.
Paül i Agustí, D. (2014). Differences in the Location of Urban Museums and their Impact on Urban Areas. International Journal of Cultural Policy, 20(4): 471-495.
Rautenstrauch, B. (1974). Siting: Study and Choice of the Site. Museum International, 26(3-4): 135-156.
Sae-Wang, R. (2017). Cultural Heritage Management in Thailand: Common Barrier and the Possible Way to Survive. Humanities, Arts and Social Sciences Studies, 17(2), 133-159.
Sasaki, M. (2010). Urban Regeneration through Cultural Creativity and Social Inclusion: Rethinking Creative City Theory through a Japanese Case Study." Cities 27: S3-S9.
Silberberg, T. (2012). Manual of Museum Planning: Sustainable Space, Facilities, and Operations. Maryland: AltaMira Press.
Tien, C-C. (2010). The formation and impact of museum clusters: two case studies in Taiwan. Museum Management and Curatorship, 25(1): 69-85.