แนวทางการสร้างรูปแบบการสื่อสารเพื่อซื้อสินค้าผ่านเฟซบุ๊กสำหรับผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบของการซื้อสินค้าผ่านเฟซบุ๊กในปัจจุบันสำหรับผู้สูงอายุใน     เขตกรุงเทพมหานคร 2) ศึกษาปัจจัยการสื่อสารที่มีผลต่อการซื้อสินค้าผ่านเฟซบุ๊กสำหรับผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร และ 3) ค้นหาแนวทางการสร้างรูปแบบการสื่อสารเพื่อซื้อสินค้าผ่านเฟซบุ๊กที่มีประสิทธิภาพสำหรับผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร การวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ประกอบไปด้วย การวิจัยเชิงเอกสาร (documentary research) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และการอภิปรายกลุ่ม (Focus Group Discussion) ประกอบด้วยขั้นตอนดังนี้ 1. การวิจัยเชิงเอกสาร (documentary research) ที่เกี่ยวข้องกับการซื้อสินค้าด้วยเฟซบุ๊กของผู้สูงอายุ การสื่อสารบนสื่อเฟซบุ๊ก การออกแบบการสื่อสารบนหน้าแสดงสินค้าสำหรับสื่อออนไลน์ 2. การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้สูงอายุ ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 5 คน และผู้ประกอบการขายสินค้าด้วยเฟซบุ๊ก จำนวน 2 คน 3. การอภิปรายกลุ่ม (Focus Group Discussion) กลุ่มผู้สูงอายุในกรุงเทพฯ จำนวน 10 คน

           ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการสื่อสารเพื่อซื้อสินค้าผ่านเฟซบุ๊กสำหรับผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร พบว่า ผู้สูงอายุใช้เฟสบุ๊กเพื่อการแสวงหาความรู้ สร้างความบันเทิง เป็นช่องทาง ในการซื้อสินค้าและบริการต่าง ๆ  ความถี่ในการเปิดรับข้อมูลสินค้าเฉลี่ยอยู่ที่ 4 ชั่วโมงต่อวัน วิธีการเลือกซื้อสินค้าของผู้สูงอายุ สรุปได้ดังนี้ เลือกค้นสินค้าที่ต้องการด้วยคำหรือวลีที่ผู้สูงอายุต้องการบนเฟซบุ๊ก (Search by Keyword) จากการแนะนำของสมาชิกในครอบครัว บุคคลใกล้ชิด เจ้าของสินค้าสร้างการมีส่วนร่วมกับผู้สูงอายุด้วยการแสดงความคิดเห็นในประเด็นต่าง ๆ รูปแบบการนำเสนอข้อมูลสินค้าแก่ผู้สูงอายุ สรุปได้ดังนี้ ภาพนิ่ง คลิป VDO วิดีโอ Live เฟซบุ๊ก TIKTOK ภาพอินโฟกราฟฟิก ภาพผู้ใช้สินค้าจริงเพื่ออธิบายรายละเอียดสินค้า ภาพเชิงสัญลักษณ์ 2) ปัจจัยการสื่อสารที่มีผลต่อการซื้อสินค้าผ่านเฟซบุ๊กสำหรับผู้สูงอายุ พบว่า   ในมุมมองของผู้ประกอบการ ควรมี การประชาสัมพันธ์สินค้าอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเพิ่มช่องทางให้ลูกค้าได้รู้จักง่ายขึ้น ส่งผลให้เกิด การสื่อสารที่ใกล้ชิดและเกิดพฤติกรรมการซื้อซ้ำของลูกค้า ซึ่งสอดคล้องกับความคิดเห็นของผู้ซื้อสินค้าที่เป็นผู้สูงอายุในการสร้างความเชื่อมั่นกับตัวสินค้าและผู้ประกอบการ อีกทั้งผู้ซื้อสินค้ายังได้แสดงความคิดเห็นเพิ่มเติมว่า ผู้ประกอบการควรนำเสนอเนื้อหา รายละเอียดสินค้าที่ชัดเจน ภาพต้องตรงกับสินค้าจริง มีการจัดลำดับเนื้อหาก่อนหลังเพื่อสร้างจุดสนใจที่เน้นความสำคัญและง่ายต่อ การอ่านเนื้อความ การออกแบบหน้าเฟซบุ๊กให้น่าเชื่อถือ รวมถึงการสื่อสารที่ชัดเจน ตรงไปตรงมา เป็นสิ่งสำคัญในการพิจารณาเลือกซื้อสินค้าทางเฟซบุ๊ก 3) ปัญหาสภาพการณ์ปัจจุบันและรูปแบบ การสื่อสารเพื่อซื้อสินค้าด้วยเฟซบุ๊กของผู้สูงอายุ สรุปได้ดังนี้ นำเสนอเนื้อหามากเกินไป เจ้าของสินค้าไม่รักษาภาพลักษณ์ของตนเอง ใช้ภาษาคลุมเครือ ไม่ชัดเจน ขาดการประชาสัมพันธ์ข่าวสารบนสื่อ เฟซบุ๊กอย่างสม่ำเสมอ การสื่อสารตอบกลับลูกค้ามีความล่าช้า ปัญหาด้านการออกแบบหน้าเฟซบุ๊กของสินค้าอ่านยาก 4) แนวทางการสื่อสารเพื่อซื้อสินค้าด้วยเฟซบุ๊กที่มีประสิทธิภาพของผู้สูงอายุ สรุปได้ดังนี้ ควรปรับปริมาณเนื้อหาให้เหมาะสมในรูปแบบการพาดหัวข้อ ตัวโปรย เนื้อหาเพื่อให้สื่อสารง่าย ควรนำเสนอเนื้อหาที่หลากหลาย การออกแบบหน้าเฟสบุ๊กควรใช้โทนสีช่วยในการจัดระเบียบเนื้อหาให้อ่านง่าย ควรใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน ควรมีลำดับขั้นตอนการตอบลูกค้าเพื่อบริหารจัดการการสื่อสารระหว่างร้านค้ากับลูกค้า เจ้าของสินค้าควรมีช่องทางในการสื่อสารกับลูกค้ามากกว่า 1 ทาง