หลักสูตรที่เน้นผลลัพธ์: แนวทางใหม่สำหรับหลักสูตรอาชีวศึกษา

บทคัดย่อ

การศึกษาแบบมุ่งผลลัพธ์ (Outcome-Based Education: OBE) ได้รับความสำคัญเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องในกระบวนการพัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษาในยุคปัจจุบัน โดยมีจุดมุ่งหมายสำคัญเพื่อจัดทำหลักสูตรที่มุ่งเน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ทั้งในด้านการบริหารจัดการหลักสูตรและการออกแบบการเรียนการสอน แนวคิดดังกล่าวมุ่งยกระดับคุณภาพการศึกษาให้ผู้เรียนมีสมรรถนะที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม

            กระบวนการจัดการศึกษาในแนวทาง OBE สามารถอธิบายได้ผ่านห้ามิติหลัก ได้แก่ การออกแบบหลักสูตรและการเรียนรู้ การบริหารจัดการหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน วิธีการประเมินผล และผลการเรียนรู้หรือเป้าหมาย ซึ่งทั้งห้ามิตินี้ล้วนสะท้อนให้เห็นว่า “ผลการเรียนรู้ของผู้เรียน” คือหัวใจสำคัญที่เชื่อมโยงทุกกระบวนการเข้าด้วยกัน

           การวางแผนและดำเนินการตามกรอบ OBE เริ่มต้นจากการระบุผลการเรียนรู้ที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับผู้เรียน (Intended Learning Outcomes) จากนั้นนำผลการเรียนรู้ดังกล่าวมาเป็นแนวทางในการออกแบบรายวิชา การวางแผนการสอน การเลือกวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสม ตลอดจนการกำหนดรูปแบบการประเมินผลในแต่ละระดับ กระบวนการเหล่านี้ช่วยสร้างความเชื่อมโยงและความสอดคล้องระหว่างผลการเรียนรู้ในภาพรวมกับผลการเรียนรู้รายรายวิชา จึงทำให้การจัดการศึกษาเกิดความเป็นเอกภาพ มีทิศทางที่ชัดเจน และสามารถตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาผู้เรียนได้อย่างเป็นระบบ

            นอกจากนี้ กรอบแนวคิด OBE ยังมิได้จำกัดเพียงการปฏิรูประบบการวัดและประเมินผลทางการศึกษา แต่ยังเป็นเครื่องมือที่ช่วยกำหนดอัตลักษณ์และตอกย้ำจุดแข็งเฉพาะของการจัดการอาชีวศึกษา โดยเฉพาะการผสมผสานองค์ความรู้ทางทฤษฎีเข้ากับทักษะเชิงปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ด้วยเหตุนี้ การศึกษาแบบมุ่งผลลัพธ์จึงถือว่ามีบทบาทสำคัญในการสร้างบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางและมีทักษะสูง อันเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศและการยกระดับศักยภาพการแข่งขันของแรงงานในระดับชาติและนานาชาติอย่างยั่งยืน