การพัฒนาการรอบรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่องบรรยากาศและลมฟ้าอากาศ
DOI:
https://doi.org/10.14456/ojed.2023.10คำสำคัญ:
การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, การรอบรู้วิทยาศาสตร์, บรรยากาศ, ลมฟ้าอากาศบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาการรอบรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ระหว่างเรียนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก เรื่อง บรรยากาศและลมฟ้าอากาศ (2) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มเป้าหมายคือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 ในโรงเรียนขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 จำนวน 1 ห้องเรียน (6 คน) ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 โดยเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ (1) แผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (2) แบบทดสอบวัดการรอบรู้วิทยาศาสตร์ และ (3) แบบวัดความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ จำนวน ความถี่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย พบว่า นักเรียนทุกคนมีการรอบรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง บรรยากาศและลมฟ้าอากาศ อยู่ในระดับดีมาก เมื่อพิจารณาแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้ พบว่า แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1, 4 เรื่อง ชั้นบรรยากาศ เมฆและฝน นักเรียนทุกคนมีการรอบรู้วิทยาศาสตร์อยู่ในระดับดีมาก แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2, 3 เรื่อง อุณหภูมิและความชื้นของอากาศ ลมและความดันอากาศ นักเรียนมีการรอบรู้วิทยาศาสตร์อยู่ในระดับดีมาก ร้อยละ 83.33 และ 66.67 ตามลำดับ และนักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในระดับมากที่สุด (M = 4.75,
SD = 0.45)
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
โครงการ PISA ประเทศไทย สถานส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2554). กรอบโครงสร้าง
การประเมินผลนักเรียนนานาชาติ PISA 2009. อรุณการพิมพ์.
โครงการ Programme for International Student Assessment. (2561). ผลการประเมิน PISA 2015 วิทยาศาสตร์ การอ่าน และคณิตศาสตร์ ความเป็นเลิศและความเท่าเทียมทางการศึกษา. ซัคเซสพับลิเคชั่น.
จันทรา แซ่ลิ่ว. (2561). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกในรายวิชาการพัฒนาทักษะการคิดสำหรับเด็กปฐมวัย.
คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
จิรารัตน์ แสงศร, สุรีย์พร สว่างเมฆ และ ปราณี นางงาม. (2560). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาสมรรถนะการแปลความหมายข้อมูลและประจักษ์พยานในเชิงวิทยาศาสตร์ เรื่อง การสังเคราะห์ด้วยแสงด้วยการจัดการเรียนรู้ที่ใช้รูปแบบการสืบเสาะที่ขับเคลื่อนด้วยกลวิธีการโต้แย้ง สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 28(3), 14-26.
ปนัดดา ธุระธรรม. (2561). การพัฒนาลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนระดับชั้น ประกาศนียบัตรวิชาชีพขั้นสูงในการเรียน เรื่อง การเจริญเติมโตและพันธุกรรมโดยใช้วัฏจักรการสืบเสาะหา ความรู้ 5E [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี]. คลังข้อมูลวิทยานิพนธ์และงานวิจัย มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. http://www.esanpedia.oar.ubu.ac.th/e-research/sites/default/
files/Panadda_Thuratham.pdf
พูนสุข อุดม และ สมจิตร อุดม. (2563). การวิเคราะห์ความรู้สำคัญสำหรับการสร้างหลักสูตรความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 20(2), 94-111.
ภัทรภร พิกุลขวัญ, โนริยูกิ อิโน๊ะอูเอะ, จีระวรรณ เกษสิงห์. (2565). เป้าหมายการเรียนวิทยาศาสตร์และวิธีการพัฒนาทักษะเชิงพฤติกรรมในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์: ทัศนะของครูระดับประถมศึกษาตอนปลาย. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ., 15(1), 100-114.
ลือชา ลดาชาติ และ โชคชัย ยืนยง. (2559). สิ่งที่ครูวิทยาศาสตร์ไทยควรเรียนรู้จาก โครงการประเมินผล นักเรียนนานาชาติ. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 28(2), 108-137.
วารินท์พร ฟันเฟื่องฟู. (2562). การจัดการเรียนรู้ Active Learning ให้สำเร็จ. วารสารวไลยลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 9(1), 135 – 145.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิธีสร้างการเรียนรู้ เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.
วิทวัส ดวงภุมเมศ และวารีรัตน์ แก้วอุไร. (2560). การจัดการเรียนรู้ในยุคไทยแลนด์ 4.0 ด้วยการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 11(2), 1-4.
วีระพันธ์ เจริญลิขิตกวิน และ นิพัทธา ชัยกิจ. (2563). ความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 20(2), 154-165.
วรรณพงษ์ สุทธิเวสน์วรากุล, ธิติยา บงกชเพชร และ มลิวรรณ นาคขุนทด. (2563). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาการรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง กายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาของสัตว์ โดยการจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการสืบเสาะแบบโต้แย้ง สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่5. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 11(2), 254-279.
ศักดา ไชกิจภิญโญ. (2548). สอนอย่างไรให้ Active Learning. วารสารนวัตกรรมการเรียนการสอน, 2(2), 12-15.
ศูนย์ดำเนินงาน PISA แห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2564). ผลการประเมิน PISA 2018 การอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2565). ความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์.
https://pisathailand.ipst.ac.th/about-pisa/scientific-literacy/
สิทธิพงษ์ สุพรม. (2561). การพัฒนาความสามารถในการเรียนรู้เชิงรุกในศตวรรษที่ 21 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วิจัยและประเมินผลอุบลราชธานี, 7(2), 49-58.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้. หน่วยศึกษานิเทศก์สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. พริกหวานกราฟฟิค.
อนันต์ นวลใหม่, พัชรี ร่มพะยอม วิชัยดิษฐ์, วันวิสาข์ ลิจ้วน. (2563). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน การทำงานเป็นทีม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่องโครงสร้างและหน้าที่เซลล์ [Paper presentation], การประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2563, นครราชสีมา, ประเทศไทย.
อุษณีย์ เทพวรชัย. (2543). การเรียนการสอนเชิงรุก. มายด์ พับลิซซิ่ง.
ภาษาอังกฤษ
Mckinney, S. E. (2008). Developing teachers for high-poverty schools: The role of the internship experience. Urban Education, 43(1), 68-82.
Erni, A., Siti, Z., & Hendra, S. (2023). TPACK-based Active Learning to Promote Digital and Scientific Literacy in Genetics. Journal of Education and Instruction, 13(2), 50-61.
Sampson, V., Grooms, J., & Walker, J. P. (2009). Argument driven inquiry: A way to promote learning during laboratory activities. The Science Teacher, 76(8), 42-47.
Sampson, V., Grooms, J., & Walker, J. P. (2011). Argument-driven inquiry as a way to help students learn how to participate in scientific argumentation and craft written arguments: An exploratory study. Science Education, 95(2), 217-257. https://doi.org/
1002/sce.20421
Walker, J. P., & Sampson, V. (2013). Learning to argue and arguing to learn: Argument-driven inquiry as a way to help undergraduate chemistry students learn how to construct arguments and engage in argumentation during a laboratory course. Journal of Research in Science Teaching, 50(5), 561-596.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
